Ο πιο μεγάλος σου καημός Ελληνική μεταγραφή Το ελληνικό κείμενο ακολουθεί την ομιλία της πρωτότυπης ηχογράφησης. Τυχόν μουσική, ψαλμωδία ή δυσδιάκριτα σημεία διακρίνονται από την ομιλία. Η πλήρης ελληνική ηχογράφηση διατηρείται. Υπόσχομαι ότι από τώρα μέχρι το τέλος της εκπομπής κάτι θα γίνει μεταξύ μας, στη σχέση μας, σε αυτά που θα πούμε, στην καρδιά μας, στη διάθεσή μας. Η εκπομπή. Είσαι κάπως, σε βλέπω μερικές φορές λίγο στεναχωρημένη και στεναχωρημένο και λίγο πεσμένο, ψυχολογικά, συναισθηματικά και οργανικά. Λοιπόν, η εκπομπή τότε θα έχει επιτυχία σήμερα, αν τώρα που αρχίζουμε και περνάει λίγη ώρα, μπορέσουμε να δημιουργήσουμε μεταξύ μας τέτοιες αλληλεπιδράσεις, να σε επηρεάσω εγώ εσένα και εσύ εμένα. Και μετά από λίγη ώρα, όσο περνάνε τα λεπτά, όσο περνούν τα δεκάλεπτα, και όταν τελειώσει η εκπομπή αυτή, να είμαστε καλύτερα κι οι δυο και να μπορείς να διαχειριστείς τα πράγματα της ζωής σου και να μπορείς να αντέξεις και να έχεις τους λογισμούς σου πιο ήσυχους, πιο ήρεμους, πιο δυναμικούς, πιο αποφασιστικούς, να δεις καθαρά τα πράγματα. Μου πεις τώρα πώς θα γίνει αυτό; Θα γίνει γιατί εσύ και εγώ τώρα έχουμε ένα σύνδεσμο, δημιουργείται μια σχέση μεταξύ μας, σου μιλάω και μου μιλάς. Όχι τώρα, εσύ μιλάς, εγώ το ακούω βέβαια, τα διαβάζω μετά τα μηνύματά σου, τα τηλεφωνήματά σου, τα email σου, τις επιστολές σου. Αυτό είναι μια σχέση, μου δίνεις όλη τη βδομάδα πράγματα, μου λες, με προβληματίζεις, με επηρεάζεις και εσύ, με φτιάχνεις κάπως και εγώ τώρα απαντώ σε αυτά που μου προσφέρεις με το δικό μου αυτό φτωχό λόγο, στην Πειραϊκή Εκκλησία, στους 91,2 μεγακύκλους των FM, στο σταθμό που μιλάει στην ψυχή μας, με τον Βασίλη Χατζηνικολάου στον ήχο και τη μουσική της εκπομπής, τον οποίο ευχαριστώ πάρα πολύ. Με τη φίλη που είναι πάντα στα τηλέφωνα του σταθμού και με σένα που κάθεσαι και ακούς. Θέλω να σου πω να αγαπάς τον άντρα σου, να του φέρεσαι λίγο πιο καλά, αν θέλεις, τον τελευταίο καιρό που είναι στεναχωρημένος. Δεν μπαίνω σε πολύ καλούπι σήμερα, διότι θέλω να αφήσω τα γεγονότα της εβδομάδας που κύλησαν να επηρεάσουν το λόγο μου. Και έτσι θα πηγαίνω στο άλλο, γιατί και η ζωή είναι έτσι. Πολλά συμβαίνουν μέσα στη βδομάδα μας, αλλά λίγο τον άντρα σου φρόντιζέ τον περισσότερο. Λίγη περισσότερη στοργή, λίγη περισσότερη αγάπη, λίγη περισσότερη προσοχή στα λόγια που του λες και το στόμα σου πώς το χρησιμοποιείς και τα λόγια σου πώς τα χρησιμοποιείς. Τα λόγια μπορεί να κάνουν μεγάλα θαύματα στην ψυχή του άλλου, μπορούν και να τον τσακίσουν. Να πεις κάτι και να τον ανεβάσεις τον άλλον πάρα πολύ, να τον ενθουσιάσεις, να τον χαροποιήσεις, και μπορείς και να τον απελπίσεις, το οποίο κάνεις πολλές φορές. Απογοητεύεις και τσακίζεις τον άλλον. Σε παρακαλώ, κάνε μια προσπάθεια, αν θέλεις, για να ζήσετε ευτυχισμένοι τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής σας, και δεν είναι και λίγα σε πολλούς. Βλέπω μπροστά έχετε πολύ μέλλον, γιατί είστε νέοι άνθρωποι. Αυτό εννοώ. Οπότε δεν είναι καλό η ζωή να σέρνεται και να τραβά την ανηφόρα με το ζόρι. Το θέμα είναι να ζεις όμορφα, έτσι. Εμ... Και να θυμάσαι πάντα αυτό, ότι δίπλα σου έχεις ένα παιδί. Η ψυχή του άντρα σου είναι ένα παιδί. Και η δική σου είναι παιδί. Αλλά καμιά φορά έχεις μια πεισματική συμπεριφορά, μια ισχυρογνωμοσύνη. Προβλήματα δικά σου, εσύ ως γυναίκα, και ξεσπάς στον άντρα σου για άλλους λόγους. Σε τρώει η ανασφάλεια, σε τρώει η αβεβαιότητα για τον εαυτό σου βασικά, και μετά σου φταίνε και όλοι γύρω. Εσύ δεν τα πας καλά με τον μέσα σου κόσμο και ξεσπάς ότι είσαι αδικημένη, δεν σε αγαπάει, δεν σου φέρεται σωστά, δεν είναι αυτός που σου αξίζει, δεν είναι αυτός που σου πρέπει. Και γίνεσαι πάρα πολύ καταπιεστική πολλές φορές. Αυτό, αν θέλεις, πρόσεξέ το. Εγώ δεν έχω λόγο να ανακατευτώ, δικά σου είναι τα θέματα, δική σου είναι η ζωή, αλλά όταν γράφεις τόσα γράμματα και μηνύματα και τηλεφωνήματα και λες τα όσα σου συμβαίνουν, εκεί καταλήγω. Μερικές φορές ένας άντρας δέχεται τόση... προσβολή και τόση πικρία και τόση περιφρόνηση που εύκολα μετά καταφεύγει όπου βρει. Και βρίσκει λύσεις, υπάρχουν λύσεις στη ζωή, στη δουλειά του, στον δρόμο, στο γραφείο, στο αυτοκίνητο, σε ένα κατάστημα, σε ένα εστιατόριο, οπουδήποτε. Αν δε βρει κοντά σου, αγαπητοί μου φίλοι, αδελφοί, χριστιανοί, αν δε βρει κοντά σου αυτό που ζητάει η ψυχή του, θα το βρει κάπου. Δεν μπορεί να αντέξει, θα πιεστεί, θα πιεστεί, κάπου θα το βρει, κάποιος άλλος άνθρωπος θα το προσφέρει και θα το πάρει. Αυτό πρόσεξέ το και μην βιάζεσαι, δεν κατηγορώ εσένα ως γυναίκα γιατί κι εσύ περνάς δύσκολα. Στους άνδρες πρέπει να πω το ίδιο, σε εσένα, φίλε μου, ας πούμε. Ότι στη γυναίκα σου θα ήταν καλό λίγο πιο γλυκά να μιλάς κι εσύ, λίγο να της δίνεις σημασία, να ακούς τα προβλήματά της. Να μην γίνει συνήθεια η ζωή, να μην γίνει βαρετή, να μην τη συνηθίζεις δίπλα σου, ότι εντάξει τώρα εξασφαλίσαμε μια συντροφιά στη ζωή, δεν τη χάνουμε με τίποτα. Όχι, όλα είναι ρευστά. Αυτά όλα είναι επικίνδυνα, οι