Παραδέξου την αλήθεια της ψυχής σου
Ελληνική μεταγραφή

Το ελληνικό κείμενο ακολουθεί την ομιλία της πρωτότυπης ηχογράφησης. Τυχόν μουσική, ψαλμωδία ή δυσδιάκριτα σημεία διακρίνονται από την ομιλία. Η πλήρης ελληνική ηχογράφηση διατηρείται.

Που σε απασχολεί, τότε μόνο θα λυθεί όταν πάψει να σε απασχολεί με τέτοιο τρόπο που σε διαλύει.

Αυτό έχω να σου πω στην αρχή αυτής της εκπομπής, στα θέα τα περάσματα. Αγαπητέ μου φίλε, αγαπητοί μου φίλοι, σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, το πρόβλημα που σε απασχολεί δεν είναι μικρό, αλλά και δεν είναι έτσι όπως εσύ το φαντάζεσαι. Εστιάζεις σε λάθος σημεία του προβλήματος. Πανικοβάλλεσαι, τα χάνεις, με αποτέλεσμα να μην μπορείς να το λύσεις το πρόβλημά σου, διότι ακριβώς η λίμνη της ψυχής σου είναι αναταραγμένη. Δεν μπορείς να δεις καθαρά το βυθό, τι γίνεται, δεν μπορείς να διακρίνεις τα κίνητρα των πράξεών σου, των επιθυμιών σου. Είσαι μπερδεμένος, με αποτέλεσμα να πρέπει και εσύ να κάνεις αυτό που κάνουν πολλοί ασκητές όταν κάτι τους απασχολεί: το αφήνουν για λίγο αργότερα.

Ο χρόνος καθώς κυλά φέρνει λύσεις. Ο χρόνος καθώς κυλά σε κάνει και βλέπεις πιο ψύχραιμα τη ζωή. Ωριμάζεις, πλουτίζεις, σοφίζεσαι, αγιάζεσαι, προοδεύεις πνευματικά και βλέπεις αλλιώς τα πράγματα. Όταν έχεις ένα πρόβλημα, μη θες να το λύσεις την ώρα που το έχεις, ακριβώς εκείνη τη στιγμή, διότι δεν πρόκειται η λύση να έρθει να σε βρει εκείνη τη στιγμή, διότι δεν την αφήνεις να έρθει, διότι κινείσαι πολύ με τη λογική, κινείσαι πολύ με τον πανικό, με τη βιασύνη, με την απαίτηση: θέλω τώρα να τα λύσω όλα, θέλω τώρα να τακτοποιηθεί το θέμα της δουλειάς μου, της τακτοποίησης στη ζωή μου, της οικογένειάς μου.

Να περάσει τώρα το πρόβλημα το ψυχικό που περνώ, τώρα σε δύο μέρες να έχουν γίνει όλα καλά. Και έρχεται η λέξη υπομονή και έρχεται ο χρόνος που χρειάζεται, ο πολύς ο χρόνος, και θα έρθουν κι άλλα χτυπήματα στη ζωή, και έτσι περνάει ο καιρός και βλέπεις ότι το πρόβλημα λύθηκε μετά από πέντε μήνες. Λύθηκε μετά από πέντε μήνες. Δεν είναι καλύτερα τώρα που έγιναν πιο ήσυχες κινήσεις, πιο σωστές επιλογές, πιο διαυγείς και καθαρές και κρυστάλλινες σκέψεις, πιο φωτισμένη η συμπεριφορά; Άφησε το Θεό να μπει στη ζωή σου.

Λέω αυτό γιατί μερικές φορές βλέπω τον τρόπο που πλησιάζουν οι άνθρωποι έναν πνευματικό ή την Εκκλησία ή το Θεό ή διαβάζουν ένα βιβλίο και θέλουν να λυθούν όλα την ίδια στιγμή τα προβλήματά τους. Θέλει υπομονή η ζωή σου, θέλει υπομονή. Να στηριχτείς στη δύναμη του Θεού, στην πανσοφία του Θεού. Να μην τον κρίνεις όταν επιτρέπει και έρθουν στη ζωή σου στεναχώριες. Τώρα φυσικά αυτό που λέω δύσκολα εφαρμόζεται, γιατί συνήθως κρίνουμε το Θεό. Εφόσον μας βγαίνει ένα παράπονο, τι άλλο είναι το παράπονο παρά μια κριτική στο Θεό; Ότι, Θεέ μου, δεν ξέρεις τι κάνεις. Εδώ εμείς κρίνουμε το Θεό ακόμα και για τον καιρό.

Καιρό ας πούμε βροχερό και λέμε: α, τι καιρός είναι αυτός πάλι, Θεέ μου; Ή κι αν δεν λέμε το Θεέ μου, παραπονιόμαστε για τον καιρό, πόσο μάλλον δεν θα κρίνω το Θεό για κάτι που συνέβη στη ζωή μου; Για μια ασθένεια, για μια απόλυση, για μια αποτυχία, για ένα διωγμό, μια συκοφαντία.

Να σε ερωτήσω κάτι. Αφού λες ότι πιστεύεις στο Θεό, δεν λες ότι πιστεύεις; Ε, πού είναι η πίστη σου; Τι θα πει πιστεύω στο Θεό; Πιστεύω στο Θεό θα πει ότι τον εμπιστεύομαι, ότι θεωρώ ότι αυτός ξέρει πολύ καλά τι κάνει. Και αυτός που ξέρει πολύ καλά τι κάνει αφήνει να συμβεί στη ζωή σου αυτό. Δεν είναι σοφός; Εσύ τι είσαι δηλαδή; Δεν θα περάσεις προβλήματα στη ζωή και εσύ, όπως όλος ο κόσμος; Γιατί σε παίρνει το παράπονο; Ιδιαίτερα με εσένα; Εσύ δεν θα δοκιμαστείς; Δεν θα πονέσεις; Δεν θα κλάψεις; Πώς θα βγουν από μέσα σου αυτές οι ποιότητες, οι ποιότητες της ψυχής που είναι θαμμένες βαθιά μέσα; Θα πρέπει να πονέσεις. Μα είμαι, λέει, κοντά στο Θεό. Μια ζωή ευτυχισμένη μου πάντα περάσω. Ευτυχισμένη.

