Για να φύγει το άγχος Β΄
Ελληνική μεταγραφή

Το ελληνικό κείμενο ακολουθεί την ομιλία της πρωτότυπης ηχογράφησης. Τυχόν μουσική, ψαλμωδία ή δυσδιάκριτα σημεία διακρίνονται από την ομιλία. Η πλήρης ελληνική ηχογράφηση διατηρείται.

Προσπαθώ σήμερα, όπως και σε κάθε εκπομπή, προσπαθώ αγαπητέ μου φίλε να φέρω λίγο στο νου μου ποιους έχω απέναντί μου. Γιατί όταν θες να μιλήσεις, κοιτάς λίγο απέναντί σου το ακροατήριό σου, να δεις τι έχεις, τα πρόσωπά τους.

Χαμογελάνε, είναι ήρεμοι, έχουν αγωνία, έχουν στεναχώριες, είναι μικροί, είναι μεγάλοι, είναι παιδιά, είναι γυναίκες, είναι άντρες. Παίζει ρόλο, ε! Είμαστε και πάλι μαζί στα Αθέατα Περάσματα. Στους 91,2 μεγακύκλους των FM στην Πειραϊκή Εκκλησία, στο σταθμό ο οποίος μιλάει στην ψυχή μας, μαζί με τον Βασίλη Χατζηνικολάου, τον μουσικό της εκπομπής μας, τον πολύ καλό μου φίλο. Σε ευχαριστώ Βασίλη που και σήμερα είσαι κοντά μας και μας προσφέρεις την αγάπη σου και τις υπηρεσίες σου, τις μουσικές σου υπηρεσίες.

Το τηλέφωνο του σταθμού είναι 4118602 και 4118640. Εύχομαι να χαμογελάς, χαμογέλα λίγο. Είναι λέει μεταδοτικό, κάνει καλό. Και η εκπομπή αναμεταδίδεται μέσα στην εβδομάδα και κάποια άλλη στιγμή το βράδυ και στο δικό σου τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό, σε διάφορες μητροπόλεις της Ελλάδος και του κόσμου. Γι' αυτό θα ρωτήσετε το τοπικό σας σταθμό. Το τηλέφωνο της Πειραϊκής Εκκλησίας όμως είναι 4118602 και 4118640. Υπάρχει και ένα email το οποίο δέχεται κάποια σύντομα μηνύματα. Είναι το atheata.perasmata.gr. Και σε λίγο καιρό μπαίνει και στο διαδίκτυο η εκπομπή. Θα την βρεις αναζητώντας στους γνωστούς χώρους στο διαδίκτυο για να την ακούσεις πάλι. Είναι μερικοί που έχουν τη συνήθεια και γράφουν εκπομπές σε CD και τις μοιράζουν σε φίλους και γνωστούς,

θεωρώντας ότι μπορεί κάπως να... προβληματιστεί κάποιος και να βοηθηθεί λιγάκι στη ζωή του. Αν και τελικά έχω καταλάβει ότι ο καθένας βοηθιέται με ποικίλους τρόπους.

Αν δεν άκουσες αυτή την εκπομπή, μπορείς να κάνεις εσύ μια εκπομπή, μπορεί να κάνει ο Θεός μια εκπομπή μες στο μυαλό σου και στην καρδιά σου χωρίς κανένα ραδιόφωνο κοντά σου. Να στείλει ο Θεός αγγέλους, να στείλει ο Θεός λογισμούς, να γεννήσει η ψυχή σου μέσα από τον πολύ της πόνο και την αγωνία της, να γεννήσει την αλήθεια του Θεού. Να σκεφτείς μόνος σου, μόνη σου, να κατασταλάξεις, να πάρεις ωραίες αποφάσεις, να ωριμάσεις, να διορθωθείς, χωρίς εκπομπές. Δεν είναι υποχρεωτικό, αλλά είναι καλό που κάνουμε και λίγη παρέα και είμαστε μαζί. Σε χαιρετώ, εύχομαι να είσαι πολύ καλά, προσεύχομαι για όσα γράφεις, όπως και όλοι οι συντελεστές του σταθμού αυτού

τους ανθρώπους που τους ακούν και για αυτούς που δεν τους ακούν, για αυτούς που αγαπούν το Θεό και για αυτούς που δεν τον αγαπούν, γιατί όλοι τον αναζητούν και δεν υπάρχει άνθρωπος κακός. Όλοι είναι πολύ καλοί.

Πήρε μια μητέρα πανικόβλητη, μου λέει «σας παρακαλώ κάντε κάτι για το παιδί μου». Της λέω «δεν το ξέρω, θα σας το φέρω αν το γνωρίσω». «Είναι», λέει, «στο γυμνάσιο και δηλώνει άθεος». Της λέω «δεν πειράζει. Το θέμα δεν είναι τι δηλώνει, το θέμα είναι τι είναι και τι είναι η ψυχούλα του». Λέει ότι είναι άθεος αλλά δεν είναι άθεος επειδή το είπε ή το αντίθετο, επειδή είπα ότι είμαι χριστιανός, είμαι χριστιανός. Ωραία, λέω και εγώ είμαι χριστιανός και μετά έχω τα ίδια, θυμό, νεύρα, κακίες, ζήλιες, αλλά έχω δηλώσει είμαι χριστιανός. Και το παιδί σου, της λέω, που δηλώνει άθεο στο σπίτι, ακριβώς γι' αυτό το λόγο το δηλώνει, για να σε αναστατώσει λιγάκι και να σε ερεθίσει. Και του αρέσει να σε βλέπει έτσι να πανικοβάλλεσαι και να κουρδίζεσαι. Μπορεί να δει στο διάλειμμα τον συμμαθητή του και τη συμμαθήτριά του να μην έχει να φάει και να του δώσει μισό από το σάντουιτς που τρώει το δικό του. Να πει «πάρε από μένα λίγο να φας» ή να του δώσει λίγα λεφτά να πάρει κάτι.

Κατάλαβες; Και δηλώνει άθεο και πάει ο Χριστός στην καρδούλα του και την κάνει κατοικία του, σε αυτό το άθεο παιδί που λέει ότι είναι άθεο. Δεν υπάρχουν άθεα παιδιά. Μην μένουμε στα λόγια, μην κολλάμε στις λέξεις που λέει κάποιος. «Δεν πιστεύω λοιπόν πουθενά». Εντάξει, μην πιστεύεις πουθενά, το λες τώρα. Απλώς δεν μπαίνει στη διαδικασία της μεγάλης συζήτησης αυτός ο άνθρωπος, δεν χωράνε συζητήσεις με αυτούς τους ανθρώπους.

Ούτε φυσικά περιφρόνηση, απλώς τους αγαπάς, τους σέβεσαι και ασχολείσαι με άλλα πράγματα που είναι κοινού ενδιαφέροντος. Λες, εντάξει, άσ' το τώρα αυτό το θέμα, δεν πειράζει, θες να πάμε μια βόλτα μαζί να μιλήσουμε; Ε, βέβαια, πάμε, λένε, πάρω το αυτοκίνητό μου να σε εξυπηρετήσω. Ε, αυτό και μόνο, το ότι προθυμοποιείται να πάρει το αυτοκίνητό του να σε πάει κάπου αυτός που λέει είναι άθεος, δεν είναι άθεος ο άνθρωπος που έχει αγάπη.

μέσα του, τη σπίθα αυτή, το σπόρο του καλού. Ευχαριστώ.

Υπάρχει και σκαλίζεις για να το αναλύσεις, για να δούμε τι είναι ακριβώς αυτό που λες. Μπορεί να κάνεις μια... Άστο αυτό. Πότισέ το με την αγάπη σου, τη διακριτικότητά σου, την μη προκλητικότητά σου. Μη προκαλείς τέτοιες συζητήσεις σε άτομα που δεν σηκώνουν τέτοιες συζητήσεις. Δίνε αγάπη. Δίνε αγάπη. Αυτή να είναι η απάντησή σου. Και αυτή να είναι και αφού θες να εκδικηθείς κάποιον, λες, τη δουλειά μου, τσακώθηκα με κάποιον για το Θεό και θέλω να τον εκδικηθώ, να τον βάλω στη θέση του. Αυτή είναι η θέση του, η αγάπη σου. Βάλ' τον στην αγάπη. Εντάξει, σήμερα το θέμα μας δεν είναι αυτό. Απλώς το είπα, βγήκε στην πορεία των σκέψεων. Όταν πας στον οδοντίατρο, δεν τελειώνουν όλα σε μια επίσκεψη. Σου λέει, θα έρθεις, έχουμε και κάτι υπόλοιπα. Έχουμε λοιπόν κι εμείς και κάτι υπόλοιπα, αν θες να συνεχίσουμε. Είχαμε πει κάποτε για το άγχος που μας πιάνει μερικές φορές.