πειρασμοί είναι πολλοί, αλλά είναι καλό να ζήσουμε αυτό που έχουμε με εκρηκτικό τρόπο, με παρηγορητικό τρόπο που θα μας γεμίζει αντοχές, για να μπορούμε μετά να βγούμε στη ζωή και να λέμε: πήγαινε όπου θέλεις, ξέρω ότι πίσω θα γυρίσεις. Πήγαινε στη δουλειά και δεν σε φοβάμαι, δεν ζηλεύω γιατί ξέρω ότι εγώ σου έχω δώσει κάτι που δεν σου το δίνει ο καθένας. Ξέρω ότι σε έχω χορτάσει, έχω ικανοποιήσει, σου έχω δώσει ανάπαυση ψυχής και σώματος. Οπότε κάθε άλλη προσφορά δεν γίνεται δεκτή γιατί ο φαγωμένος, αυτός που έχει φάει, που έχει πιει, που έχει ντυθεί, που έχει περιποιηθεί τον εαυτό του από το δικό του σπίτι, δεν απλώνει χέρι να ζητήσει βοήθεια από αλλού. Του προσφέρουν ένα κέρασμα και λέει: «Ευχαριστώ, δεν θα πάρω, έχω φάει. Ευχαριστώ. Είμαι πλήρης, είμαι γεμάτος, είμαι ευτυχισμένος». Αυτό το πράγμα να ρωτήσεις τον εαυτό σου: Είναι ο άνθρωπός σου ευτυχισμένος δίπλα σου; Είναι η γυναίκα σου ευτυχισμένη δίπλα σου; Ώστε το χαμόγελο, η πρόταση, η πρόκληση, η πρόσκληση του άλλου να την αφήσει τελείως αδιάφορη. Παγερά αδιάφορη, όπως λέμε. Τίποτα. Λες και μιλάς σε βράχο, λες και μιλάς σε παγοκολώνα. Γιατί αυτή η παγοκολώνα στον κόσμο... είναι ένας άνθρωπος γεμάτος θερμότητα και καλοσύνη και αγάπη στο δικό του το σπιτικό, οπότε δεν χρειάζεται μετά να βρει αξία, σπουδαιότητα και σημασία εκτός σπιτιού, τα βρίσκει όλα μέσα στο σπίτι. Και αυτό είναι μεγάλη υπόθεση και αυτό είναι δική σου ευθύνη να το δίνεις, και καλά κάνεις και το δίνεις, και θαυμάζω μερικά σπίτια, μερικές οικογένειες, μερικά ζευγάρια που το ζουν αυτό σε πολύ ωραίο βαθμό. Ο ένας αγαπά τον άλλον, τον νιώθει τον άλλον, προσέχει τον άλλον, έχει την ευαισθησία να καταλάβει τα μηνύματα που δίνει ο άλλος σου είπε μια φορά, σου είπε δύο, σου είπε τρεις, μη κάνεις ότι δεν καταλαβαίνεις, το πιάσες το μήνυμα, κάτι θέλει. Να την πας μια βόλτα, κάτι θέλει να του μαγειρέψεις. Θέλει να του μιλήσεις, κάπως να ανοιχτείς, κάτι να συζητήσετε, κάτι να σου ανοίξει την καρδιά και να στο πει. Μην κάνεις ότι δεν καταλαβαίνεις, τα μηνύματα τα πιάνεις. Αυτός είναι ο σκοπός του γάμου, ένας από τους σκοπούς, να αποκτήσουμε αυτή την ευαισθησία, να καταλάβουμε τον άνθρωπό μας. Αυτή την κατανόηση, να φτάσουμε στην αγάπη, στην ενότητα, σε αυτό που λέμε είμαστε μαζί και προχωράμε μαζί προς το Θεό, προς την αγάπη, προς το άνοιγμα, ε, αυτά τα πράγματα. Εντάξει, τώρα από το ένα πήγα στο άλλο άσχετο, δεν ήταν ο σκοπός μου σήμερα να σου μιλήσω για το γάμο, ούτε για τη σχέση, αλλά έτσι κράτησέ το αυτό. Και θυμάμαι τον καημό ενός άντρα που μου έλεγε για τη γυναίκα του: «Μια καλή κουβέντα να μου πει», μου λέει. Του λέω: «Τι ζητάς από τη γυναίκα σου επιτέλους;» «Τι ζητάω; Είναι απαράδεκτη, είναι έτσι...» Λέω, για να δω, θα έχει απαιτήσεις αυτός ο άντρας, από τη γυναίκα του, λέει: «Πες μου τι θέλεις από αυτή επιτέλους». Και μου λέει: «Μια γλυκιά κουβέντα. Μια καλή κουβέντα». Αυτό λέει, τι θέλεις; Ε, αυτό λέει, αλλά αυτό το απλό, μου λέει, δεν είναι απλό γιατί δεν το δίνει. Αυτό που εσύ λες ασήμαντο δεν μου το δίνει. Δεν είναι δύσκολο, αλλά είναι και δύσκολο πολύ. Δεν είναι δύσκολο να πεις τη λέξη, ας πούμε, «γλυκιά μου, σ' αγαπώ». Αλλά είναι και πάρα πολύ δύσκολο γιατί πώς να πεις τις λέξεις «σ' αγαπώ»; Δείχνει... Δείχνει ακούμπημα, ότι ακουμπάς την ψυχή του άλλου. Προσεγγίζεις τον άλλον και δεν το έχουμε συνηθίσει πάντα. Δε θέλουμε να είμαστε έτσι, με συναισθήματα χαλαροί, ανθρώπινοι, καρδιακοί, με συντροφικότητα. Όχι, θέλουμε ένα ύφος, να κρατήσουμε απόσταση, να μην... Πώς λένε κάτι οι γυναίκες; «Μη μου πάρει τον αέρα». Εντάξει, να μη σου πάρει τον αέρα, κράτα λοιπόν εσύ τα ηνία της αλαζονίας σου και της υπερηφάνειας και να καμαρώνεις ότι κρατούσες τα ηνία της οικογένειας. Με τι τρόπο; Κυρίως εγωιστικό και έτσι με τσακωμούς και καυγάδες. Άλλο να σου πω σήμερα, τι άλλο να σου πω; Να σου πω ότι θαυμάζω, θαυμάζω την ψυχή σου ώρες ώρες, βλέπω κάτι ανθρώπους πολύ ταπεινούς, πολύ ευγενικούς, πολύ ωραίους, πολύ υπομονετικούς. Άσχετα πράγματα τώρα μου έρχονται στο μυαλό. Πήγα στο εξωτερικό μια φορά και γύρισα και θυμόμουν τις αναμνήσεις από εκεί. Με είχαν πάει σε ένα εστιατόριο να φάμε και καθόμουν στο τραπέζι και κάποια στιγμή κοίταζα τον κόσμο και έβλεπα ένα ζευγάρι που έβγαινε έξω και πώς ο άντρας άνοιγε το δρόμο στη γυναίκα του, πώς έκανε υπομονή, πώς το βλέμμα του ήταν σεμνό και τη γυναίκα του με αγάπη και αφοσίωση, και αυτό το πράγμα μέσα μου μίλησε, λέω: «Κοίτα ταπεινές ψυχές που βγαίνουν έξω, κάνουν μια βόλτα, διατηρούν μια σεμνότητα παρουσίας στην κοινωνία, έναν ταπεινό τρόπο και προστατεύουν τη σχέση τους». Αυτό δεν είναι αρετή; Αρετή είναι κι αυτό. Αγιότητα είναι πολλά πράγματα που δεν μας γεμίζουν το μάτι. Αγιότητα είναι η στάση σου μέσα στο μετρό, μέσα στον ηλεκτρικό, είναι το πώς στέκεσαι, το ήθος που έχει ο χαρακτήρας σου. Το ότι δεν ζητάς, ας πούμε, κάτι ενώ το θέλεις και λες: «Εντάξει τώρα, ας μην έχω απαιτήσεις εγωιστικές». Αγιότητα είναι και το άλλο, να πεις: «Μου