αφορά το νόημα της ζωής, ότι θα έχεις ένα νόημα, μια ποιότητα ζωής. Ότι θα έχεις μια ερμηνεία που θα σε ανακουφίζει και θα σε αναπαύει. Αυτό ναι, υπάρχει. Αλλά ξεκούραση στη ζωή δεν σου υποσχέθηκε κανείς. Και ούτε ο Θεός είναι άδικος. Δηλαδή τα εκατομμύρια των ανθρώπων να πονούν και εσύ να μην πονάς ποτέ; Να μην στεναχωρηθείς ποτέ; Να μην σου συμβεί ποτέ κάποια θλίψη; Κάποιο ταρακούνημα στη ζωή, ένας σεισμός και στη δική σου τη ζωή θα έρθει, όπως ήρθε σε όλων των ανθρώπων τη ζωή. Και μερικές φορές βλέπω άνθρωποι που δεν πιστεύουν, λένε ότι δεν πιστεύουν στο Θεό, έχουν συμφιλιωθεί πάρα πολύ με τέτοια θέματα. Με τον πόνο, με τις στεναχώριες τους, και τους λες: τι έγινε, πώς αντέχεις; Και λένε αυτοί: ε, θα δούμε, όπως όλοι έτσι κι εγώ. Έχει ο Θεός. Ποιος Θεός, αφού λες ότι δεν πιστεύεις; Α, ναι, λέει, το ξέχασα.

Πιστεύει. Απλώς δεν το ονομάζει Θεό, αλλά έχει πάρει... υπομονή που χαρίζει ο Θεός. Στο στόμα λέει ότι δεν πιστεύει, στην πράξη όμως βλέπεις μια ταπείνωση να βγαίνει από τη ζωή του. Ταλαιπωρείται, πάει στην ουρά και περιμένει, στο νοσοκομείο ας πούμε περιμένει, δεν έχει μέσον, δεν έχει γνωριμίες, ταπεινώνεται, ευγνωμονεί για το παραμικρό καλό που του γίνεται μετά στη ζωή. Ενώ εμείς οι χριστιανοί είμαστε πολύ κακομαθημένοι πολλές φορές. Τα θέλουμε όλα πάρα πολύ γρήγορα, πάρα πολύ απαιτητικά. Θέλω εδώ και τώρα να λυθούν τα προβλήματά μου. Και δεν έχεις καταλάβει ότι μέσα από αυτό το πρόβλημα σου στέλνει ο Θεός ένα μήνυμα, ένα μάθημα. Και αν δεν το πάρεις το μάθημα, θα έρθει κι άλλο πρόβλημα. Γιατί σου λέει ο Θεός: το θέμα δεν είναι να σου λύσω το πρόβλημα.

Εδώ ας πούμε πρέπει να μάθεις τη λέξη ταπείνωση, τη λέξη αγάπη, τη λέξη συγχώρεση, τη λέξη άνοιγμα της ψυχής σου, ελεημοσύνη, διόρθωση του χαρακτήρα σου, και αν αυτά δεν τα μάθεις τώρα, θα έρθουν καινούργια βάσανα που θα τα μάθεις αργότερα. Αυτά είναι τα παράξενα της ζωής.

Και έλεγες ας πούμε ότι θέλω να ασχοληθείτε με το πρόβλημά μου, θέλω να μου δώσετε μια λύση, και βλέπει ο άλλος πίσω ότι η λύση του προβλήματος είναι κάτι πολύ βαθύτερο από αυτό που ζητάς, ότι έχεις κάποια χαρακτηριστικά μέσα σου που θέλουν πολύ δουλειά ακόμα. Αλλού στάζει το πρόβλημα, αλλού είναι η εστία, εσύ αλλού κοιτάς.

Υπομονή σου, μην είσαι απαιτητικός και ξέρει ο Θεός. Εμπιστεύσου το Θεό. Μας είπε να κοιτάμε τα πουλάκια που δεν τα εγκαταλείπει, τα λουλουδάκια πώς τα φροντίζει, και αυτή τη λέξη πρόνοια του Θεού, σοφία του Θεού. Δεν είναι πάνσοφος; Δεν ξέρει αυτός και λεπτομέρειες; Δεν αγαπάει ο Θεός; Αγαπάει και σένα. Δεν σημαίνει ότι δεν σε αγαπάει επειδή σε πονάει. Ο οδοντίατρος που σε έχει ανακουφίσει τώρα και έχεις το στόμα σου γερό και τα δόντια σου φτιαγμένα και όλα τακτοποιημένα και βλέπεις τι ωραία που έχει γίνει η ζωή σου. Είναι σημαντικό να έχεις το στόμα σου με εντάξει τα δόντια σου, χαίρεσαι, αλλά αυτή η χαρά που τώρα βγαίνει, τι προηγήθηκε; Μια ένταση, ένα ίδρωμα πάνω στην καρέκλα του οδοντίατρου, μια αγωνία, ένας φόβος, ένας πόνος, μια επέμβαση, μηχανήματα, τροχίσματα, απονευρώσεις, αφαιρέσεις, λευκάνσεις...

Σφραγίσματα, πόνοι, αίματα.