Δεν την έχεις ακούσει αυτήν την εκπομπή; Μην αγχώνεσαι, αλλά ούτε εγώ πρέπει να αγχωθώ τώρα να πω όλα αυτά που ξαναείπα τότε, τα είπα, τελειώσαν αυτά, υπάρχουν όμως αποθηκευμένα, είπαμε οι εκπομπές αυτές είναι αποθηκευμένες και υπάρχουν στο διαδίκτυο, οι παλιές εκπομπές μπορείς να ανατρέξεις, να τις βρεις, να ακούσεις κάτι, αν κάποιους ενδιαφέρουν και σε βοηθούν. Εκείνη λοιπόν την εκπομπή που είχαμε κάνει τη συνεχίζουμε τώρα. Είχαμε πει τότε γιατί αγχωνόμαστε, σε ποια πράγματα ο καθένας αγχώνεται. Πόσο σημαντικό είναι να έχεις κοντά σου ανθρώπους που αγαπάς, να πιστεύεις στον Χριστό, να πιστεύεις στις δυνάμεις που έχει βάλει μέσα σου ο Χριστός, στα χαρίσματά σου, στις δυνατότητές σου. Ότι δεν είσαι άχρηστος, άχρηστη. Μια χαρά άνθρωπος είσαι. Δεν έχει σημασία

Ούτε το ύψος σου παίζει ρόλο, ούτε η εμφάνισή σου. Μια χαρά είσαι. Αγχώνεσαι, μπορεί ένας λογισμός να σε διαλύσει, να σε αγχώσει χωρίς λόγο.

Εγώ που σε βλέπω και ο άλλος που σε βλέπει λέει «μια χαρά άνθρωπος είσαι». Και εσύ αγχώνεσαι, «δεν είμαι ωραίος, δεν είμαι ωραία». Ένας λογισμός μπορεί να σε τρελάνει στο άγχος. Ένας λογισμός να μην μπορείς να κοιμηθείς όλη νύχτα. Και από μια σκέψη. Γιατί στην πραγματικότητα το καλοριφέρ ας πούμε δουλεύει, το κλιματιστικό ανάλογα τι είναι, καλοκαίρι, χειμώνας, και παρόλο που το σπίτι σου είναι μια χαρά, έχεις φάει πριν λίγο, έχεις ηρεμήσει, έχεις ασφάλεια, έχεις κλειδώσει, όλα καλά, η σκέψη λέει «όχι, δεν είναι όλα καλά» και σου θυμίζει κάτι. Σου ήρθε ξαφνικά σαν σφήνα στο μυαλό ένας λογισμός. «Δεν είμαι καλός, δεν είμαι ωραίος, δεν είμαι ωραία». Μου είχε πει κάποτε ένας άνθρωπος, πριν πολλά χρόνια, δεν του άρεσε η μύτη του. Μεγάλο άγχος, σε βαθμό, πήγαινε τότε γυμνάσιο, νέο παιδί ήταν, και μου λέει «δεν είναι κατάσταση αυτή, γιατί είμαι έτσι;»

Παιδί μου, τι κατάλαβες, τι έχεις; Κοίταζα να δω κι εγώ τι έχει αυτή η μύτη. Μια χαρά μύτη ήταν. Άλλος με τα αυτιά του, άλλος με την εμφάνισή του, άλλος με το ανάστημά του, με το σώμα του, με τα μαλλιά του, με τα μάτια του. Μπορούμε να βρούμε σκέψεις να μας τρελάνουν, να μας γεμίσουν αγωνία. Αν κάτι από αυτά που φοβάσαι είναι αληθινό και σου πουν και άλλοι άνθρωποι που σ' αγαπούν με ωραίο τρόπο ότι «ξέρεις κάτι, ναι όντως, ας πούμε αυτό που έχεις, χωρίς να μειώνει την αξία σου και την προσωπικότητά σου, υπάρχει εδώ ένα πρόβλημα, ας πούμε αυτό μπορεί να το διορθώσεις κάνοντας μια θεραπεία, πηγαίνοντας στον γιατρό, κάνοντας μια επέμβαση», δεν σημαίνει όμως ότι από αυτό παίρνεις αξία και ότι αν δεν κάνεις την επέμβαση δεν έχεις αξία. Η αξία σου είναι πολύ μεγάλη.

Η προσωπικότητά σου είναι πολύ σπουδαία.

Αν διορθώσεις ας πούμε τα αυτιά σου ή τα μάτια σου ή τη μύτη σου, παράδειγμα σου λέω, δεν σημαίνει ότι θα αποκτήσεις μεγαλύτερη αξία. Απλώς θα νιώθεις εσύ λίγο πιο ωραία, αλλά είναι και λάθος κριτήριο να νιώθεις πιο ωραία και να αντλείς πηγή δύναμης και χαράς και ισορροπίας από αυτά τα πράγματα που είναι πάνω στο σώμα σου. Οι αξίες σου υπάρχουν επειδή είσαι άνθρωπος του Θεού, πλάσμα της αγάπης του, επειδή είσαι βαπτισμένος μέσα στην χάρη της Αγίας Τριάδος. Αυτό θα πει αυτό το βάπτισμα, ότι βυθίστηκες μέσα στη χάρη του Θεού, πέθανες και αναστήθηκες και έγινες καινούριος άνθρωπος και έχεις μεγάλη αξία. Σπουδαία προσωπικότητα είσαι, είτε δουλεύεις είτε δεν δουλεύεις, είτε δεν βρίσκεις δουλειά, είτε σπούδασες είτε δεν σπούδασες και δεν ξέρεις να βάλεις ούτε την υπογραφή σου να γράψεις, ούτε το όνομά σου δεν ξέρεις να γράψεις. Δεν σημαίνει ότι είσαι άχρηστος για αυτόν τον λόγο. Και ένας που έχει μάθει να κάνει καλλιγραφικά, έχει πάρει πέντε

πτυχία και έχει πάει στο εξωτερικό για μεταπτυχιακά και όλα αυτά και διδακτορικά, είναι ανώτερος από σένα; Δεν είναι ανώτερος, απλώς έχει πιο πολλά εφόδια σε αυτή τη ζωή να παλέψει και να αγωνιστεί σε αυτόν τον κόσμο. Αλλά ως αξία, ως ψυχή, ως ομορφιά, ως αγάπη του Θεού, είμαστε όλοι ξεχωριστά πλάσματά Του. Είναι προσωπολήπτης ο Θεός; Αυτά αν τα σκεφτείς, θα καταλάβεις ότι αδίκως αγχώνεσαι. Οι λογισμοί σου σε τρελαίνουν, γι' αυτό σε παρακαλώ, αν μπορείς, προσπάθησέ το αυτό αν θέλεις. Το παλεύω στον εαυτό μου. Είχα πει στην άλλη την παλιά εκπομπή ότι και εγώ δεν τα έχω ξεπεράσει αυτά τα πράγματα. Και εγώ στα ίδια κινούμαι σαν και εσένα. Αλλά αυτή τη στιγμή που σου τα λέω είμαι κάπως καλά και δεν έχω πρόβλημα. Αν είχα τώρα ένα υπερβολικό άγχος για ένα θέμα της ζωής μου, δεν ξέρω αν θα μπορούσα να κάνω εκπομπή.