δίνεις λίγο κάτι από αυτό που θέλω;» Και η απλότητα είναι η αγιότητα, και η διάκριση είναι η αγιότητα, και η σεμνότητα, και το θάρρος, όλα, όλα είναι αγιότητα, αλλά εξαρτάται πώς θα κάνει κανείς, με τι διάθεση ψυχής κινείται. Εντάξει, είδες, πέρασε λίγη ώρα και λέμε μερικά πράγματα. Είσαι όπως ήσουν στην αρχή; Αυτό που σε καίει στην αρχή, που σε έκαιγε, σε καίει ακόμα τόσο πολύ έντονα; Εδώ κοιτάω, έχω μια γλάστρα εδώ κοντά που κάνω την εκπομπή και έλειπα ένα ταξίδι και είναι από αυτά τα πράσινα φύλλα που κρέμονται προς τα κάτω, που μεγαλώνει αλλά πάει προς τα κάτω και απλώνει, δεν είναι τηλέγραφος, είναι άλλο, πράσινο και κιτρινοπράσινα φύλλα. Χρόνια μου το έχουν χαρίσει αυτό σε μια γιορτή μου και δεν χαλάει ποτέ, μόνο τέτοια λουλούδια μπορώ να κρατήσω. Γιατί επειδή λείπω συχνά για ομιλίες, για εκπομπές, για ταξίδια, τα παντζούρια είναι κλειστά, σκοτάδι στο σπίτι και αυτά μαραίνονται. Ενώ αυτό το πράσινο το έχω σε ένα μπαλκονάκι, παίρνει λίγο φως και κρατιέται. Έλειπα λοιπόν ένα ταξίδι μια φορά για αρκετές μέρες και είχε μαραζώσει το καημένο και μου μίλαγε μόνο του με τον τρόπο του. Όταν βλέπεις ένα μαραζωμένο Γλαστράκι, να κρέμονται τα φύλλα κάτω, είναι σαν να σου λέει «Λυπήσου με. Βρε αφεντικό, λυπήσου με. Εσύ είσαι για μένα ο Θεός μου, αν δεν μου ρίξεις νερό κι εσύ, πάει, εγώ μαράθηκα». Και πήρα μια κανατούλα, του έριξα νερό και μετά μ' αρέσει που την άλλη μέρα πάω και το κοιτάω και βλέπω που είχε βγάλει, τα φύλλα του πάλι φούντωσαν, δυνάμωσαν. Και στάθηκε πάλι έτσι όρθιο, έφυγε το μαράζωμα. Έτσι φεύγει και σε εμάς το μαράζι που μαραζώνεις μερικές φορές. Μια καλή κουβέντα να σου πει κανείς, ανθίζει η ψυχή, το χαμόγελο, αλλάζεις αμέσως, όλα αλλάζουν, γίνεσαι χαρούμενος, γίνεσαι ευτυχισμένος. Ένας να σε τσακίσει, ένας να σου πει κακιά κουβέντα, ένας να σε προσβάλει, είναι ικανό αυτό να σε διαλύσει. Ε, λογισμοί είναι κι αυτά. Θα περάσουν. Λένε οι άνθρωποι, εκατό άνθρωποι σε αγαπούν, ένας να σε βρίσει, νιώθεις χάλια. Εγώ έτσι είμαι, πολύ δύσκολα. Να αγαπήσω τον άνθρωπο που πάει να μου κάνει μια αυστηρή κριτική, να μου πει κάτι παράξενο, δύσκολο αυτό το πράγμα, να το παραδεχτώ. Να πω «Ναι, έχει, τι, έχει δίκιο, σκέψου το, πρέπει να διορθώσεις αυτό, δεν το κάνεις καλά, εδώ δεν πατάς σωστά, δεν είσαι σωστός, δέξου το αυτό». Και ύστερα μην θες μόνο να ακούς επαίνους, υπάρχουν άνθρωποι που σε επαινούν, που σε ενθαρρύνουν, που σε τονώνουν, υπάρχουν και άνθρωποι που θα σου πούνε πιο αυστηρά κάτι. Γιατί η διάθεσή σου να αλλάζει τόσο εύκολα και να καταρρέεις επειδή κάποιος σου κάνει παρατήρηση; Ψάξε, έχει δίκιο, κράτα το. Έχει άδικο, προσπέρασέ το και πες «Εντάξει, ο άνθρωπος». Έτσι πιστεύει για μένα, τι να κάνουμε τώρα; Πρέπει με το ζόρι να με καταλάβει όλος ο κόσμος; Πρέπει όλοι να νιώθουν ότι τα κίνητρά μου είναι τέλεια; Εντάξει, ο άλλος δεν θέλει να το νιώσει ή δεν μπορεί να το νιώσει. Δικαίωμά του είναι. Είναι θέμα δηλαδή δικής μας τοποθέτησης, να μην βασανιζόμαστε για το τι λένε για μας, πώς νιώθουν για μας. Εεε... Είσαι αυτό που είσαι εσύ μέσα. Τι θα πει τώρα, τι θα πω εγώ και τι θα πει ο άλλος; Εγώ μπορώ να σου πω ότι είσαι ο πιο σπουδαίος άνθρωπος και εσύ ξέρεις ότι δεν είσαι. Και εγώ μπορώ να σου πω ότι είσαι ένας αποτυχημένος άνθρωπος, ένας χαρακτήρας δράμα, απαίσιος, και εσύ μέσα σου να νιώθεις το Χριστό να σου χαμογελάει και να σου λέει «Εσύ ακολούθησέ με, παιδάκι μου, άσ' τους άλλους, ακολούθησέ με, εγώ σε αγαπάω. Σου είπε ο τάδε ότι δεν σε εκτιμά; Ας το είπε». Πειράζει; Εξήγησέ το αν μπορείς, αν δεν μπορείς προσπέρασέ το και ζήσε την ευτυχία σου. Αλλά μέσα σου είναι το παιχνίδι, μέσα σου είναι η μάχη, μέσα σου είναι ο στίβος. Εσύ τι κάνεις, εσύ πώς νιώθεις, όχι τι θα πουν οι άλλοι. Το καταλαβαίνεις αυτό; Τι θα μου πεις εσύ, τι θα σου πω εγώ; Θα ακούσω τα λάθη μου, αλλά δεν θα αρρωστήσω κιόλας, γιατί βέβαια έχει σημασία το πώς σε διορθώνει ο άλλος. Και αυτό, ναι, μου το είπες, «Ξέρεις, και εγώ», μου λέει, «κάποιοι θέλουν να μου κάνουν παρατηρήσεις, αλλά να μου τις κάνουν και με καλό τρόπο. Δεν αντέχω την προσβολή που εξευτελίζει γιατί βλέπω ότι ο άλλος με μειώνει, έχει σκοπό να με ταπεινώσει». Ε, ναι, αυτό που λες είναι το ιδανικό. Να σου κάνει ο άλλος μια ωραία παρατήρηση. Αλλά μπορεί ο καθένας να σε καταλάβει ότι θες με το μαλακό; Θες το φάρμακο να σου το δώσει σε σιρόπι. Δεν το καταλαβαίνει και παίρνει ο άλλος μια ένεση, σε τρυπάει και σου λέει: «Για το καλό σου στο λέω». Ναι, αλλά πήδηξα πάνω από τον πόνο. Δεν αντέχω. Πες το πιο καλά αυτό που θες να πεις. Δεν μπορείς να πεις στον άλλο ωμές κουβέντες προσβλητικές. Μίλα με αγάπη, μίλα με σεβασμό, μπες λίγο στη θέση του. Το έλεγε στο Γεροντικό, όποιος λέει καταλάβει την ψυχή του άλλου και του κάνει πράγματα που δεν τον πληγώσουν, δεν τον πονέσουν, δεν τον προσβάλλουν, αυτός λέει έχει βρει το δρόμο για τη σωτηρία. Αγάπη, να αγαπάμε. Που έλεγε κάποιος εκεί στα Ιεροσόλυμα, ένας από τους φύλακες του Παναγίου Τάφου, έλεγε αυτό το ρητό συνέχεια: «Αγαπάτε, συγχωράτε, αγαπάτε, συγχωράτε». Και κάποιοι το κρατούσαν σαν σλόγκαν επειδή ήταν... Ήταν εύκολο να το θυμούνται, κάποιοι γελούσαν λίγο, τους φαινόταν αστείο, αλλά για κράτα το στο μυαλό σου: «Αγαπάτε, συγχωράτε». Συγχώρεση, τίποτα άλλο. Να αγαπάς και να συγχωράς. Και περνάει η ζωή. Για περνάν τα χρόνια. Αγαπάτε, συγχωράτε. Αγαπάω και χωράω τον άλλον μέσα μου. Αυτό θα πει συγχωράω. Σε χωράω. Εντάξει, είσαι αυτός που είσαι. Τι να κάνουμε; Άνθρωπος είσαι κι εσύ, έτσι είσαι. Εγώ έτσι είμαι. Παλιάνθρωπος εγώ, άγγελος εσύ, ο άλλος έτσι, ο άλλος αλλιώς. Αγαπάτε, συγχωράτε. Ο ένας να καταλαβαίνει τον άλλον. Ο ένας να παίρνει κουράγιο από τον άλλον. Ο ένας, οι δυνατοί να σκεπάζουν τους αδύνατους. Να σηκώνουν τα βάρη των αδυνάτων και να προχωράμε στη ζωή. Τι άλλο θέλεις να σου πω σήμερα, που σε βλέπω έτσι μερικές φορές μέσα στην αγωνία τι θα γίνει για το μέλλον σου; Σε προσβάλλουν και τόσες φορές οι δικοί σου. Η μάνα σου την άλλη φορά σου είχε μιλήσει με τέτοιο προσβλητικό τρόπο. Τι γίνεται, ρε παιδί μου, οι άνθρωποι που μας αγαπάνε τόσο πολύ, μας μιλάνε ώρες ώρες τόσο πολύ σκληρά; Και σήκωσε και χέρι, και μάλιστα μιλάμε για μια ηλικία μεγάλη. Εσύ δηλαδή είσαι μεγάλη και η μάνα σου ακόμα πιο μεγάλη. Δεν μιλάμε για ένα παιδάκι 10 χρονών που του δίνεις ένα σκαμπίλι, ας πούμε, μία φορά στο τόσο για κάποιο λόγο, αλλά δεν το περίμενες. Πληγώθηκες, αρρώστησες και το εντυπωσιακό είναι αυτό που είπες, ότι τσακώθηκες μετά και όταν τσακώθηκες, την άλλη μέρα κάποια συμπτώματα που είχες από αρρώστια και κάτι πόνοι και κάτι αυτά στο σώμα σου έγιναν... Πολύ καλύτερα. Ανακουφίστηκες. Ξέρεις γιατί; Έτσι το σκέφτηκα. Διότι το να βράζεις στο ζουμί σου και να μην μιλάς και να κάθεσαι έτσι στη μοναξιά σου και στον πόνο σου είναι χειρότερο μερικές φορές, γιατί αυτό δημιουργεί σωματοποίηση του ψυχικού άγχους και του ψυχικού πόνου. Όταν δηλαδή τα βάσανά σου τα κρατάς και βράζεις μέσα σου, αυτό σου βγαίνει στο σώμα. Σε αρρώστια, σε κάτι ημικρανίες, σε κάτι πόνους στον αυχένα, σε κάτι εξανθήματα, σε κάτι κοκκινίλες. Όλα αυτά δεν είναι πάντοτε λόγω αλλεργίας στα αμύγδαλα και στα φουντούκια και στα θαλασσινά και ό,τι έχει ο καθένας. Όχι, πολλές φορές είναι επειδή η ψυχή πιέζεται, σφίγγεται, δεν μιλάει. Δεν μιλάει και σκάει. Και αυτή η έκρηξη που γίνεται της ψυχής βγαίνει στο σώμα. Και να εδώ μια κοκκινίλα από το πουθενά. Και να σκάνε τα δάχτυλα. Το πάθαινα αυτό παλιά όταν είχα πολύ άγχος για εξετάσεις, για μια παρουσίαση, για μια ομιλία που είχα άγχος να ετοιμαστώ. Ξαφνικά τα δάχτυλά μου, ο δείκτης, πώς λέει το άλλο, ο αντίχειρας, ανοίγανε σαν μια σχισμή και έβλεπες μέσα ότι ξαναμάτωνε ή δεν μάτωνε, αλλά άνοιγε το δάχτυλο. Ήταν απ' την ένταση. Μου βγαίνει αυτό το πράγμα. Μετά όταν περνάς περιόδους ηρεμίας, με το καλοκαίρι, τον Ιούλιο, τον Αύγουστο που πας λίγο διακοπές, χαλαρώνεις, τίποτα. Το σώμα καλά, το δέρμα ήσυχο. Έτσι κι εσύ. Επειδή... Την ένταση την κρατούσες μέσα σου, σου βγαίνει. Την ημέρα που τσακώθηκες όμως και βριστήκατε και φωνάξατε και πήγε να σε χτυπήσει και αμύνθηκες και την έσπρωξες και έκανες, δεν σου λέω ότι ήταν η τέλεια συμπεριφορά. Αλλά υπάρχει μέσα μια λέξη κλειδί, ότι εκτονώθηκες. Αυτό που είχες το είπες, το έβγαλες, εξομολογήθηκες, να σου το πω έτσι. Δεν εξομολογήθηκες στο Θεό με την έννοια του μυστηρίου, που πάμε και εξομολογούμαστε, αλλά ομολόγησες και είπες «Παράτα με, σε βαρέθηκα, έχω σκάσει εδώ μέσα, δεν σε μπορώ». Αυτό το πράγμα, όσο κακό κι αν ακούγεται, κρύβει κάτι πολύ υγιές, ότι είναι ένα αληθινό κομμάτι της ψυχής σου και εκείνη την ώρα γίνεσαι άνθρωπος αληθινός, παρόλη... Παρόλη την πτωτικότητά σου, την αμαρτωλότητα, την χοϊκότητα. Χοϊκότητα, οτιδήποτε αρνητικό έχεις εκείνη την ώρα. Το καλό είναι ότι βγάζεις κάτι αληθινό προς τον άλλον και του λες «Κοίτα να δεις, εγώ τώρα έχω νεύρα, εντάξει, και δεν μπορώ, όλη την ώρα ζούμε μαζί και δεν μπορώ να είμαι σε αυτό το κλίμα της καταπίεσης, να σκάω και να μην μιλάω». Και... Ξαφνικά μίλησες και τσακώθηκες και σου είπε και είπες και γίνανε μεταξύ σας τέτοιες αλληλεπιδράσεις και την άλλη μέρα μου λες το σώμα σου καλύτερο, τα εξανθήματα έπεσαν. Ο πόνος πέρασε γιατί αυτή η δύναμη βγήκε, αυτή η ενέργεια της έντασης και του καυγά και του δηλητήριου που έμπαινε μέσα σου, γιατί ήταν ένα δηλητήριο αυτό, το έβγαλες. Αυτά είναι τα καλά των σχέσεων. Μας βοηθούν να δούμε τι κουβαλάμε, μας βοηθούν να βγάλουμε και να εμέσουμε, δηλαδή να κάνουμε εμετό αυτά που έχουμε και πρέπει να γίνεται αυτό. Σε ένα ωραίο κλίμα, όσο γίνεται ωραίο, αλλά ωραίο δεν θα πει ωραιοποιημένο, δηλαδή όλη την ώρα γλύκες και καλοσύνες. Γιατί όταν μαζεύω μέσα μου θυμό που ποτέ δεν το λέω, οργή, μίσος, αντιπάθεια, ζήλια και όλα αυτά ποτέ μα ποτέ δεν τα λέω, δεν τα ανακοινώνω, δεν τα μοιράζομαι, δεν τα συζητάω, αυτά μέσα μου δουλεύουν και κάνουν καταστάσεις, πράγματα, δημιουργούν προβλήματα. Σου λέω ότι μάθε να μιλάς, μάθε να τσακώνεσαι δημιουργικά. Υπάρχουν δημιουργικοί καβγάδες που μετά