Τον οδοντίατρο και μου λέει κάποια στιγμή: φτύστε, λέει, γιατί έχει μαζευτεί λίγο αίμα, λέει, φτύστε λίγο παρακαλώ, σας περιμένω. Φτύνω, κοιτάω, αίματα. Τελειώνω: σας ευχαριστώ πάρα πολύ, με βοηθήσατε πάρα πολύ, ήσασταν πολύ καλός ή πολύ καλή, λέμε στον οδοντίατρό μας, έτσι δεν είναι; Και όμως αυτός ο πολύ καλός τι έκανε; Με πόνεσε, αλλά ήξερε τι έκανε.

Την εμπιστοσύνη να αποκτήσουμε στο Θεό, να μην σταματήσουμε να του λέμε την αλήθεια, ότι Θεέ μου, πονάω, Θεέ μου, ώρες ώρες δεν μπορώ, με πονάς πολύ, θα σου το πω, πες το. Ευχαριστώ. Δεν είπα να λες ψέματα και να πεις τι ωραία, τι καλά, εγώ δεν πονώ. Γι' αυτό και απορώ όταν, ας πούμε, σε μια θλίψη δεν κλαις ποτέ ή σε μια κηδεία δεν κλαις ποτέ. Άνθρωπος δεν είσαι; Και θα κλάψεις και θα πονέσεις και θα ουρλιάξεις και θα παραδεχτείς ότι όλα αυτά που περνώ είναι επώδυνα, αλλά είναι ωφέλιμα, είναι χρήσιμα, μου είναι απαραίτητα. Δεν γίνεται χωρίς αυτά. Είναι ανάγκη να τα περάσω αυτά στη ζωή μου. Θα εκτεθώ, θα πονέσω, θα ανοιχτώ, θα πω τα τραύματά μου. Δεν γίνεται να μην βγάλει όλη αυτή η ιστορία μια πίκρα. Αλλά μετά θα γίνω καλά.

Ιδού γαρ ήλθε διά του Σταυρού χαρά εν όλω τω κόσμω. Μέσα από τον πόνο που θα περάσεις θα έρθει και η ευτυχία. Θα περάσεις δοκιμασίες και όταν τακτοποιηθεί αυτό που τώρα σε απασχολεί, που το θεωρείς ότι είναι το σοβαρότερο θέμα της ζωής σου, μετά από πέντε μήνες, μετά από πέντε χρόνια, μετά από όσο θέλει ο Θεός στη δική σου περίπτωση, θα έρθει κάτι καινούργιο. Και εκεί θα πρέπει να κάνεις και κάτι άλλο. Τακτοποιήθηκε εκείνο το σφράγισμα, σου λέει ο Θεός, τώρα έχουμε και κάπου αλλού να διορθώσουμε, θέλεις; Άφησέ με, κράτα το στόμα σου ανοιχτό, μην διαμαρτύρεσαι, μην φωνάζεις, μην μου πιάνεις το χέρι την ώρα που πάω να κάνω τη δουλειά μου, μην το τραβάς έξω από το στόμα. Πρέπει να εργαστώ ελεύθερα, παραδώσου μου. Αυτή η παράδοση μας λείπει, αυτή η εμπιστοσύνη. Ο Σταυρός θέλει εμπιστοσύνη.

Σταυρός θέλει να... Πονάς τη ζωή σου, θα πρέπει να το πάρεις απόφαση ότι θα εκτεθείς. Θα έρθει η στιγμή που θα ξεγυμνωθούν πράγματα από μέσα σου, όπως ο Κύριος πάνω στο σταυρό ήταν γυμνός, γυμνός, αλλά δεν φοβόταν τη γύμνια του, γιατί ήταν μια γύμνια σαν τον Αδάμ, μια γύμνια αθωότητος για τον Χριστό. Δεν είχε κάτι να φοβηθεί, δεν είχε εχθρούς απέναντί Του,

να νιώσει ότι πρέπει να αμυνθεί, να τηρήσει μια άμυνα ή μια επίθεση πολύ περισσότερο. Παραδόθηκε, αφέθηκε. Αυτό μπορείς να το κάνεις στη ζωή σου, να παραδοθείς. Πού; Παραδώσου στο Θεό, παραδώσου στους ανθρώπους που είναι δίπλα σου, στην οικογένειά σου, να γίνουν αυτές οι ζυμώσεις μεταξύ σας, να βγει κάτι καλό. Εμπιστεύσου τη ζωή, το Θεό μέσα από τη ζωή που θα οδηγήσει τα πράγματα σε κάτι καλό.

Εγκλίνεση συνέχεια. Ο Χριστός δεν ντράπηκε να ανοιχτεί, άνοιξε τα χέρια Του, έγινε όλος μια αγκαλιά, ανέβηκε από τη γη στο σταυρό, γιατί ο σταυρός δεν είναι γη, είναι ύψος, είναι ένα ύψος μεταξύ γης και ουρανού. Είσαι μετέωρος, ανοιχτά χέρια, γυμνός, εκτεθειμένος. Αναπνέεις έναν άλλον αέρα πλέον, είσαι ευάλωτος σε καθένα που σε βλέπει, που μπορεί να σε χτυπήσει, να σε πλησιάσει, να σε κοιτάξει, να σε περιεργαστεί, και αρχίζεις και καταλαβαίνεις και λες: πρέπει να ξεπεράσω τη γνώμη του κόσμου τώρα που είμαι σταυρωμένος, τώρα που πονώ. Εγώ πρέπει να σταματήσω να λέω τι λένε οι άλλοι για μένα, πώς με βλέπουν, που βλέπουν τη γύμνια μου, τα διάφορα θέματά μου, που εκτίθεμαι μπροστά τους, και να πω: αυτός είμαι, έτσι είμαι.