Όταν αγχώνεσαι πάρα πολύ παραλύεις, δεν μπορείς να κάνεις τίποτα, δεν έχεις καθαρό μυαλό, το μυαλό κάπου δημιουργείται μια συμφόρηση, ένα κουβάρι κάπου, κολλάς, δεν μπορείς να σκεφτείς ούτε καθαρά, ούτε να μιλήσεις σωστά, ούτε να δεις με διαύγεια τη ζωή. Δεν ξέρω, μετά από κάποιες ώρες μπορεί και εγώ να έχω άγχος, μπορεί κάτι να συμβεί, αλλά τώρα είμαι λίγο στα καλά μου και σου μιλάω και επικοινωνώ. Και σου λέω ότι οι λογισμοί μας και οι λογισμοί σου, οι σκέψεις σου, σε βασανίζουν πάρα πολύ αδίκως και σε αγχώνουν αδίκως. Γι' αυτό φέρε μέσα σου φωτεινούς λογισμούς, αισιόδοξους, θεράπευσε τους λογισμούς σου, ανόρθωσέ τους, σήκωσε το κεφάλι σου που κοιτάς συνέχεια χαμηλά,

Απελπισμένα... απελπισμένα, απογοητευμένα και αποθαρρύνεσαι. Σήκωσε το κεφάλι σου λίγο, σήκωσε τους λογισμούς σου. Θα δεις τα πράγματα. Να αποκτήσεις φωτεινούς λογισμούς, αισιόδοξους, γεμάτους ελπίδα. Όλα θα πάνε καλά. Γιατί θυμάσαι που λέει ότι το κεράκι που πας στην εκκλησία και ανάβεις, λέει ο Άγιος Νικόδημος, συμβολίζει και τους φωτεινούς λογισμούς. Το κερί στην εκκλησία που ανάβουμε είναι σαν να λέμε «όπως, Κύριε, λιώνει το κερί, έτσι να λιώνει και η ζωή μου από αγάπη και θυσία για τον κόσμο». Άλλη εξήγηση είναι ότι το κερί είναι η ζωή μας που έχει μια αρχή και πηγαίνει σε ένα τέλος, σιγά σιγά τελειώνει η ζωή μας. Και άλλη εξήγηση είναι «όπως ανάβω, Κύριε, το κερί και ένα μικρό φωτάκι εκεί φωτίζει στο μανουάλι, έτσι να είναι και οι λογισμοί μου, να ανάβουν φωτεινές σκέψεις στο μυαλό μου», να βλέπεις τα πράγματα αισιόδοξα, γιατί μπορεί μια σκέψη

να σε κουράσει τόσο πολύ και στο τέλος επειδή συνέχεια, συνέχεια αγχώνεσαι με λογισμούς τέτοιους, γίνονται και πραγματικότητα. Γιατί το πιστεύεις στο τέλος αυτό που φοβάσαι. Και από την πολλή πίστη σου, λέει ο Χριστός, «αφού τόσο πολύ το πιστεύεις αυτό, γενηθήτω κατά την πίστη σου». Αφού το πίστεψες, θα το πάθεις. Εσύ το πιστεύεις, εσύ το προκαλείς μέσα σου. Πιστεύεις στην αποτυχία σου. Πιστεύεις στην αρρώστια, πιστεύεις στην ανικανότητά σου. Αφού τόσο πολύ αγχώθηκες και λες «θα δώσω εξετάσεις για αγγλικά τρίτη φορά, αλλά αποκλείεται να περάσω, αποκλείεται να περάσω, έχω άγχος, αποκλείεται να περάσω». Μα κοίταξε, έχεις πει 15 φορές τη φράση «αποκλείεται να περάσω» και θες να περάσεις; Είναι δυνατόν να περάσεις;

Και αν σ' αγαπάει ο Θεός, που σίγουρα σ' αγαπάει και σε βοηθάει και σε προστατεύει, και θέλει να του αφήσεις μια χαραμάδα στην ψυχή σου να μπει λίγο φως δικό του, αλλά δεν τον αφήνεις. Του λες «Αποκλείεται, αποκλείεται, αποκλείεται, δεν τον πιστεύω». Το άγχος τόσο πολύ σε θολώνει, που δεν καταλαβαίνεις ότι εσύ προκαλείς την καταστροφή σου. Και στο τέλος γίνεται αυτό που λέμε αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Δηλαδή το φαντάζεσαι, το φοβάσαι και το παθαίνεις στο τέλος, γιατί το προσδοκάς. Αυτό είναι ένα άλλο πρόβλημα που μας δημιουργεί το άγχος. Δεν μας αφήνει να προσδοκήσουμε την ελπίδα και τη γη της επαγγελίας, αλλά μας χρωματίζει και μας ζωγραφίζει συνέχεια στο μυαλό μας προβλήματα, αποτυχίες, φοβίες. Φοβάσαι λοιπόν ότι θα αποτύχεις.

Μπαίνεις στο αεροπλάνο σου και σκέφτεσαι όλη την ώρα «Θα πέσει». Γιατί να λες «Θα πέσει» και αγχώνεσαι και να μη σκέφτεσαι ότι δίπλα σου υπάρχουν άγγελοι των ουρανίων στρατιών, αρχιστράτηγοι; «Δυσωπούμεν υμάς, ημείς οι ανάξιοι». Αυτό το έλεγα συνέχεια σε ένα ταξίδι επιστροφής από την Αμερική στην Ελλάδα, που πήγε μέσω Γερμανίας ή Αγγλίας, που πάνω από τον ωκεανό, ποιος είναι αυτός ο ωκεανός που πετάμε, πολλές ώρες, δηλαδή πάρα πολλές ώρες πάνω από τη θάλασσα, τίποτα άλλο, χάος, μέσα στο σκοτάδι, είχε τόσες αναταράξεις που εκεί πραγματικά είχα κι εγώ αγχωθεί για τα καλά. Και άρχισα να σκέφτομαι διάφορα τέτοια και κοίταξα και τους άλλους και έβλεπα ότι όλοι με τα μάτια επικοινωνούσαμε και λέγαμε κρυφά από μέσα μας το ίδιο πράγμα. Με τα μάτια. Λέγαμε όλοι «Δεν πάμε καλά, κάτι δεν πάει καλά, κάτι δεν πάει καλά». Το λέγαμε και επικοινωνούσαμε. Και άρχισα να λέω το... γιατί λέω, αν μείνω σε αυτό χάθηκα. Όχι ότι θα πέσει το αεροπλάνο γιατί εγώ το σκέφτομαι, αλλά δεν βοηθάει εμένα αυτή η κατάσταση.

Θέλω να βγω από αυτή την αγωνία, από την ταραχή, από τη φοβία και άρχισα να λέω το «Τη Υπερμάχω», γιατί τελειώνει με τη φράση που λέει «Εκ παντοίων με κινδύνων ελευθέρωσον» και εκεί το τόνιζα αυτό μέσα μου και έλεγα συνέχεια «Εκ παντοίων με κινδύνων ελευθέρωσον. Παναγία μου, εκ παντοίων με κινδύνων ελευθέρωσον». Και το απολυτίκιο των Ταξιαρχών, των Αγίων Αγγέλων: «Των ουρανίων στρατιών Αρχιστράτηγοι, δυσωπούμεν υμάς ημείς οι ανάξιοι, ίνα ταις υμών δεήσεσι τειχίσητε ημάς σκέπη των πτερύγων της αΰλου υμών δόξης, φρουρούντες ημάς προσπίπτοντας εκτενώς και βοώντας· εκ των κινδύνων λυτρώσασθε ημάς, ως Ταξιάρχαι των άνω δυνάμεων». Το έλεγα αυτό πάνω απ' όλο τον ωκεανό. Αναταράξεις πάνω κάτω, πάνω κάτω, αφού πήγανε μέσα οι αεροσυνοδοί, μαζέψαν τα...

Τα φαγητά τους, τα ποτά τους, όλα μέσα, εξαφανιστήκανε. Λέω, κι αυτοί τα μαζέψανε, τι θα γίνει, πού πάνε αυτοί; Μαζί είμαστε, θα πέσουν χώρια; Θα σωθούν αυτοί, εμείς; Λέω, άμα είναι να διαλυθώ από το άγχος, καλύτερα να απαντήσω στο άγχος διά της προσευχής.