στο τέλος λες συγγνώμη και μετά στο τέλος αγκαλιάζεσαι και μετά στο τέλος κλείνεσαι στο δωμάτιό σου για κανένα δυο ώρες, αλλά μετά βγαίνεις πάλι και τρώτε και λες «Έλα τώρα να φάμε, μαζί θα φάμε, όχι, δεν θα φύγεις, δεν θα χωρίσουμε, αυτή είναι η ζωή, έτσι είμαστε. Θα λέμε και θα παλεύουμε και θα μ' αγαπάς στο τέλος παρόλο που θα δεις κομμάτια μου άσχημα, μελανά, σκοτεινά. Γιατί αυτός ο άνθρωπος είμαι. Τι θέλεις, να φαντάζεσαι ότι έχεις γνωρίσει κάποιον άλλον; Δεν θες την αλήθεια; Αυτός είμαι και εσύ αυτή είσαι. Πρέπει να μείνουμε μαζί και να αγαπήσω αυτό το κομμάτι σου, το οποίο θα το θεραπεύσουμε σιγά σιγά». Οπότε μην τσακώνεστε, μην φοβάστε το τσακ... Τσακωμό και μην πληγώνεσαι εκεί πάρα πολύ. Και όταν μια πόρτα κλείνει, αυτή είναι η γνώμη μου, όταν μια πόρτα κλείνει, εντάξει, μη τη σπάς κιόλας για να μπεις μέσα εκεί, άλλαξε. Το ζόρι δεν γίνεται. Ο άλλος ούτε να σε αγαπήσει, ούτε να σε δεχτεί, ούτε να σου μιλήσει, ούτε να σε εκτιμήσει, ούτε να σου πει μπράβο. Δεν θέλει, δεν μπορεί, δεν το νιώθει, δεν του βγαίνει. Να είσαι καλά. Να είσαι καλά, το να είσαι καλά όχι περιφρόνηση, να είσαι καλά. Έτσι ο Θεός κάτι καλό ξέρει μέσα από αυτό να βγάλει. Το πιστεύεις αυτό, ότι ο Θεός σ' αγαπάει; Το πιστεύεις ότι σ' αγαπάει; Μεγάλη υπόθεση να νιώθεις ότι σ' αγαπάει ο Θεός, ότι σε κρατάει στα χέρια του, σ' αγαπάει, σε φροντίζει, σε έχει πολύ πολύ πολύ μέσα του ο Θεός, πολύ ψηλά, πολύ φροντίδα, πολύ νοιάξιμο ο Θεός. Οπότε, δεν σ' αγαπούν οι άλλοι, σ' αγαπάει ο Θεός. Δεν σ' αγαπούν οι άλλοι, να σου πω κάτι, αγάπα εσύ τον εαυτό σου. Τι θα πει αγάπα τον εαυτό σου; Εκτίμησέ τον, αυτό εννοώ, σεβάσου τον, δείξ' του ότι αξίζει για τα δικά σου τουλάχιστον μάτια. Το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν μας αγαπούν οι άλλοι. Το πρόβλημα είναι ότι εμείς οι ίδιοι δεν αγαπάμε τον εαυτό μας και τον έχουμε σαν σκουπίδι. Λέμε «Τι άχρηστος που είμαι, τι ανίκανος που είμαι, τι παράξενος που είμαι». Εντάξει, αυτές είναι πληγές μου, αυτά είναι εξανθήματα, προβλήματα. Δεν είμαι αυτός όμως. Έχω και άλλα πράγματα τα οποία... Αγάπα τον εαυτό σου. Νιώσε πόσο σ' αγαπάει ο Θεός. Υπάρχει καλή αγάπη του εαυτού. Όχι έπαρση. Ευχαριστώ. Όχι συγκριτικά με άλλους ότι είσαι ο καλύτερος και η καλύτερη, αυτό δεν εννοώ, έτσι. Αγάπα τον εαυτό σου θα πει, νιώσε ωραία, νιώσε ωραία με σένα. Ωραία με αυτό που είσαι εσύ και οι άλλοι ας μην το καταλάβουν ποτέ. Κοίτα τον εαυτό σου στον καθρέφτη, δες αυτά που δεν σ' αρέσουν και πες «Τι όμως; Δεν είμαι όμορφη, δεν είμαι όμορφος, ναι, δεν είμαι για εξώφυλλα, δεν είμαι για να με θαυμάσουν, να περάσω από τον δρόμο και να πούνε όλοι “Πω πω, τι ωραίος άνθρωπος, τι ωραίο πρόσωπο”. Δεν είμαι έτσι, αλλά αγαπάω παρόλα αυτά πολύ τον εαυτό μου». Μ' αγαπάει ο Θεός μου, γιατί έχω αξία, γιατί δεν είναι αυτό η ύπαρξή μου. Αυτή η ρυτίδα που μπήκε εκεί, που βγήκε εκεί, αυτά τα μάτια που δεν μ' αρέσουν, αυτή η μύτη που είναι τρυπάει μπιφτέκι, που μου λένε οι άλλοι, «Τι μύτη είναι αυτή που έχω;» και έχω τρελαθεί, θα αυτοκτονήσω. Σας λέω, για τη μύτη σου θα αυτοκτονήσεις; Γιατί δεν είσαι η μύτη σου. Έχεις μια μύτη αλλά δεν είσαι η μύτη. Καταλαβαίνεις; Έχω ένα αυτοκίνητο αλλά δεν είμαι το αυτοκίνητο. Έχω το αυτοκίνητό μου παρκαρισμένο αλλά δεν είμαι εγώ το αυτοκίνητό μου. Είναι κάτι δικό μου αλλά δεν είμαι το αυτοκίνητο. Αν το αυτοκίνητό μου λοιπόν αύριο τρακάρει, χτυπήσει, πάθει κάτι, δεν σημαίνει ότι εγώ ο ίδιος έχω καταρρεύσει και διαλύθηκα. Εκτός κι αν, εδώ είναι το θέμα, εκτός κι αν έχω ταυτίσει... Την αξία μου, την προσωπικότητά μου, την ψυχή μου με το αυτοκίνητό μου. Εκεί ξεκινούν τα προβλήματα. Αν εσύ νιώθεις λοιπόν ότι η ομορφιά σου είναι τα κομμάτια του σώματός σου, ότι η αξία σου είναι αυτή, η ψυχή σου είναι εκεί, ε, τότε θα υποφέρεις, τότε δεν θα μπορείς ποτέ. Ούτε στο Skype, λέει, δεν μπορούν να μιλήσουν κάποιοι αν δεν φτιαχτούν. Μιλάνε στο Skype και φτιάχνονται και περιποιούνται, χτενίζονται, βάφονται, ντύνονται τα καλά τους, γιατί λέει θα με δουν κάποιοι. Ναι, αλλά δεν είναι αυτό που ο άλλος θα δει στο Skype και σε κάθε ομιλία. Είναι αυτό που θα ακούσει. Η ποιότητα της ψυχής σου, τι θα βγάλεις εκεί που θα κουβεντιάσεις. Το μεγαλύτερο πρόβλημά σου και το πρόβλημά μου, το μεγαλύτερο, είναι αυτό: να νιώσουμε αγαπημένοι του Θεού. Μεγάλη κουβέντα. Να νιώσουμε αγαπημένοι του Θεού. Το είχα νιώσει μια φορά αυτό, ότι είμαι αγαπημένος του Θεού, όταν είχα γυρίσει από την Αμερική από ένα ταξίδι και πάθαινα το jet lag, που εμένα με κρατάει πολλές μέρες, περίπου 20 μέρες. Δηλαδή όλη νύχτα είμαι άυπνος και όλη τη μέρα είμαι ζαβλακωμένος, κοιμάμαι, ξεχνάω, δεν μπορώ να συνέλθω εύκολα με τη διαφορά των 7-8 ωρών. Αυτό θα πει jet lag, αν δεν το ξέρεις. Δηλαδή το βράδυ, επειδή έχεις συνηθίσει άλλο ωράριο εκεί στο εξωτερικό... Δεν προσαρμόζεσαι αμέσως στο τοπικό, το ελληνικό το ωράριο και έχεις προβλήματα. Ξυπνάω λοιπόν μια φορά, ξύπνησα από τις 3 το βράδυ, κοιμήθηκα μία, ξύπνησα τρεις και ήμουν άυπνος. Όλη