Να πλησιάσω τη λέξη αλήθεια, την αυθεντικότητα του χαρακτήρα μου, να δω ποιος πραγματικά είμαι. Ο πόνος που περνάς, ο σταυρός που περνάς, αυτό σε βοηθάει να κάνεις, να ξεγυμνωθείς από την ψευτιά σου και να δεις την αλήθεια της εσωτερικής σου ποιότητας, αν υπάρχει αυτή η ποιότητα, πού υπάρχει, σε ένα βάθος υπάρχει. Να δεις ότι ντρέπεσαι, ότι αμύνεσαι, ότι έχεις αναστολές. Πώς θα φανείς στους άλλους, τι θα πουν για σένα; Σταυρός δεν είναι αυτό; Πόνος δεν είναι να πρέπει να μιλήσεις στον άνθρωπό σου για τον εαυτό σου και να πεις την αλήθεια για σένα και να γίνεις όλος μια αγκαλιά; Μια αγκαλιά που δεν φοβάται, που δεν βλέπει καχύποπτα τον απέναντί του. Ο Χριστός έγινε μια αγκαλιά και λέει: ελάτε

κοντά μου, μπορείτε και να με φτύσετε, αλλά μπορείτε και να με αγκαλιάσετε έτσι όπως κάθομαι. Μπορείτε να βγάλετε και πίκρα απέναντί μου και κακία και να πετάξετε το ακόντιο, γιατί είμαι ανυπεράσπιστος και εύκολο θύμα. Αλλά μπορείτε, αν θέλετε, να γίνουμε και φίλοι. Μπορείτε να με αγκαλιάσετε, μπορείτε να με φιλήσετε, μπορείτε να με περιποιηθείτε έτσι όπως είμαι.

Το θέμα είναι ότι εγώ θέλω να είμαι αληθινός και να κάνω το βήμα, να τολμήσω. Θέλει τόλμη αυτή η ιστορία. Θέλει τόλμη να πας να μιλήσεις ας πούμε στον πνευματικό σου. Θέλει τόλμη να πας να μιλήσεις στον άνθρωπό σου, στην οικογένειά σου, στη μάνα σου, στον πατέρα σου, στη γυναίκα σου, στον άντρα σου, στο φίλο σου, στη φίλη σου, στο γείτονά σου. Θέλει τόλμη να ανοίξεις τα χέρια και να γίνεις και εσύ μια αγκαλιά, όπως έγινε ο Χριστός σταυρωμένος.

Στις ανθρώπινες σχέσεις βγαίνουν σταυροί συνέχεια, βγαίνουν πόνοι και δεν μπορούμε να εκτεθούμε. Δεν μπορείς ας πούμε εύκολα να πεις ότι σε ζηλεύω, δεν μπορείς εύκολα να πεις ότι σε θέλω και φοβάμαι μη σε χάσω. Δεν μπορείς εύκολα να πεις ότι νιώθω απίστευτη μοναξιά και μειονεξία. Δεν μπορείς να πεις ότι στην πραγματικότητα δεν σε αγαπώ πολύ αλλά σε έχω ανάγκη πολύ, δεν είναι ότι σε αγαπώ αλλά δεν μπορώ χωρίς εσένα, δεν μπορείς εύκολα να πεις ότι ο λόγος που δεν θέλω να σπουδάσεις αυτό δεν είναι ότι δεν σου ταιριάζει αλλά εγώ δεν θέλω να σε χάσω γιατί έχω ετοιμάσει μια δουλειά για σένα εδώ παιδί μου, γιατί σε θέλω κοντά μου και λέμε ψευτιές. Ενώ ο πόνος, ο αληθινός πόνος σε μια σχέση που θα βγάλει στο τέλος μια φοβερή γλύκα όμως,

αληθινός σταυρός στις σχέσεις μας με τους άλλους που βγάζουν όμως φοβερή γλύκα στο τέλος, ο αληθινός σταυρός έχει αυτή την έκθεση. Να μπορείς να εκτίθεσαι, να μπορείς να είσαι όχι ευχάριστος πάντα, αλλά αληθινός πάντα, με αξιοπρέπεια φυσικά και με σεβασμό στον άλλον, τις αντοχές του, αν μπορεί να σε ακούσει, αν μπορεί να σε δεχτεί, αλλά να είναι μια απόπειρα αυτό που θα κάνεις. Να προσπαθείς, να τείνεις, να είσαι αληθινός. Δεν είμαστε αληθινοί και γι' αυτό πονάμε χωρίς κέρδος. Πρόσεξε σήμερα, σας τα λέω πάλι μπερδεμένα, όπως πάντα, ας πούμε, θα πάω από εδώ, θα πάω από εκεί. Όλοι πονούν, ότι θα πονέσεις, θα πονέσεις έτσι κι αλλιώς. Σήμερα δεν σου βρίσκω έναν τρόπο να μην πονέσεις, γιατί ούτε εγώ τον έχω βρει αυτόν τον τρόπο να μην πονάει κανείς ποτέ.

Σου βρίσκω έναν τρόπο που μου τον λέει ο Χριστός δηλαδή, δεν είναι δικός μου, μου το λέει η Εκκλησία, μου το λέει η πείρα των Αγίων, μου το λένε οι άνθρωποι που το χειρίζονται σωστά το πράγμα, και εσύ πολλές φορές το λες αυτό: υπάρχει ένας τρόπος μέσα από τον πόνο να βγει κάτι πολύ αληθινό και πολύ γλυκό και πολύ ωραίο. Αυτό σου λέω. Και στις ανθρώπινες σχέσεις γίνεται πόνος, αλλά εσύ ντρέπεσαι. Ντρέπεσαι να ανοιχτείς, δεν τολμάς να ξεγυμνωθείς, να ανέβεις στο σταυρό, γιατί λες: πώς θα ανοίξω εγώ τα χέρια μου έτσι; Κι άμα μου έρθει καμιά πέτρα, εγώ θέλω να βάλω τα χέρια μου μπροστά στο πρόσωπό μου, γιατί αν δεν τα βάλω θα χτυπήσω. Και σου λέει ο άλλος: όχι, άσε τα χέρια σου ανοιχτά και να αναγκαστείς να φωνάξεις.