Και έκανα πολύ ωραίες προσευχές πάνω στα ουράνια. Πετώντας! Πετώντας προσευχόμουν στον Θεό και του ζητούσα να φέρει γαλήνη στην καρδιά μου και να μου πάρει τον φόβο και το άγχος και την αγωνία, και το έκανε ο Θεός. Να, είμαι εδώ τώρα και κάνω την εκπομπή. Δεν έπεσε το αεροπλάνο, δεν συνέβη κάτι από αυτό που φοβόμουν. Φοβόμουν, φοβόμουν, δεν έγινε. Αν γινόταν, εντάξει, όπως όλοι κι εγώ.

Είχαμε πει, είναι μια ωραία απάντηση. Όπως θα συνέβαινε με όλους, θα συνέβαινε και με εμένα. Ταπεινώνεσαι, παραδίνεσαι, αφήνεσαι στο σώμα της ανθρωπότητος και λες «Κύριε, δεν είμαι εγώ κάτι διαφορετικό από τους άλλους».

Δηλαδή εγώ να ξεχωρίζω και οι άλλοι όλοι να περνάνε μια δοκιμασία; Κι εγώ μαζί τους. Και πάλι αυτό σου παίρνει το άγχος, γιατί νιώθεις αγάπη και ενότητα με τον κόσμο. Και κοίτα να σου δώσω μια υπόσχεση. Πάρε χαρτί και μολύβι. Αυτό να το γράψεις. Στη ζωή θα φοβηθείς πάρα πολλά πράγματα. Θα αγχωθείς για πάρα πολλά πράγματα. Αλλά από αυτά που θα αγχωθείς, το 99% των φόβων μας που μας αγχώνουν δεν επαληθεύονται. Μένουν μόνο στο μυαλό μας. Το 'γραψες; Γράψ' το πάλι και υπογράμμισέ το να το θυμάσαι. Το 99% των φόβων μας που μας αγχώνουν δεν συμβαίνουν στη ζωή. Απλώς στο μυαλό μας έρχονται φοβίες. Όταν ήμουν μικρός, θυμόμουνα, ας πούμε, ότι δεν θα τελειώσω εύκολα το γυμνάσιο.

Αν το τελειώσω, σιγά μη τα καταφέρω στο λύκειο, σιγά μην μπω στο πανεπιστήμιο, αποκλείεται. Άγχος για να μπω στο πανεπιστήμιο, δεν πρόκειται να μπω. Μπήκα. Σιγά μη βγω εύκολα, σιγά μην πάρω μεγάλο βαθμό. Βγήκα. Σιγά μη βρω δουλειά. Άγχος για όλα. Και όλα αυτά που με φόβισαν, τίποτα μα τίποτα δεν συνέβη. Μείναν στο μυαλό μου και δυστυχώς άφησαν στο μυαλό και αφήνουν το δηλητήριο αυτό. Δηλητηριάζεται η ψυχή μας με το άγχος, αρρωσταίνει το σώμα μας. Λένε οι γιατροί μάλιστα ότι πέφτει, λέει, και το ανοσοποιητικό σύστημα. Όταν κανείς φοβάται, αρρωσταίνει πιο εύκολα. Όταν κανείς έχει πιο γενναίο φρόνημα, πιο αισιόδοξο, πιο τονωμένη ψυχή, να τονώσει την ψυχή σου με το κουράγιο που δίνει ο Χριστός,

Εεε... Αντιμετωπίζεις αλλιώς και τα πράγματα και είναι πιο υγιής ο οργανισμός σου. Μη φοβάσαι. Σκέψεις είναι αυτά που έχεις όλα.

Κοπέλες το λέγανε παλιά, ακόμα και τώρα, που όταν ξεκίνησε η εκπομπή, το 2006 που ξεκίνησε η εκπομπή, ξέρω άτομα που τα γνώρισα από τότε μέχρι τώρα που έχουν περάσει τόσα χρόνια. Τότε λοιπόν «Αποκλείεται εγώ να κάνω αυτό, έχω άγχος, δεν πρόκειται να κάνω οικογένεια, δεν πρόκειται να κάνω σωστή ζωή, δεν πρόκειται». Περάσανε τα χρόνια και κάνανε οικογένεια. Λέω «Θυμάσαι που φοβόσουν; Θυμάσαι που αγχωνόσουν; Να το, έγινε αυτό που φοβόσουν ότι δεν θα γίνει». Έγινε. «Ναι, τώρα παντρεύτηκα, αλλά δεν πρόκειται... Θα κάνω παιδί; Θα κάνω γερό παιδί;» Αγωνία, άγχος. Κάνανε παιδάκι, μια χαρά το παιδάκι. «Θα τα καταφέρω όμως;» Ε, κοιτάξτε, το πρόβλημα είναι άλλο. Εσύ έχεις πάθει εθισμό στο άγχος. Σου έχει γίνει το ναρκωτικό σου. Δεν μπορείς χωρίς άγχος, δηλαδή και να σου πάρει κάποιος το πρόβλημα που έχεις, εσύ αντί να χαρείς και να ηρεμήσεις θα δημιουργήσεις κάτι καινούριο και θα πεις «Τώρα εντάξει, αυτό λύθηκε, αλλά έχω κάτι άλλο να σκεφτώ». Έχεις πάθει εθισμό.

Πιστεύεις δηλαδή το πράγμα, το πίστεψες πάρα πολύ και δεν μπορείς χωρίς αυτό. Τα κύτταρά σου, της ψυχής σου δηλαδή τα κύτταρα, δεν μπορούν χωρίς να έχουν κάτι να αγωνιούν, να ταράζονται. Ηρέμησε, υπάρχει και δυνατότητα ευτυχισμένης ζωής σου, πίστεψε ότι σου αξίζει μια ωραία ζωή. Δεν ξέρω μήπως παλιά σου λέγανε ότι θα αποτύχεις στη ζωή σου, μήπως οι γονείς σου σου λέγανε συνέχεια «Σιγά μη τα καταφέρεις. Είσαι ένας άχρηστος και μια άχρηστη, σιγά μη προκόψεις» και το πίστεψες. Και τώρα όπου βλέπεις ότι κάτι σου πάει καλά, λες «Αποκλείεται, εμένα αφού μου λέγανε ότι δεν θα τα καταφέρω, κάτι θα έρθει πάλι να αποτύχω». Αν αυτό το νιώθεις, σημαίνει ότι ζεις ακόμα με αυτές τις αναμνήσεις, από αυτές τις φωνές, τις πολύ άσχημες φωνές μες στην καρδιά σου που σκοτίνιασε το περιβάλλον.

Τα βλέπεις όλα... Μελαγχολικά, με αγωνία, με αποτυχία. Πίστεψε στον Χριστό, αγάπησε τον Χριστό, ζωγράφισε μέσα σου τη μορφή του, ζωγράφισε μέσα σου την Ανάστασή του, τη δύναμή του, την επιτυχία που σου χαρίζει ο Χριστός. Εσύ ζωγραφίζεις την αποτυχία μέσα σου.

Αν ανοίξει δηλαδή ο Χριστός την καρδιά σου να δει, δεν βλέπει όμορφα όνειρα, σχέδια, επιδιώξεις, οράματα για το μέλλον. Βλέπει συνέχεια σε μια ακρούλα γράφει η καρδούλα σου «Να δεις που εκεί δεν θα τα πάω καλά». Σε άλλο σημείο λέει «Να δεις που οι άνθρωποι δεν με αγαπούν όλοι» και με αγχώνει. «Να δεις που δεν είμαι πολύ...» Όλο αρνητικά τα βλέπεις, όλο απελπισμένα τα βλέπεις. Και επειδή τα βλέπεις συνέχεια έτσι, σου συμβαίνουν και έτσι. Εσύ τα προκαλείς όμως, ε! Βλέπεις, ο Κύριος μιλούσε για τη σταύρωσή Του αρκετές φορές, μιλούσε για το πάθος Του πολλές φορές, αλλά πάντοτε συμπλήρωνε ότι ο Υιός του ανθρώπου θα παραδοθεί, θα σταυρωθεί, θα τον πιάσουν άνθρωποι σκληροί και θα τον βασανίσουν, αλλά την τρίτη ημέρα αναστήσεται. Δεν μετέδιδε πανικό.