νύχτα, μέχρι το πρωί και όλη την ημέρα. Και έβαλα κάτι ακουστικά να ακούσω το σταθμό. Και ήταν κάποιος που διάβαζε πολύ γλυκά κάποια κομμάτια από το Γεροντικό. Και κάτι με έπιασε εκεί. Και τώρα τέσσερις ώρες το βράδυ, να ακούς μέσα στο απόλυτο σκοτάδι του σπιτιού, απόλυτο σκοτάδι της γειτονιάς και απόλυτο σκοτάδι, ας πούμε, νιώθεις ότι παντού υπάρχει μια ηρεμία. Λίγοι δουλεύουν αυτή την ώρα, κυρίως νοσοκομεία και κάποιοι που έχουν επείγουσες δουλειές. Και άκουγα και ένιωσα αυτό το πράγμα μέσα από τη γλύκα του Γεροντικού, που βγάζει μια καλοσύνη, μια αφάνεια, μια απλότητα, μια ησυχία. Ιστοριούλες που δεν λένε τίποτα wow, που λένε τα παιδιά, δηλαδή να πεις στο τέλος «Πω πω, τρελάθηκα, τι ήταν αυτό». Απλά λογάκια, με πολύ απαλές δόσεις θεϊκής αγάπης. Και κάπου το ένιωσα αυτό μέσα μου. Και μέσα στο jet lag που καθόμουν άυπνος, και λέω «Θεέ μου, τι ωραίο πράγμα που είναι». Το νιώθεις, νιώθεις απίστευτο πλούτο εκείνη την ώρα όταν καταλάβεις ότι σε αγαπάει ο Θεός. Νιώθεις πάμπλουτος άνθρωπος. Δεύτερο, δεν θέλεις τίποτα. Δεν θες τίποτα. Δεν σου λείπει τίποτα. Ούτε να κοιμηθείς. Δεν σου λείπει δηλαδή, δεν έχεις νεύρα που δεν κοιμάσαι, «Γιατί να μην μπορώ;» Παραδίνεσαι. Αφήνεσαι. Νιώθεις ευτυχία. Νιώθεις μεγάλη κατανόηση για όλο τον κόσμο, ότι όλοι έχουν δίκιο. Το πράγμα, όταν σε αγγίξει αυτή η αίσθηση της αγάπης του Θεού και νιώθεις αγαπημένος εσύ, μετά δεν σε επηρεάζει και τίποτα από γύρω σου. Και το αντίθετο, όταν βλέπεις ότι όλα σε ενοχλούν γύρω σου, η αιτία δεν είναι ότι είσαι κακός και παλιάνθρωπος, είναι αυτό: δεν έχεις νιώσει το χάδι, το άγγιγμα που θα κλείσει το στόμα από την γκρίνια, θα το κλείσει. Αν μας αγγίξει ο Θεός, το στόμα μας βουλώνει ως προς την γκρίνια, τα παράπονα, το ανικανοποίητο και μόνο μια γλυκύτητα βγαίνει και λέμε «Τι ωραία, Θεέ μου, πω πω, πολύ σε ευχαριστώ, τι ωραίο πράγμα είναι αυτό, εμένα να με αγαπάς, αξίζω τόσο πολύ για σένα, τόσο ψηλά με ανεβάζεις» και νιώθεις ότι ανεβαίνεις πάρα πολύ ψηλά αλλά όχι ως... Που είπα πριν, ότι είσαι ο καλύτερος από άλλους. Όχι, όχι, δεν υπάρχει καμία σύγκριση εκείνη την ώρα. Δεν είναι θέμα σύγκρισης, ανωτερότητας. Είναι το μεγαλείο, είναι η λαμπρότητα της ανθρώπινης ύπαρξης, της ψυχής. Να νιώσεις αυτή την οικειότητα με το Θεό. Αυτό που λέει «Μείνατε εν εμοί, καγώ εν υμίν». Εγώ είμαι στον Πατέρα μου, εγώ και ο Πατέρας μου είμαστε ένα και όποιος με αγαπάει θα κάνει αυτά που λέω και θα έρθουμε να κατοικήσουμε μέσα του ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα και θα κάνουμε μια σκηνή, μια κατασκήνωση, μια κατοικία, μια ζεστή φωλιά μέσα στην καρδιά σου... Στην καρδιά μου και στην καρδιά όλου του κόσμου. Αυτό το πράγμα είναι το μεγαλύτερο πρόβλημά μας τελικά και η μεγαλύτερη έλλειψή μας. Δεν νιώθουμε την αγάπη του Θεού σε εμάς. Διαβάζουμε, διαβάζουμε, μιλάμε αλλά δεν λιώνουμε σαν το παγωτό αυτό. Αυτό. Δεν λιώνουμε από ευτυχία, δεν λιώνουμε σαν τον πάγο μπροστά στον ήλιο που χωρίς να κάνει κάτι λιώνει, λιώνει το νερό επειδή οι θερμές ακτίνες λιώνουν το νερό, τον πάγο και το κάνουν νερό. Όταν νιώσουμε αυτό, θα γυρίσει ο άντρας σου με νεύρα. Αλλά αν είσαι σε μια τέτοια δυνατή ένεση, σου έχει γίνει αυτή η μετάγγιση της θεϊκής αγάπης μέσα στη μέρα, θα ακούς τα νεύρα του, τις παλαβομάρες του, τις παραξενιές του, τις απαιτήσεις του, τη σκληρότητά του, ό,τι θες πες, ό,τι έχει ο άντρας σου, ότι έχεις τον πιο παράξενο άντρα... Που δεν είσαι καθόλου παράξενο, αλλά αν εσύ είσαι μέσα στην αγάπη του Χριστού, ότι είσαι αγαπημένη του Θεού, θα τον δεις με τόση αγάπη, με τόση συμπάθεια, με τόση κατανόηση, θα τον σκεπάσει η δική σου μεγαλύτερη αυτή ένταση. Εσύ δηλαδή έχεις ένα μεγάλο κύκλο, αυτός έχει ένα μικρό κυκλάκι. Ποιος κύκλος θα καλύψει τον άλλον; Ο μεγάλος. Ο μεγάλος μπαίνει και σκεπάζει τον μικρό. Αυτή είναι η διαφορά. Να νιώσεις μέσα σου ένα κύμα τέτοιο που να καλύψει τους μικρούς κυματισμούς ή τους μεγάλους των άλλων που... Έρχονται να σε πνίξουν και να πεις «Όχι, δεν θα με πνίξετε, γιατί δεν μπορείτε», να το προσπεράσετε και να το... Είναι πιο μεγάλο, πιο δυνατό, πιο σαρωτικό. Θαύματα είναι αυτά. Αυτά, όπως καταλαβαίνεις, είναι το θαύμα της πνευματικής ζωής και της αγιότητας που αν το ζήσει κανείς κάπως, κάτι θα νιώσει από όλα αυτά, θα το νιώσει. Όπως λέει ο πατήρ Πορφύριος, ένιωθε το Θεό, περπάταγε μια φορά σε ένα χωράφι, ζούσε... Ζούσε μια κατάσταση αυτός, αυτό που είπα τώρα, ότι ένιωθε πως τον αγαπάει ο Θεός και ήταν πολύ ευτυχισμένος. Όλα τα άλλα που σε απασχολούν είναι βλακείες, εγώ σου το λέω τώρα. Όλα τα άλλα που σε απασχολούν σήμερα είναι ανοησίες. Τίποτα δεν έχεις. Έχεις προβλήματα, ναι, αλλά τίποτα δεν είναι άξιο να σε κάνει τόσο ερείπιο που έχεις γίνει. Εσύ τα κάνεις αυτά, τα μεγαλοποιείς και τους δίνεις τόση μεγάλη αξία. Είσαι πολύ καλά. Το μόνο σου πρόβλημα είναι αυτό. Δεν έχεις νιώσει την αγάπη του Θεού. Τίποτα άλλο. Θα μου πεις τώρα, ξέρω ότι είσαι άνεργος, θα πεις ότι έχεις αρρώστιες, ότι έχεις προβλήματα, το καταλαβαίνω, έχεις