Να πεις «φοβάμαι», πες το ότι φοβάσαι, να πεις «ντρέπομαι», πες το ότι ντρέπεσαι, να κλάψεις, κλάψε. Μα λέει οι άντρες δεν κλαίνε, ούτε οι γυναίκες κάνουν να κλαίνε, και πρέπει να κρατήσεις... Χαρακτήρα, γιατί αν κλάψεις θα νομίζω ότι είσαι αδύναμος. Και αν ταπεινωθείς θα σε θεωρήσει είδος προς εκμετάλλευση, θα σε εκμεταλλευτεί ο άλλος. Και τι είναι αυτό; Ψέμα δεν είναι; Ψέμα δεν είναι το να δείχνω άλλα και να νιώθω άλλα; Ο Χριστός ήταν αληθινός στο Σταυρό. Και θα δεις πως όταν ανοιχτείς μέσα από τον πόνο, όταν ο πόνος γίνει αιτία, ανθίσει αυτό το εσωτερικό που κρύβεις, αυτή η ψυχή που έχεις, με τα βάσανά της, με τους καημούς της, και πεις πλέον αλήθειες και πεις όχι «φύγε» αλλά «σε θέλω πολύ και σ' αγαπώ πολύ». Πόσες φορές λέμε άλλα και θέλουμε να πούμε άλλα. Διώχνεις τη γυναίκα σου ενώ κατά βάθος την αγαπάς πολύ και αυτό που θες να πεις εκείνη την ώρα δεν είναι «φύγε» αλλά θες να της πεις «θέλω να δω αν μ' αγαπάς».

Τις αντοχές σου, δοκιμάζω τα όριά σου. Θέλω να τεστάρω την αγάπη σου και σου λέω «φύγε» να δω αν θα μου πεις «θα κάτσω, πού να πάω χωρίς εσένα;». Πώς είπε ο Χριστός «θέλετε να φύγετε;» Και νομίζω ότι όταν του είπαν «Κύριε, πού να πάμε, Κύριε; Υπάρχει καλύτερα από σένα; Ρήματα ζωής αιωνίου έχεις, προς τίνα απελευσόμεθα;» νομίζω ότι εκείνη την ώρα ο Κύριος αισθάνθηκε και μεγάλη χαρά από την αγάπη των μαθητών Του. Αισθάνθηκε μεγάλη χαρά όταν μετά την Ανάσταση λέει «προσεποιείτο πορρωτέρω πορεύεσθαι», ότι έκανε ότι φεύγει και αυτοί του είπαν «κάτσε, μην φεύγεις». Πες το λοιπόν ότι με θέλεις. Πες την αλήθεια. Εκφράσου. Ανοίξου. Γίνε ο εαυτός σου. Δεν είναι τραγικό να υπάρχουν ζευγάρια τώρα 20 χρόνια παντρεμένα, 15, 40, και να μην έχουν γνωριστεί;

Να μην έχουν ανοιχτεί, να μην έχει ανοίξει ο ένας την αγκαλιά του στον άλλον ως προς την ψυχή του, όχι μόνο το κορμί του, αλλά να ανοιχτεί η ψυχή σου και να σε καταλάβει ο άλλος ποιος είσαι, τι θέλεις, τι ζητάς, τι κατά βάθος σε απασχολεί.

Σταυρός. Σταυρός, συνέχεια βγαίνει ένας σταυρός στις ανθρώπινες σχέσεις και δεν ξέρω αν έρχεται η Ανάσταση. Η Ανάσταση εδώ δεν έρχεται από μόνη της, πρέπει να το θελήσεις, πρέπει να υποστείς, είναι ανάγκη να υποστείς αυτόν τον πόνο και να πας να πεις την αλήθεια στον εαυτό σου, στον άνθρωπό σου και να πεις το μήνυμα που πραγματικά θες να ακούσει. Έτσι νομίζω.

Λοιπόν, αυτό το κάνεις, τότε δεν σου λέω ότι θα βγει κάτι τέλειο, μπορεί να βγουν αγκάθια. Αλλά είναι πολύ καλό να ξέρει ο άλλος ποιον έχει απέναντί του. Και αν το πεις και βρεις το θάρρος και το πεις, τότε και ο άλλος πρέπει να είναι πολύ σκληρός για να μην συγκινηθεί και να μην πει και αυτός: «Ξέρεις αδερφέ μου, ξέρεις αδερφή μου, και εγώ σαν και εσένα είμαι».

Εγώ τα ίδια νιώθω μέσα μου και εγώ πονώ και εγώ έχω ανασφάλεια και εγώ φοβάμαι και εγώ ζηλεύω και εγώ τρέμω το θάνατο και μας ενώνει πλέον αυτή η κατάσταση, μας ενώνουν οι αλήθειες που μοιραζόμαστε, μας ενώνουν τα αγκάθια της ψυχής μας. Και πάμε στο Χριστό και κάνει τα αγκάθια μας τριαντάφυλλα και λέει «αυτό είναι».

Ωραίο που βλέπω μπροστά σας, τη γνησιότητα. Αλήθεια. Είναι αδύνατο να είσαι πάνω στο σταυρό και να είσαι ψεύτικος. Όταν ανέβεις στο σταυρό θα φωνάξεις, θα κλάψεις, θα ιδρώσεις, θα λερωθείς, θα ματώσεις. Δεν είναι ευχάριστο θέαμα, αλλά είναι αληθινή η εικόνα και αυθεντική η παρουσίαση της ψυχής σου.