Δεν μετέδιδε άγχος, έλεγε κάτι πολύ αγχωτικό που είναι ο θάνατος. Το έφερνε στη συζήτηση, το παρουσίαζε στους ανθρώπους, αλλά αμέσως το συμπλήρωνε και το φώτιζε ακόμα κι αυτό με την προοπτική της Ανάστασης. «Θα αναστηθώ όμως». Ζούσε προκαταβολικά ο Κύριος και το Σταυρό Του και την Ανάστασή Του και αυτό το έβγαζε στον κόσμο. Παρακαλώ, το λέω στους μικρότερους από μένα και στα παιδιά. Στους μεγάλους...

Ξέρετε, τα ξέρεις και δεν σου κάνω το δάσκαλο, αλλά προσπάθησε να ζήσεις προκαταβολικά. Ζήσε αυτό που φοβάσαι από πριν και προσπάθησε να το δεις όμως με άλλη προοπτική. Δηλαδή φοβάσαι για παράδειγμα ότι όταν πας να δώσεις εξετάσεις θα αποτύχεις. Ωραία. Ζήσε αυτό που λέει ο ψαλμός. Λέει «Ετοιμάστην και ουκ εταράχθην». Ετοιμάστηκα, λέει, ψυχολογικά, πνευματικά και δεν ταράχτηκα όταν ήρθε η ώρα. Πριν έρθει το περιστατικό της δοκιμασίας που σε φοβίζει, ετοιμάσου. Κάτσε σπίτι σου και σκέψου και πες «Αύριο θα πάω να δώσω εξετάσεις. Εντάξει, να ετοιμαστώ ψυχολογικά, πνευματικά, με την προσευχή μου, με την ηρεμία μου, με την πίστη μου και να σκεφτώ ότι μπαίνω στο εξεταστικό κέντρο και είναι ο Χριστός μαζί μου» και σταμάτα τους λογισμούς τους άλλους, βάλε φρένο εκεί.

Μου λέει «Ναι, ναι, ξέρω, και θα πέσουν θέματα μετά που δεν ξέρω». Πες το, λέει, και το παρακάτω, που θα έρθουν και θέματα που δεν ξέρω τίποτα και θα μπλοκάρει το μυαλό μου. Αυτά λένε οι δικές σου σκέψεις. Εγώ σου λέω να κάνεις αυτό που λέει «Ημείς νουν Χριστού έχομεν». Ο νους του Χριστού δεν θα σκεφτόταν έτσι. Αυτά ο Χριστός σου λέει να τα πεις; Ότι δεν θα ξέρεις τίποτα; Από Τώρα το προδικάζεις και το ξέρεις ότι δεν θα ξέρεις τίποτα; Εγώ δεν σου πω ότι θα τα λύσεις όλα σωστά ή ότι θα είσαι άριστος ή άριστη. Αυτό ο Θεός το ξέρει. Αλλά τι σου λέω; «Θα είναι ο Χριστός κοντά μου», να πεις. «Θα πάω στο εξεταστικό κέντρο. Θα είμαι μέσα στην αγάπη του Χριστού. Θα έχω κοινωνήσει. Θα έχω ψάλει αυτό που λέει “Είδομεν το φως το αληθινόν, ελάβομεν Πνεύμα επουράνιον”. Άρα έχω μέσα μου το φως του Χριστού, έχω το Άγιο Πνεύμα» και να το λες αυτό μέσα σου: «Με αγαπάει ο Χριστός».

Θα δώσω εξετάσεις και με αγαπάει ο Χριστός. Και να το λες πολλές φορές γιατί...

Σκέψου, λες μια φορά «Μ' αγαπάει ο Χριστός» και αν σου πω κι άλλη μία «Σ' αγαπάει ο Χριστός», πες το «Μ' αγαπάει ο Χριστός» και αν σου το πω πέντε φορές θα πεις «Εντάξει, φτάνει τώρα». Το είπαμε πέντε φορές. Πέντε φορές το είπαμε, αλλά τα άλλα χιλιάδες φορές τα λες. Ποια; Ότι θα κοπώ, ότι δεν μπορώ, ότι είμαι ανίκανος ή ανίκανη, φοβάμαι, έχω άγχος. Άρα οι πέντε φορές πρέπει να γίνουν χίλιες πέντε για να σβήσουν οι άλλες φωνές που έχουν πνίξει την καρδιά σου και σε έχουν γεμίσει φόβο. Οπότε μη βαριέσαι και μην κουράζεσαι να λες «Με αγαπάει ο Χριστός», «Με γεμίζει δύναμη ο Θεός», θα το λες αυτό, «Ο Χριστός είναι κοντά μου και με γεμίζει δύναμη». Πάρε ένα κομποσκοίνι, το κομποσκοίνι σου και να λες «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησέ με» και να νιώθεις ότι το έλεός Του είναι κοντά σου. «Κύριε Ιησού Χριστέ, με γεμίζεις με το έλεός Σου. Κύριε Ιησού Χριστέ, το έλεός Σου σκεπάζει τη ζωή μου».

Ιησού Χριστέ, είσαι μαζί μου στο γραφείο του διευθυντή που θα πάω. Κύριε Ιησού Χριστέ, στο γραφείο του διευθυντή που θα πάω είσαι μαζί μου. Θα είσαι μαζί μου. Αυτό αν το πεις μία, δύο... «Κύριε Ιησού Χριστέ, θα είσαι μαζί μου την ώρα που θα γεννήσω. Παναγία μου, θα είσαι κοντά μου τη στιγμή που θα γεννήσω. Παναγία μου, θα είσαι μαζί μου την ώρα που θα γεννάω». Αυτό τι κάνει; Φέρνει τη χάρη της προσευχής μέσα σου. Και άμα μπει η χάρη αυτή της προσευχής, φεύγει καθετί κοσμικό. Και πολύ κοσμικό είναι το άγχος. Του κόσμου κατάσταση είναι το άγχος. Δεν είναι του Θεού. Στον υπερκόσμιο κόσμο του Θεού δεν υπάρχει άγχος. Αν είναι δυνατό να πάμε στον παράδεισο να έχει εκεί άγχος. Στη βασιλεία του Θεού δεν υπάρχει άγχος, εκεί που είναι ο Θεός.

Θες να ζήσεις στην εποχή του Κυρίου, να είσαι κοντά Του και να αγχώνεσαι δίπλα Του; Ποτέ, ποτέ, ποτέ, ποτέ. Εδώ οι μαθητές βλέπουν ανθρώπους δαιμονισμένους, άρρωστους, ετοιμοθάνατους ή και πεθαμένους ήδη, αλλά ήταν δίπλα στον Κύριο και δεν τους πειράζει τίποτα, ήταν κοντά Του. Και τα βλέπαν όλα μέσα από τα δικά Του μάτια και δεν ταράζονταν, γιατί λέγανε: «Είναι ο Κύριος». Τι είπε η Παναγία μας; «Ό,τι σας πει...» Στο γάμο της Κανά δεν είχανε, λέει, κρασί. Και λέει η Παναγία μας στους υπηρέτες: «Είναι εδώ και ό,τι σας πει, κάντε το. Αυτός ξέρει. Γιατί να έχει άγχος; Μην έχετε άγχος. Είναι ο Κύριος εδώ, είναι ο Κύριος στο γλέντι σας». Δυσκολεύθηκε η ζωή σας στο γλέντι της. Και είναι κοντά σου ο Χριστός και φοβάσαι και αγχώνεσαι; Όχι, απλώς κάνε ό,τι σου πει. Πήγαινε κοντά Του και θα σε βοηθήσει. Είναι σίγουρο. Αυτή η σιγουριά της Παναγίας μας είναι μεγάλη υπόθεση. Να μας τη μεταδώσει. Παναγία μου, βοήθησέ με να νιώθω τον Υιό σου.