δίκιο σε αυτό, αλλά φέρε στο νου αυτό που σου λέω. Ξέχασα τον πατέρα Πορφύριο. Βασίλη, Βασίλη, τι κάνεις τόση ώρα; Τόσο καλός που είσαι, ήσυχος, ταπεινός. Ακούς, μιλάς βέβαια. Ξέρω ότι μιλάς και είσαι μέσα σου, συζητάς. Βάλε τη μουσική, το μουσικό σου ωραίο διάλειμμα. Το 4118602 και 4118640 είναι το τηλέφωνο του σταθμού. Το email το λέω απλώς και μόνο για να γράψετε μια, μια κουβέντα. Μην περιμένεις απάντηση από τα email, έτσι; Έτσι, άμα θέλεις μην γράφεις, αλλά μην γράφεις νομίζοντας ότι θα σου λύσουμε τα προβλήματα της ζωής γραπτώς. Δεν λύνονται τα προβλήματα μέσα από email. Αν δεν θες ούτε και να γράψεις, μια προσευχή κάνε και θα τη στείλει ο Θεός εκεί που πρέπει. Αλλά είναι μια επικοινωνία. Σε ευχαριστώ πολύ και για τα βιβλία που προμηθεύεσαι, τα δύο βιβλία που βγάλαμε, το «Αγάπη για Πάντα» και το «Δυνάμωσε την Ψυχή Σου». Προσωπικό... Πιστεύω να τα έχεις προμηθευτεί και το λέω γιατί τα χρήματα πηγαίνουν για ιερό σκοπό, γι' αυτό το προωθώ και το διαφημίζω. Δεν είναι για μένα, είναι για ένα ναό της Παναγίας μας και σε ευχαριστώ λοιπόν, λέω, για τα καλά σου λόγια, για την αγάπη σου, για την καλοσύνη σου και θα σου πω σε λίγο αυτό που ήθελα για τον πατέρα Πορφύριο, ναι. Της επιλογής, είσαι φοβερός. Ευχαριστώ πάρα πολύ. Πώς τα καταφέρνεις και η μουσική σου κάτι κάνει μέσα στην ψυχή μου. Πολλά τα μηνύματα που έρχονται και για τη μουσική του Βασίλη Χατζηνικολάου, η οποία δένει και είναι κάτι που εγώ το θέλω και μου αρέσει. Λοιπόν, ότι το πρόβλημά σου το καταλαβαίνω, αλλά σκέψου αυτό που σου είπα πριν, δηλαδή αν εκεί που είσαι τώρα στο κρεβάτι του πόνου, και το έχεις αισθανθεί κι εσύ αυτό, μην λες τώρα ότι δεν τα καταλαβαίνεις αυτά που λέω και ότι είναι παράλογα, γιατί τα έχεις νιώσει. Έχουν έρθει στιγμές και στη δική σου τη ζωή, τη δύσκολη, τη βασανισμένη, την ταλαιπωρημένη, που κι εσύ ο ίδιος και η ίδια, τώρα αντιδράς λίγο, έχεις αισθανθεί έστω για λίγα κλάσματα τη χάρη του Θεού. Έχεις αισθανθεί τον Χριστό, τον Κύριο, τον Ιησού Χριστό να μπαίνει στην ψυχή σου και να σε παρηγορεί και να σου παίρνει κάθε έννοια και σκέψη και πόνο και λογισμό δυσάρεστο και θλιβερό μέσα στον πόνο σου. Και εκεί λες «Ωπ, τι γίνεται εδώ πέρα;» Σωληνάκια που έχω δίπλα μου, ο πυρετός, ο καρκίνος, χημειοθεραπείες, τι γίνεται; Δεν είμαι άρρωστος; Είσαι άρρωστη, ναι. Έγινα καλά; Δεν έγινες καλά, σωματικά δεν έγινες ακόμα καλά, αλλά ψυχικά έχεις μέσα σου ένα κομμάτι, έχεις μέσα σου έναν κήπο, ένα σημείο στο οποίο φανερώνεται ο Θεός και εκεί δεν υπάρχει πρόβλημα, σε αυτό το σημείο, σε αυτό τον πυρήνα της υπάρξεώς σου. Και όταν αυτός ο πυρήνας της υπάρξεώς σου φανερωθεί και εκδηλωθεί και το νιώσεις αυτό και εσύ λίγο συνειδητότερα και το καταλάβεις, λες «Τι είναι τώρα εδώ πέρα;» Είναι ο χώρος της απουσίας των προβλημάτων, είναι ο χώρος που υπάρχει το Άγιο Βάπτισμα, η Χάρη του Βαπτίσματος, το Άγιο Χρίσμα... Αγία Τριάδα, ο Θεός μας, η αγάπη του, η ενέργειά του, η παρουσία του και δεν υπάρχει πρόβλημα εκεί πέρα. Μετά φεύγει αυτό και πάλι αρχίζεις και πονάς και σφαδάζεις και νευριάζεις και βρίζεις και τα βάζεις με τους γιατρούς, με το Θεό, με το Θεό που πριν λίγο τον ένιωσες. Μην ανησυχείς, άνθρωπος είσαι και εγώ έτσι είμαι. Ευχαριστώ, γλυκαίνομαι, ναι, όλα καλά, τι καλός που είσαι Θεέ μου και μετά από λίγη ώρα, μα γιατί τα κάνεις έτσι Θεέ μου, τι Θεός είσαι εσύ; Τι γίνεται, δηλαδή είμαστε ψυχοπαθείς όλοι; Είμαστε, κάτι έχουμε, δεν είμαστε στα καλά μας; Αγαπάμε και τα βάζουμε με αυτόν που αγαπάμε και μισούμε αυτόν που αγαπάμε. Άλλες ώρες τον μισούμε και του φωνάζουμε και τσακωνόμαστε και άλλες ώρες τον αγαπάμε. Λοιπόν ο πατήρ Πορφύριος είχε νιώσει το Θεό πολύ έντονα και περπάταγε στο δρόμο σε ένα χωράφι που ήταν εκεί πέρα δάσος ευτυχισμένος. Δεν πήρε είδηση ότι βγήκε ένα λυκόσκυλο, τσοπανόσκυλο μάλλον, και πηδάει πάνω του με ένα ύψος τεράστιο, άπλωσε τα πόδια του και αυτά και πέφτει πάνω στους ώμους του πατρός Πορφυρίου και γύρισε αυτός σε μια κατάσταση άλλη. Ποια κατάσταση; Ήταν πάνω από την ταραχή του σκύλου, πάνω από τον φόβο που θα έπιανε εμένα και εσένα, πάνω από τον πανικό, πάνω από τον ιδρώτα. Αυτοί είναι οι μικροί κύκλοι που σου έλεγα, τα βιώματά μας. Ήρθε ένα άλλο βίωμα πολύ τεράστιο, ένας μεγάλος κύκλος που τα σκέπασε όλα αυτά. Και τι ήτανε; Ήταν η αγάπη του Θεού που εκείνη την ώρα δεν νιώθεις αυτά. Είναι αυτό που λέει στο Ευαγγέλιο ο Χριστός μας, ότι η γυναίκα όταν γεννήσει γεννιέται μέσα της μια μεγάλη χαρά που γέννησε και αυτή η μεγάλη χαρά... Σβήνει το μικρό πόνο, τους κύκλους του μικρού πόνου. Μπα, τα ξέχασα, λέω, αυτά. Μπα, δεν υπάρχουν αυτά. Μα δεν πόναγες; Πριν λίγο δεν έκλαιγες, δεν φώναζες, δεν σου δίνε και κράταγες και δάγκωνες και να γεννήσεις υπέφερες; Ναι, αλλά τότε δεν ένιωθα έτσι. Τώρα βλέπω το παιδί. Τώρα έχω ένα θαύμα. Τώρα ζω κάτι άλλο. Όταν ζήσεις αυτό το κάτι άλλο... Και γύρισε λοιπόν ο πατήρ Πορφύριος και λέει στο τσοπανόσκυλο: «Τι θέλεις;» του λέει. «Τι έπαθες;» Και αυτό το τσοπανόσκυλο που ήταν ο