Αυτό θα δεις ότι ο άνθρωπος στην ώρα του μεγάλου πόνου συνήθως τότε γίνεται αληθινός και φωνάζει και λέει πράγματα όπως τα μικρά παιδιά όταν παίζουν, όταν χτυπιούνται, όταν κλαίνε, τότε λένε αλήθειες και φεύγουν όλα τα προσχήματα. Με λέγανε πριν «με πείραξε εκείνο, με πείραξε το άλλο». Μετά λένε «ναι, γιατί εσύ αγαπάς τον Κώστα πιο πολύ από μένα. Ναι, όλα αυτά, ναι, αλλά εσύ πήγες, του αγόρασες εκείνο στο Λούνα Παρκ, εμένα δεν μου πήρες». Έλεγε άλλα τόση ώρα.

Και πίσω κρυβόταν.

Αίσθηση πίκρας, μια αδικία που είχε υποστεί, μια ζήλεια που ένιωθε. Αυτό θα πει σταυρός στις ανθρώπινες σχέσεις, ένας σταυρός που βγάζει ανάσταση, ένας σταυρός που βγάζει αγάπη, που βγάζει γλύκα, που βγάζει η ομορφιά στο τέλος. Αυτή είναι η μόνη διαφορά, ξέρεις.

Όταν είσαι κοντά στο Θεό, δεν είναι ότι δεν θα περάσεις σταυρούς και δεν θα πονέσεις, αλλά μέσα από τον πόνο φτάνεις στη θέα του αληθινού σου εαυτού. Βλέπεις τον πόνο σου, βλέπεις την στεναχώρια σου και δεν λες όλη την ώρα, ξέρω εγώ, «με απολύσανε, με απολύσανε, με απολύσανε, δεν έχω λεφτά», αλλά πας και κάπου βαθύτερα και λες: «Τελικά αυτό που με απασχολεί τώρα δεν είναι η απόλυση αυτή καθεαυτή, αλλά είναι η τρελή ανασφάλεια που έχω. Δεν είναι ότι δεν έχω λεφτά, διότι αυτή τη στιγμή δεν πεινάω. Δεν πεινάω. Το στομάχι μου, έχω σκάσει, και σήμερα έφαγα, ήπια, έφαγα, έχω το ψυγείο μου, είναι γεμάτο. Δεν είναι ότι δεν έχω λεφτά. Είναι ότι έχω φόβο. Έχω απιστία. Έχω ανασφάλεια. Αισθάνομαι μοναξιά. Δεν νιώθω ότι ο Θεός με αγαπά. Δεν έχω συνειδητοποιήσει την αγάπη του Θεού πάνω μου». Να λοιπόν πώς ο Σταυρός από μόνος του

Σε βοηθάει να χαμογελάσεις, προκαλεί μόνο πόνο. Αν όμως αρχίσεις και σκαλίζεις μέσα σου, ωριμάζεις, εμβαθύνεις, ψάχνεις τι πραγματικά σε στεναχωρεί, αυτό που ονομάζεις πρώτο πρώτο, όχι, είναι κάτι πίσω από αυτό, πίσω από αυτό. Μετά αρχίζει και βγαίνει μια ομορφιά και λες «άρα κατάλαβα μέσα από αυτό το σταυρό ότι δεν αγαπώ το Θεό, άρα κατάλαβα ότι υπάρχει ένας ωκεανός αγάπης του Θεού προς εμένα και εγώ από αυτόν τον ωκεανό δεν έχω ακόμα ούτε μια σταγόνα δοκιμάσει και γι' αυτό έχω τρελή ανασφάλεια. Άρα κατάλαβα ότι μου λείπει αγάπη κι όχι λεφτά. Κατάλαβα ότι μου λείπει ένα χάδι κι όχι φαγητά. Κατάλαβα ότι μου λείπουν άλλα πράγματα κι όχι αυτά που λέω ότι μου λείπουν». Κι όλα αυτά με βοήθησε

Σταυρός που μου έδωσε ο Θεός για να τα καταλάβω. Αν θέλω, αν δεν θέλω φωνάζω, αγανακτώ, τσακώνομαι, γκρινιάζω και περνάνε τα χρόνια και δεν ωφελούμαι. Αυτό δυστυχώς μπορείς να το δεις και σε μοναστήρια και σε χριστιανικούς χώρους, ενορίες, αδελφότητες, σπίτια, οικογένειες, σε εμένα, σε σένα. Δεν αρκεί δηλαδή να πονάς και να περνάνε τα χρόνια. Καμιά φορά βλέπεις κάτι συμπεριφορές σε ανθρώπους που είναι χρόνια στην άσκηση και χρόνια στην πνευματική ζωή και τρελαίνεσαι και λες «καλά, τι έμαθε τόσα χρόνια αυτός ο άνθρωπος; Τίποτα δεν ωφελήθηκε;» Αυτές οι αγρυπνίες που γίνανε ας πούμε την ψυχή του δεν την ομόρφυναν λιγάκι; Τι πήρε από όλα αυτά; Απάντηση.

Ο συγκεκριμένος, ας πούμε εγώ, τίποτε. Δεν σημαίνει ότι επειδή κάνεις κόπους, αγρυπνίες, νηστείες, επειδή σταυρώνεσαι σε εισαγωγικά μέσα σε όλα αυτά, ότι από το σταυρό αυτό θα βγει και κάτι ωφέλιμο. Ο σταυρός από μόνος του δεν ωφελεί από μόνος του. Είναι ανάγκη να τον δεις μαζί με τον Χριστό, μέσα από το βλέμμα του Χριστού. Να σε φυσήξει αυτός ο αγέρας του Χριστού πάνω στο σταυρό. Να πας κοντά του, εκεί που είναι και αυτός πάνω στο σταυρό, και να πάρεις ανάσα από την ανάσα του, του σταυρωμένου, την αναπνοή. Να αναπνεύσεις και εσύ, για να συντονιστείς στο χτύπο της δικής του καρδιάς, στη δική του αναπνοή, στη δική του ειρήνη, στη δική του σοφία, στη δική του αγιότητα.