Προσευχή, δεν κάνεις προσευχή, δεν κάνεις προσευχή, δεν κάνεις, λες πολλά άλλα, έχεις πολλούς άλλους λογισμούς, μιλάς πολύ στο τηλέφωνο, βλέπεις πολλή τηλεόραση, έχεις πολύ άγχος, αλλά όλα αυτά που κάνεις δεν βοηθάνε το άγχος να φύγει. Το άγχος δεν φεύγει με περισπασμό, με τέτοιου είδους εκτονώσεις. Φεύγει με τέτοιου είδους επαναλήψεις: προσευχή και πάλι προσευχή και πάλι επιμονή και άγγιγμα του Θεού. Σου ξαναλέω, έτσι φωτίζονται οι λογισμοί, διά της προσευχής. Και έχεις την ασφάλεια που χαρίζει ο Θεός όταν είσαι κοντά Του. Η προσευχή σου σε γεμίζει ασφάλεια. Όταν προσευχηθείς, όταν σκεφτείς τον Θεό, τι να αγχωθείς; Δεν είσαι μόνος. Έχεις κοντά σου τον δημιουργό σου. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ασφάλεια από αυτό, να

Έχεις κοντά σου τον Θεό.

Πολύ όμορφο επίσης που διάβασα στη Φιλοκαλία λέει ότι μας βοηθάει πολλές φορές και η αναπνοή μας να γαληνέψει η ψυχή μας και να κάνουμε καλύτερα την προσευχή μας. Στον πέμπτο τόμο της Φιλοκαλίας, στον οποίο μιλάει πολύ για τη νοερά προσευχή, για πράγματα πολύ πνευματικά και με ένα μεθοδικό τρόπο, με μια τακτική δηλαδή, πώς κανείς μπορεί να προσευχηθεί με έναν τρόπο, θα λέγαμε σαν επιστήμη το περιγράφει. Λέει τη σημασία της αναπνοής. Να σου πω ένα παράδειγμα, όταν έχεις άγχος πολύ, η αναπνοή σου γίνεται πολύ κομμένη και σύντομη. «Δεν μπορώ», κάνεις αυτό το πράγμα, «δεν μπορώ». Και αναπνέεις, κοφτές αναπνοές, γρήγορα, γρήγορα, γρήγορα. Όταν ηρεμήσεις και είσαι γαλήνιος, λες

Ηρέμησε. Βαθιά αναπνοή. Εισπνοή, εκπνοή, βαθιά. Παιδάκι που κοιμάται, κοιμάται έτσι γαλήνια. Όταν δει έναν εφιάλτη, αναπνέει στον ύπνο του κοφτά και πετάγεται ξαφνικά. Και λέει «Είχα εφιάλτη, τρόμαξα, είδα κάτι». Και λένε λοιπόν οι Άγιοι ότι όταν προσευχόμαστε μπορούμε να κάνουμε και αυτή την κίνηση. Δηλαδή επειδή η ήρεμη αναπνοή συνδυάζεται και με ήρεμη ψυχική κατάσταση και επειδή η εσωτερική μας κατάσταση επηρεάζει την αναπνοή μας και όταν ταραζόμαστε κόβεται η αναπνοή μας, μπορούμε, λέει, να κινηθούμε και ανάποδα. Δηλαδή, αν δεν μπορείς να ελέγξεις κάποια στιγμή την ψυχή σου και να τη γαληνέψεις μπροστά στον Θεό, μπορείς να ξεκινήσεις από την αναπνοή σου. Δηλαδή, να ελέγχεις τουλάχιστον την αναπνοή σου. Γιατί όταν πάρεις μια βαθιά αναπνοή λέγοντας το όνομα του Χριστού, δεν μπορείς να αγχωθείς εκείνη την ώρα.

Δεν μπορείς να πεις «έχω συγχυστεί μαζί σου, έχω νευριάσει, θυμώνω, φοβάμαι, έχω αγωνία, έχω άγχος». Γιατί αυτά όλα, για να τα πεις, θέλει κοφτές προτάσεις, κοφτά αισθήματα, ένταση, ταραχή, πανικό. Όταν όμως πάρεις βαθιά αναπνοή, δεν μπορείς να πεις αυτά τα λόγια: «έχω νευριάσει, έχω...» Δεν βγαίνουν, δεν μπορείς να μιλήσεις έτσι. Γι' αυτό λοιπόν πάρε μια άλλη βαθιά αναπνοή, να εισπνεύσεις, να εισπνεύσεις όχι αέρα, να εισπνεύσεις το όνομα του Χριστού: «Κύριε Ιησού Χριστέ». Και να νιώθεις λίγο ότι ο Χριστός, μέσα από την αναπνοή σου, μαζί με την αναπνοή σου, καταπίνεις την ίδια τη χάρη του Χριστού και μπαίνει μέσα σου. Και όταν λες, εκπνέεις και λες, βγάζεις την αναπνοή σου, λες «ελέησέ με». «Κύριε Ιησού Χριστέ» εισπνέεις, «ελέησέ με». Τις στιγμές ειδικά του άγχους, μου τα λέει αυτό ένας κύριος παράλυτος.

Πολύ πιστός άνθρωπος, ο οποίος είχε σκλήρυνση κατά πλάκας και μου έλεγε πως η ευχή του Ιησού Χριστού, η προσευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησέ με», σε στιγμές άγχους τον είχε πάρα πολύ βοηθήσει, εισπνέοντας και αναπνέοντας το όνομα του Χριστού. Να νιώθεις δηλαδή ότι μέσα από την αναπνοή σου ταξιδεύει μαζί με την αναπνοή σου και μπαίνει μέσα στο κορμί σου, μέσα στους πνεύμονές σου, και αγγίζει εκεί την καρδιά σου, πάει να την ακουμπήσει εκεί ο αέρας που έχει τη χάρη του Χριστού. Και την ώρα που μπαίνει αυτός ο αέρας, γιατί δεν είναι σκέτος αέρας, είναι ένας αέρας που τον σφράγισες εσύ με την επίκληση του ονόματος του Κυρίου, «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησέ με», και αναπνέεις ήρεμα. Αν αυτό το κάνεις για λίγες φορές, 10, 20, πόσες μπορείς, όσες μπορείς, θα δεις ότι μετά

Θα σου φύγει αυτή η τεράστια ένταση. Μπορείς να το κάνεις στο λεωφορείο. Δεν σε παίρνει κανείς είδηση αν αναπνέεις. Δεν θα ακουστείς, δεν θα κάνεις κάτι δυνατά. Σιγανά θα το κάνεις. Ούτε και στο γραφείο όταν πας. Και σε κάποιο σπίτι είναι ο συγγενής σου να πας. Και ένα τηλέφωνο θες να κάνεις. Θες να πάρεις ένα τηλέφωνο να λύσεις ένα πρόβλημα. Και λες: «Τώρα, τώρα να δεις, φοβάμαι να τσακωθούμε». Και αγχώνεσαι: «Θα γίνει καβγάς, να δεις που θα γίνει». Δεν θα γίνει καβγάς. Όχι, καθόλου, μην το πεις αυτό. «Θα γίνει καβγάς»· όταν πεις «θα γίνει καβγάς», επενδύεις αμέσως στον καβγά. Δίνεις δηλαδή, πώς να το πω, δίνεις, προσδοκάς έναν καβγά. Μην τον προσδοκάς. Στον καβγά, στο αυτό, εσύ τι λέει ο πατήρ Πορφύριος, τι λέει ο Χριστός, τι λέει η Εκκλησία, τι λέει η Αγία; Το φως να κοιτάς, μην ασχολείσαι με το σκοτάδι. Άνοιξε το φως. Άνοιξε το παράθυρο να μπει ήλιος. Άναψε ένα κεράκι. Άναψε ένα σπίρτο. Και μην χτυπάς το σκοτάδι. Σκοτάδι, σκοτάδι, πολύ σκοτάδι. Ωραία, τι κάνουμε;

Τσοφ! Ένα σπίρτο. Φλόγα. Όσο μικρή κι αν είναι, έφυγε το σκοτάδι. Αυτή είναι η πίστη, αυτή είναι η προσευχή, αυτή είναι η δύναμη της προσευχής. Αυτό θέλει να δει και το παιδί σου που αγχώνεσαι και για το παιδί σου. Λες: «Τι θα κάνω; Το παιδί μου δεν αλλάζει». Το παιδί σου περιμένει να δει. Εσύ που πήγες στην εκκλησία έχεις πάρει μέσα σου αυτή τη φλόγα της πίστεως; Η αναπνοή σου έχει γαληνέψει; Γιατί άμα πηγαίνεις κοντά στην Εκκλησία και στον Χριστό, νομίζεις δηλαδή ότι πας κοντά στον Χριστό έτσι, αλλά γυρίζεις και κουβαλάς ταραχή, δεν μπορεί στην ταραχή να κατοικήσει ο Κύριος. Το πνεύμα της ταραχής δεν είναι του Κυρίου. Γι' αυτό λοιπόν, αν αγχώνεσαι για το παιδί σου, άσε το παιδί σου και κοίτα να ηρεμήσεις την αναπνοή σου, τους λογισμούς σου, την προσευχή σου. Και θα είναι σαν να ποτίζεις το σπίτι σου μετά, να ποτίζεις το σπίτι σου με αυτή τη γαλήνη που φέρνει ο Χριστός. Θα σου φύγει το άγχος.