φόβος και τρόμος... Έχω τύχει σε περιστατικό τέτοιο στο χωριό μου μια φορά, που από 500 μέτρα μακριά να σε βλέπουν, δεν σταματάνε να ορμάνε πάνω σου για να... Θα σε φάνε δηλαδή. Τα τσοπανόσκυλα δεν είναι τα σκυλάκια του σπιτιού που τους λες «κάτσε, σήκω», τα εκπαιδευμένα. Και όμως ηρέμησε, γιατί το κάλυψε, κάλυψε, το σκέπασε και αυτό το σκυλί, το σκέπασε το σκύλο. Η παρουσία, η αίσθηση της χάρης του Θεού η οποία μεταμορφώνει και λιοντάρια, μεταμορφώνει και την κτίση. Αυτό που λέμε ότι ο Αδάμ στον Παράδεισο ήταν μαζί με τα ζώα και δεν φοβόταν και τον αγαπούσαν και του γλείφαν τα πόδια, είναι αυτό. Ότι ζούσαν αλλιώς, παραδομένοι, με γλυκύτητα, ένιωθαν το Θεό, ήταν αλλιώς. Τα κομμάτια της ζωής μου αρέσουν, αυτά τα κομμάτια της πνευματικότητας μου αρέσουν, αυτός ο Χριστός μου αρέσει. Δυστυχώς αυτόν τον Χριστό δεν τον ξέρω πολύ, ίσως και το «πολύ», πολύ είναι που είπα το «πολύ», δεν ξέρω αν υπάρχει έστω και λίγη γνώση αυτού του Θεού. Πρέπει όμως εκεί να φτάσουμε. Και μετά θα δεις ότι όλα είναι αλλιώς, το προβληματάκι σου θα λυθεί... Εεε... Λίγες μέρες θα είσαι αλλιώς... Που να αποφασίσεις να γράψεις το email και να μου κάνεις παράπονα, το μετανιώνεις και λες «Όχι μωρέ, εντάξει, τι να γράψω τώρα, δεν έχω τίποτα». Είδες; Δηλαδή θα γράψω τώρα να πω τα βάσανά μου και μετά από λίγο δύο-τρεις σκέψεις κάνεις πνευματικές, έρχεται κάτι μέσα σου και τα σκεπάζει τα παλιά και λες φυσά ένας αέρας του Αγίου Πνεύματος από το Θεό... Λες, εντάξει μωρέ τώρα, βλακείες, στεναχωρούν αυτά τα πράγματα, δεν είναι τίποτα. Λοιπόν, τι είπαμε σήμερα στην αρχή της εκπομπής; Ότι με το που θα περάσει η εκπομπή θα πρέπει να είμαστε αλλιώς, εγώ και εσύ. Είμαστε; Είμαστε. Πώς είμαστε; Κάναμε ένα βήμα. Κάναμε ένα βήμα. Συμφωνείς, Βασίλη; Κι εσύ έκανες ένα βήμα, κι εγώ έκανα ένα βήμα. Αλληλοσχετιζόμαστε... Επηρεαζόμαστε, προσευχόμαστε και ελπίζουμε. Τα αφήνουμε όλα τα πράγματα στο Θεό με ηρεμία και είμαστε σαν να τεμπελιάζουμε δήθεν, αλλά δεν τεμπελιάζουμε. Αυτό είναι πολλή εργασία, ένταση. Αυτή η τεμπελιά που σου λέω τώρα είναι πολύ... θέλει πολύ ένταση ψυχής. Ή να πεις «Τα αφήνω όλα στο Θεό. Όχι, δεν θα δεχτώ τις σκέψεις που μου έρχονται και μου λένε: χάνεσαι, δεν θα μπορέσεις, τι θα κάνεις, το μέλλον σου, τρελαίνομαι, αδιέξοδα, φόβοι, αγωνίες». Όχι, δεν θα το δεχτώ αυτό. Είναι δύσκολο να διώξεις αυτούς τους λογισμούς που σε πνίγουν. Αλλά πίστεψέ το, είναι λογισμοί. Δεν είναι η πραγματικότητα τόσο σκληρή. Αν τώρα αλλάξεις σταθμό και βάλεις να ακούσεις ένα δελτίο ειδήσεων θα ταραχτείς, θα ακούσεις πάλι πολέμους, σκοτωμούς, οικονομικά προβλήματα, κρίση, φτώχεια. Ε, αλλάζεις σταθμό και λες «Α, υπάρχει και αυτό στη ζωή, υπάρχει και αυτό». Αν αυτό το δεις με ηρεμία, θα γυρίσεις μετά και στον πόλεμο και θα τον καλύψεις, όπως είπαμε πριν. Αυτός ο μεγάλος κύκλος που πλημμυρίζει στην ψυχή σου μια ευτυχία, θα καλύψει το οικονομικό, το έτσι, το αλλιώς και θα πεις «Κάτσε ρε παιδί, πεινάω τώρα, αυτή την ώρα πεινάω; Όχι, εντάξει, δόξα τω Θεώ. Διψάω; Ναι, πήγαινε πιες νεράκι».» Θα τη βρεις εκεί. Τίποτα άλλο θέλεις; Λίγο φαγάκι, λίγο νεράκι, το έχω. Θα βρω και τα λεφτά, για να τα βρω, και θα κάνω ό,τι κάνουν όλοι: θα παλέψω, θα προσευχηθώ, θα αγωνιστώ, θα συνεργαστώ και θα κλέψω. Θα κλέψω την αγάπη του Θεού, τη βοήθειά Του, το έλεός Του, θα κλέψω την ειρήνη Του. Θα Του ζητήσω δηλαδή: Σε παρακαλώ, Κύριε, δώσ' μου την ειρήνη Σου. Θέλω να μου δώσεις αυτή την ειρήνη, θέλω γαλήνη, γιατί η ζωή με τρελαίνει. Αν δεν μου δώσεις λίγη γαλήνη, τι θα κάνω; Και έτσι τα βγάζουμε πέρα στη ζωή, και έτσι περνάει η ζωή. Πέρασε και αυτή η εκπομπή, πέρασε η ώρα, πέρασε ο χρόνος. Θα περάσει και όλη η ζωή μας των 90-100 χρόνων, και μακάρι και παραπάνω. Αντέχεις; Γιατί είναι δύσκολο να ζεις πολλά χρόνια τελικά και δεν έχεις και τι να κάνεις μετά. Κάπου νιώθεις... Εσύ κοιτάς που είσαι νέος και λες: «Α, μακάρι να ζήσω». Όταν πας 100, θα νιώθεις πάρα πολύ μεγάλη αδυναμία και θα λες τότε: «Τι κάνω στη ζωή;». Να τρέξω δεν μπορώ, να έχω σχέσεις δεν μπορώ, να κάνω γυμναστήριο, αυτοκίνητα δεν μπορώ. Πρέπει μόνο η ψυχή να νιώθει κάτι. Και αν αυτό το κάτι δεν το έχεις μάθει από τώρα, θα είναι πολύ δύσκολα τότε. Γι' αυτό να μας ελεήσει, να μας βοηθήσει, εύχομαι και προσεύχομαι και σε σταυρώνω ως παπάς που είμαι κι εγώ. Σε ευλογεί ο Θεός, σε σταυρώνω. Αυτό μας έδωσε ο Θεός, ένα χέρι να μπορεί να στέλνει ευλογία και να σου πάρει ο Θεός κάθε στεναχώρια από την ψυχή, να κάνει ένα φου και να σου φύγουν όλα. Αυτό σου εύχομαι: να αγαπάς το Θεό, να αγαπάς και τους ανθρώπους, αλλά να μην τους θεοποιείς, γιατί δεν είναι θεοί, γιατί απογοητεύουν οι άνθρωποι. Αγάπα το Θεό, απελευθερώσου από όλων των ειδών τις εξαρτήσεις, πάτα στα πόδια σου, γονάτιζε και μερικές φορές για να προσεύχεσαι, αγάπα τον άνθρωπό σου, τα παιδιά σου, την οικογένειά σου και όλα θα πάνε καλά. Και συγχώρεσέ με που σου είπα πολλά και σε ζάλισα, και θα τα πούμε την επόμενη φορά και πάλι. Θα σε περιμένω. Ο Θεός μαζί μας. Χαίρετε.