Τότε θα βγει κάτι καλό, αλλιώς ίσως γίνεται αυτό που μου είπε ένας φίλος μου 75 χρονών μοναχός, παπάς, σε στιγμή ειλικρίνειας, αφοπλιστικής για μένα, που με έκανε να τον αγαπήσω ακόμα περισσότερο όταν μου το είπε αυτό, που μου λέει «πίστεψέ με, όπως μπήκα στο μοναστήρι έτσι και είμαι ακόμα, τα ίδια πάθη, τα ίδια λάθη, τις ίδιες αδυναμίες, τον ίδιο χαρακτήρα». Δεν λέει ψέματα, δεν ήταν ταπεινολογία, το πίστευα και εγώ γιατί το έβλεπα ας πούμε ότι στις ανθρώπινες σχέσεις υπάρχουν δυσκολίες και εκτίμησα πάρα πολύ την τιμιότητα και την αλήθεια αυτού του ανθρώπου ότι δεν μου παρουσίαζε έτσι ένα προφίλ αγιότητος ανύπαρκτης, που θα μπορούσε να παίξει τον Άγιο. Ε, παίζω τον Άγιο, παριστάνω τον Άγιο, μπορώ να το κάνω αυτό σου λέει, αλλά θα σου πω αλήθεια.

Δεν ήταν βέβαια απόλυτη αλήθεια, γιατί ο άνθρωπος έχει κάνει βήματα και έχει προοδεύσει και έχει αλλάξει από τον Χριστό, έχει αλλοιωθεί. Αλλά είπε και μια κουβέντα που κάτι έδειχνε. Και του λέω, καλά, κοίτασα τις εικόνες εγώ εκεί στο μοναστήρι αυτό, τις τοιχογραφίες που όταν μπαίνουν μέσα οι πατέρες, τις φιλάνε. Τις φιλάνε μία φορά το πρωί, μία φορά μέσα στον Όρθρο, μετά στα πασαπνοάρια, τις φιλάνε πριν κοινωνήσουν, τις φιλάνε όταν μπαίνουν στον Εσπερινό, όταν βγαίνουν από τον Εσπερινό, στο Απόδειπνο, δηλαδή 7-8 φορές την ημέρα φιλάνε εικόνες, τις οποίες έχουν ξεθωριάσει τελικά αυτές τις εικόνες, το καταλαβαίνεις, έχουν ξεθωριάσει, βλέπεις τα πόδια του Κυρίου, το χέρι της Παναγίας μας, των Αγίων, τα χρώματα, έχουν φύγει τα χρώματα και λες τόσα φιλιά, τόσες φορές.

Και τι κάνεις; Αγκαλιάζεις τους Αγίους, φιλάς. Αυτή η αγκαλιά, το φιλί, η χάρη τίποτα δεν έκανε μέσα σου; Δεν σε μαλάκωσε, δεν σε άνοιξε, δεν σε χαλάρωσε, δεν σε έκανε πιο ταπεινό, πιο αληθινό; Όχι, μπορεί και όχι, μπορεί και όχι.

Πώς πας στον Άγιο και στην Παναγία και στον Κύριο; Όταν πας και φιλάς την εικόνα με μια αίσθηση ας πούμε...

Είμαστε εντάξει, πεπλουτήκαμε που λέει, είμαι πλούσιος, είμαι ωραίο, πλούσιος ενώ στην ψυχή μου δεν έχω ανάγκη, τη φιλάω, ναι, αξιοπρεπέστατα, είμαι κύριος. Τι κύριος είσαι εσύ άμα πας έτσι και δεν καταλάβεις την πραγματική σου εικόνα; Και σου ξαναλέω δεν σου λέω να δεις ψέματα, να δεις την αλήθεια μέσα σου για το τι σου συμβαίνει. Εγώ όταν σκέφτομαι τη λέξη αυτή που λέει με αυτομεμψία στην εκκλησία, δηλαδή να μαλώνεις τον εαυτό σου, δεν πάει το μυαλό μου σε ψέματα που πρέπει να λέω στον εαυτό μου, δηλαδή ότι είμαι καλός και πες όχι να μην λες ότι είσαι καλός να λες ότι είσαι κακός. Όχι, μην λες τίποτα ψεύτικο. Πες αλήθειες. Τι νιώθεις, τι σκέφτεσαι, τι επιθυμείς; Τι φαντάζεσαι, τι λαχταράς;

Και τα παραδεχτείς, ταπεινώνεσαι.

Ταπεινώνεσαι και δεν τρελαίνεσαι. Μου έστειλε μια φορά κάποιος ένα μήνυμα, ένα κατεβατό με σκέψεις και λογισμούς, που κόντευε να τρελαθεί και να αυτοκτονήσει. Γιατί; Γιατί ήταν πολύ φρικτές αυτές οι σκέψεις, πολύ τραγικές, πολύ φοβερές, πολύ βαριές, πολύ άσχημες. Και απάντησα πολύ απλά. Έτσι ξεκίνησε η απάντησή μου: «Καλά», λέω, «δεν έχεις καταλάβει ότι είσαι ένας κανονικός άνθρωπος και ότι πριν γίνεις Άγιος θα πρέπει να καταλάβεις τι θα πει ότι είμαι άνθρωπος; Και άνθρωπος θα πει ότι κουβαλάω μέσα μου τα πάντα». «Αυτό είναι ένας πόνος όμως», μου λέει. Ε, βέβαια είναι ένας σταυρός. Γι' αυτό σου λέω, είναι ο σταυρός της αυτογνωσίας, της θέας του εαυτού σου. Και ανακουφίστηκε πολύ περισσότερο όταν είπα ότι και εγώ νιώθω πολλές φορές έτσι. «Και εσείς;» «Ναι, και εγώ, και ξέρεις, και πολλοί άλλοι άνθρωποι. Άγιοι, όχι εγώ μόνο, αλλά και Άγιοι άνθρωποι».