Θα γίνεις, θα σε λένε οι άλλοι λίγο: «Τι, έγινες αναίσθητος; Έγινες αναίσθητη; Δεν αγχώνεσαι για τη ζωή πλέον; Κάποτε έτρεχες». «Όχι, δεν αγχώνομαι, έχει ο Θεός». Και θα λένε οι άλλοι: «Κοίτα πώς την έκανε η Εκκλησία, κοίτα πώς τον έκανε ο Θεός. Καλό πράγμα είναι αυτό, πώς έγινε έτσι; Δεν τσακωνόμαστε τώρα, δεν νευριάζει τώρα, δεν τον πιάνει πανικός τώρα, δεν έχει νεύρα, δεν τρέμει». Αυτή είναι η μεγαλύτερη ιεραποστολή. Η έλλειψη του άγχους μας είναι η απόδειξη ότι πραγματικά ο Κύριος έχει κατοικήσει στην καρδιά μας και μας έχει αγγίξει.

Δεν σημαίνει ότι ισχύει το αντίθετο οπωσδήποτε, δηλαδή ένας που είναι αγχωμένος κάποιες στιγμές δεν σημαίνει ότι δεν αγαπάει τον Θεό. Αλλά σημαίνει ότι χάνει πολύ συχνά την επαφή μαζί του. Γιατί αποκλείεται να έχεις επαφή με τον Θεό και να μην σου μεταδίδει τη γαλήνη του, την ηρεμία του και την παντελή έλλειψη άγχους. Εύχομαι αυτό το πράγμα να το ζεις.

Να διαβάσετε στον τόμο της Φιλοκαλίας, τον πέμπτο, που λέγεται από τις εκδόσεις «Στο Περιβόλι της Παναγίας». Είναι εκδόσεις «Στο Περιβόλι της Παναγίας», ο πέμπτος τόμος. Είναι λίγο μερικά δύσκολα σημεία για κάποιους που δεν έχουν εξοικειωθεί, δεν είναι απλό γράψιμο. Είναι πνευματικά ανεβασμένα κείμενα, αλλά υπάρχουν, δεν υπάρχουν για... για μας είναι γραμμένα. Για τους πιστούς ανθρώπους της Εκκλησίας. Μερικοί λένε: «Αυτά μην τα αγγίξεις γιατί είναι πολύ πνευματικά, πολύ, δεν είναι για μας». Είναι, αλλά το λες από τα 20 χρόνια ότι δεν είναι για μας και τώρα είμαστε 60 και 70 και 80. Πότε θα τα διαβάσουμε αυτά, μετά θάνατον; Πότε θα τα διαβάσουμε αυτά τα κείμενα; Για ποιους γράφτηκαν και αυτά; Και έρχονται μετά διάφορες άλλες θεωρίες, φιλοσοφίες ανατολικού τύπου, νεοποχήτικου τύπου, και τραβάνε τον κόσμο και γλυκαίνεται ο κόσμος από αυτά. Γιατί του δίνουν έναν πρακτικό τρόπο αγώνα και μέσα στο κορμί τους, λέει, αναπνοή σου, το κομποσκοίνι σου.

Και λέει ο άλλος: «Γιατί πήγες εκεί;» Ξέρεις γιατί πήγε εκεί και έμπλεξε; Γιατί εμείς που τα κρατάμε αυτά δεν τα χρησιμοποιούμε. Δεν έχουμε καταφέρει να ελκύσουμε, να τραβήξουμε τον κόσμο με αυτά τα όμορφα κείμενα, τα οποία ικανοποιούν και την πνευματικότητα και την πρακτικότητα και βάζουν και το σώμα να συμμετέχει σε όλη αυτή την υπόθεση. Και είναι αντίδοτο πολύ δυνατό στα προβλήματα της εποχής μας.

Ώρα κάνεις να πας στη δουλειά σου. Αν την ώρα που οδηγάς αναπνέεις βαθιά και λες το όνομα του Χριστού ήρεμα, δηλαδή όταν λέω βαθιά, να αναπνέεις ήρεμα και να βάλεις το νου σου στην αναπνοή σου, να μην σκέφτεσαι σε δουλειές τίποτα, να κοιτάς την οδήγηση. Μπορείς να το κάνεις αυτό ταυτόχρονα και να οδηγάς και να σκέφτεσαι το τιμόνι και την οδήγηση και να κοιτάς μόνο την αναπνοή σου και να λες «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησέ με» και να ησυχάζεις και να ηρεμείς.

Θα δεις πόσα πράγματα θα έρχονται να σου ταράξουν την ηρεμία. «Ω, τι δύσκολη ημέρα σημερινή! Πού θα βρω τα λεφτά; Εκείνο το χρέος. Ως το απόγευμα πρέπει να έχω πάει και στον γιατρό. Με περιμένουν και τα παιδιά να τους λύσω και την άσκηση. Δεν ξέρω αν θα προλάβω να μαγειρέψω. Δεν ξέρω τι θα γίνει με το άλλο θέμα του οικοπέδου. Τι θα κάνω με τον αδερφό μου;» Μα αυτή την ώρα της προσευχής επενδύεις για όλη τη μέρα. Να φτιάξει η μέρα σου, να γίνει όμορφη, να πάρει δύναμη και τόνωση από τη χάρη του Θεού. Δεν θα επιτρέπεις εκείνη την ώρα να σκέφτεσαι κάτι άλλο για να φύγει το άγχος και να γαληνέψεις. Και θα δεις ότι όλα λύνονται. Μου το είπε μια πολύ καλή κυρία αυτό σε ένα τηλεφώνημα μια φορά: «Όλα λύνονται σε αυτόν τον κόσμο, όλα θα περάσουν». Και όταν το καταλάβεις ότι όλα τελικά θα περάσουν και θα λυθούν,

θα διαλυθούν στο τέλος, και θα λυθούν τα προβλήματά μας, αλλά και θα διαλυθούμε στο τέλος και εμείς μαζί με αυτά, θα διαλυθούμε, δηλαδή θα φύγουμε από τον κόσμο αυτό. Μεγάλη υπόθεση κι αυτό και μεγάλη σοφία. Έχουμε άγχος γιατί θεωρούμε μεγάλα αυτά και σπουδαία αυτά που κάνουμε. Όταν καταλάβουμε τη σχετικότητά τους, θα καταλάβουμε ότι συγχυζόμαστε και αγχωνόμαστε για ματαιότητες. Δεν αξίζει τον κόπο να αρρωστήσω για ματαιότητες, δεν αξίζει τον κόπο να γεράσεις πριν την ώρα σου για ανούσια πράγματα, για ανοησίες, για κουταμάρες, για μικροπράγματα, για μικρότητες. Δεν αξίζει τον κόπο. Τσακωνόντουσαν δύο, ένας είχε άγχος με τον άλλον για ένα θέμα. «Θα τον φτιάξω εγώ, θα τον ξανασυναντήσω, θα τα πω έτσι». Νεύρα, ένταση, αγωνία, κακό.

Ραντεβού την άλλη εβδομάδα πάλι να συζητήσουν και να τσακωθούν πάλι και αγχωνόταν ο ένας από τους δυο. Ώσπου τον πήρε τηλέφωνο ένας φίλος του, μετά από τρεις μέρες, του λέει: «Ξέρεις τι; Πέθανε». «Ποιος;» «Αυτός που θα συναντήσεις». «Πέθανε; Τώρα εγώ με ποιον θα τσακωθώ; Αυτά που θα έλεγα, τα θέματα όλα, τι γίνεται;» Τίποτα. Έφυγε ο άνθρωπος. Κράτα το άγχος σου, κράτα την αγωνία σου, κράτα την κακία σου. Έφυγε αυτός. Πήγαινε, πες του. Δεν θα σου απαντήσει, δεν απαντάει τώρα. Πες του τώρα αυτές τις λέξεις που του έλεγες και τον ερέθιζες και του έλεγες κάτι και γινόταν πύραυλος και σε άγχωνε αυτή η ιστορία. Πες του, πιάνει τίποτα; Του μιλάς; Τίποτα. Γι' αυτό λέει ο Απόστολος Παύλος: «Κάπου λέει να είστε σαν νεκροί για τον κόσμο».

Βλέπεις πόσο ωραία δένουν αυτά που λέει το Ευαγγέλιο; Όχι θεωρητικά όμως και εγκεφαλικά, στεγνά, αλλά να το πώς δένουν. Σαν νεκρός να είσαι. Τι ασχολείσαι; Ένας νεκρός έχει άγχος; Έτσι να γίνεις. Αυτό εννοούμε, όχι να μην χαρείς τη ζωή σου, να πεθάνεις σαν νεκρός. Πήγες μια βόλτα και κάτι, κάτι πήγες, τράκαρες εννοώ, εντάξει; Ε, εντάξει, και τι έγινε, λες; Και τι πειράζει, ρε παιδιά; Εμείς πήγαμε βόλτα από αγάπη. Νιώσαμε όμορφα. Περάσαμε καλά. Μας γρατζουνίσαν λίγο το αυτοκίνητο. Τρακάραμε. Και τι έγινε; Τι έγινε, καλά; Τι έγινε το αυτοκίνητο; Για πες σ' αυτόν που πέθανε ότι του τρακάραν το αυτοκίνητο, ότι του γρατζουνίσαν το αυτοκίνητο. Ε, πώς θα το πω; Και να το πεις, θα σου πει τίποτα;

Έτσι να είσαι. Τα αυτοκίνητα τρακάρανε· η καρδιά σου τράκαρε; Αυτό είναι το θέμα: η καρδιά σου να μην γρατσουνιστεί. Οι λαμαρίνες και τα αυτά φτιάχνονται. Πέθανε ένας στην πολυκατοικία που είμαι και του ερχόντουσαν γράμματα τόσους μήνες μετά, γράμματα, λογαριασμοί, εφορείες, δεν ξέρω τι ερχόταν στο όνομά του. Και τα έβλεπα εγώ και τα κοίταζα και λέγα: «Ο μακαρίτης, λέω, δεν μπορεί να πάρει τίποτα πλέον από αυτά». Έτσι να καταλάβουμε τη ζωή και αν τα καταλάβουμε έτσι, δεν θα στενοχωριόμαστε για τίποτα. Όλα είναι απλά πραγματάκια, όλα λύνονται, όλα θα λυθούν και όλα θα διαλυθούν, να το θυμάσαι αυτό. Και να κάνεις τους λογισμούς σου πιο χαρούμενους. Η σημερινή μέρα είναι πολύ όμορφη μέρα, γιατί είναι η μέρα του Θεού, γιατί είναι η μέρα της αγάπης Του. Αγάπα το Θεό, σκέψου αυτό που είπαμε, πίστεψέ το. Ο Κύριος πάντα το ζητούσε: «Πιστεύεις σε μένα; Πιστεύεις εμένα που είμαι η όντως ειρήνη,

Πιστεύεις σε μένα που είμαι η όντως υγεία; Ε, αν πιστεύεις σε μένα, θα δεις τα θαύματα της αγάπης μου. Αν δεν πιστεύεις σε μένα, αλλά πιστεύεις πιο πολύ στην αρρώστια, στην αποτυχία, στην γκρίνια, στο θάνατο, στις κακίες, στα λάθη, στις αμαρτίες και δίνεις εκεί την καρδιά σου, αυτά θα πάθεις. Άλλαξε την πίστη σου. Λέμε να μην αλλάξουμε πίστη μας, αλλά να αλλάξουμε πίστη μας, γιατί δεν πιστεύουμε στον Χριστό τελικά, πιστεύουμε σε όλα τα άλλα. Αν πιστεύαμε στον Χριστό και βλέπαμε τη δύναμή Του, δεν θα είχαμε άγχος. Το άγχος το έχουμε επειδή ξεφύγαμε από τη θέα του προσώπου Του. Και θέλουμε να αγχωνόμαστε με άλλα πράγματα. Πήγα σε μια ομιλία και μου λέγανε να τους πω θέματα συντελείας, σεισμών, καταποντισμών, έτσι τέτοια. Και σου λέω, θέλετε, δηλαδή το ζητάει ο οργανισμός σας, βλέπω, να σας αγχώσω, θέλετε να αγχωθείτε. Εγώ λέω, δεν θέλω να σας κάνω αυτό το χατήρι. Δεν θέλω να σας αγχώσω με αυτές τις ιστορίες. Δηλαδή, να μην ξέρουμε;

να ξέρουμε, αλλά κι αν ξέρουμε, τι θα κάνουμε; Τι θα κάνεις αν ξέρεις; Δεν θα συνεχίσεις τον αγώνα σου; Δεν θα συνεχίσεις την προσευχή σου, την αγάπη σου στον Θεό; Ε, αυτό, κράτα το αυτό. Και όποτε γίνει, ό,τι γίνει, εσύ θα είσαι έτοιμος. Ο Χριστός δεν μίλησε πολλές φορές για αγχωτικά πράγματα. Τις πιο πολλές φορές μίλαγε για την αγάπη του Θεού. Μίλαγε για το φως: «Εγώ φως εις τον κόσμον ελήλυθα». Μίλαγε για έννοιες καθαρές, φωτεινές, λαμπερές, αισιόδοξες. Γι' αυτό και όλος ο κόσμος αγαπάει τον Χριστό, αλλά δεν αγαπάει εμάς, τους ανθρώπους του Χριστού, γιατί εμείς δεν βγάζουμε αυτή την αίσθηση. Εμείς αγχώνουμε τον κόσμο με την πνευματικότητα που του μεταγγίζουμε. Δεν είναι αυτό που του δίνουμε τροφή γλυκιά και καταλαβαίνεις το, γιατί το έχεις ζήσει και το λες κι εσύ δηλαδή. Έτσι.

Πέρασε η ώρα, δεν θέλω να αγχωθώ, αλλά πρέπει να σταματήσω, Βασίλη. Ευχαριστώ πάρα πολύ τον Βασίλη Χατζηνικολάου, ευχαριστώ πάρα πολύ τη Φίβη που απαντά στα τηλέφωνά σας, το 4118602, 4118640. Αγχώθηκα. Το email της εκπομπής είναι atheata.perasmata@yahoo.gr και η εκπομπή αναμεταδίδεται και σε λίγο καιρό θα είναι και στο διαδίκτυο. Εύχομαι να περνάς καλά.

Να προσεύχεσαι για όλο τον κόσμο και για μένα, και εγώ προσεύχομαι για όλο τον κόσμο και για μένα, και να είμαστε αγαπημένοι, ενωμένοι, για να μας φύγει το άγχος, καθώς θα κρατά ο ένας το χέρι του άλλου και την καρδιά του άλλου και θα ατενίζουμε όλοι το πρόσωπο και την αγάπη του Χριστού μας, που σίγουρα θα μας δώσει τα πολλά του δώρα.

Από τα δώρα Του τα μεγάλα είναι αυτή η έλλειψη του άγχους και η βαθιά και ανέφελη ειρήνη και γαλήνη της ψυχής μας. Θα τα ξαναπούμε μια άλλη φορά. Αν αφήσαμε κάποιο υπόλοιπο, θα το συνεχίσουμε. Πάντως μην αγχώνεσαι, όλα καλά θα πάνε. Σε χαιρετώ, αγαπητέ μου φίλε.