Σπουδαίοι άνθρωποι το λένε, το γράφουν στα βιβλία τους, το συζητάνε, το εξομολογούνται, το παραδέχονται. «Μα δεν είναι δυνατόν», λέει, «αυτά τα πράγματα να τα νιώθει κανείς, να τα σκέφτεται, να τα επιθυμεί, ας πούμε να θέλεις να κάνεις κακό. Είναι δυνατόν μια μάνα να σκεφτεί για το παιδί της κακό; Είναι δυνατόν μια μάνα να της περάσει από το μυαλό της σαν λογισμός, ας πούμε να έχει το μωρό της μπροστά και να της περάσει σαν σκέψη τρελή κάτι κακό για το παιδί της, για τον άντρα της, ας πούμε να σκοτώσει κάποιον συγγενή της;» Μα αυτά είναι σκέψεις που όμως δείχνουν κάτι, ότι ο άνθρωπος «ιδού γαρ εν ανομίαις συνελήφθην και εν αμαρτίαις εκίσσησέν με η μήτηρ μου». Είμαι ζυμωμένος με τέτοιες αντιφατικότητες μέσα μου, με διχασμένη προσωπικότητα μέσα μου, με ακαταστασία μέσα μου. Μα η Εκκλησία δεν είναι αγιότητα; Μα αγιότητα αυτό είναι.

Να δεις την πραγματική σου φύση, την πραγματική φθορά που υπάρχει μέσα σου, να συμφιλιωθείς με τον εαυτό σου, να τα πάρεις όλα αυτά τα τσουβάλια, τις βρωμιές, τις ακαταστασίες, να τα πας μπροστά στον Χριστό και να του πεις: «Κύριέ μου, αυτή είναι η εικόνα μου η αληθινή, αυτός είμαι, αυτή είμαι, συγχώρεσέ με. Μ' αγαπάς έτσι όπως είμαι;» «Ναι». Ε, τι πας να ωραιοποιήσεις και να κουκουλώσεις και να κρύψεις την αλήθεια της ψυχής σου; Γι' αυτό ταλαιπωρείσαι. Και αυτό το ταλαιπωρείσαι, ενώ θα ήταν τόσο απλό. Κρύβει τόση ευτυχία τελικά το ξεσκέπασμα του αληθινού εαυτού μας. Δεν είναι ευτυχισμένο, δηλαδή η ευτυχία δεν είναι στο τι βγαίνει, αλλά στο ότι τολμάς και το κάνεις.

Αυτός που μου έγραψε αυτό το μήνυμα για τα διάφορα τρελά που του έρχονταν στο μυαλό του, που δεν μπορώ να σας τα πω όντως γιατί παθαίνει κανείς ένα σοκ άμα ακούσει όλα αυτά που σκέφτηκε, που του ήρθανε, που επιθυμούσε, όντως αυτά σε τρομάζουν, λες «τι σκέψεις, και αυτό το σκέφτηκε;» Αλλά το ότι τόλμησε και το είπε και προσέγγισε τη λέξη αλήθεια, αληθινή εικόνα του εγώ μου, του εαυτού μου, της ψυχής μου, και μοιράστηκε. Και τώρα λέει: «Ξέρεις κάτι; Εγώ απέναντί μου έχω έναν άνθρωπο, τον πνευματικό μου, ένα φίλο μου, ένα γνωστό μου, έναν αδερφό μου, ένα χριστιανό έτσι που τον εκτιμώ πολύ, ο οποίος ξέρει για μένα πολλά πράγματα που άλλοι δεν ξέρουν». Γι' αυτό γίνεται μετά και πεθαίνει κάποιος σε μια γειτονιά και βγαίνουν εκεί, παίρνουν συνέντευξη και λένε όλοι: «Μα ήταν τόσο καλός άνθρωπος, μα ήταν τόσο αξιοπρεπής. Μα πώς ήταν δυνατόν αυτός να κάνει έτσι;»

Ναι, αυτό ήταν δυνατόν, και παραήταν. Και αυτός που λέει το «πώς ήταν δυνατόν» είναι κι αυτός ένας καινούριος ψεύτης. Γιατί κι αυτός, αν το καλώς σκεφτεί, τα ίδια. Μάλιστα έγραψα σε αυτόν τον άνθρωπο: «Στο ίδιο καζάνι βράζουν όλοι. Όλοι τα ίδια σκεφτόμαστε, όλοι οι ίδιοι είμαστε». Απλούστατα, αρκεί να σκεφτείς πώς εξομολογείσαι.

Σκέψου την τελευταία σου εξομολόγηση, θα καταλάβεις και εσύ τι είσαι. Εκτός κι αν εσύ είσαι κανένας Άγιος. Δεν ξέρω τώρα, την τελευταία φορά που εξομολογήθηκες εσύ είπες τίποτα μήπως Άγια πράγματα; Συζητάς μόνο περί ακτίστου φωτός στην εξομολόγηση; Εσύ πώς ήταν το άκτιστο φως που είδες την τελευταία φορά; Όχι. Νομίζω έχεις καιρό να πεις για το άκτιστο φως που το είδες. Έχουν περάσει χρόνια. Εσύ δεν το είδες, ούτε εγώ το είδα. Αλλά το λέω γιατί μερικοί άνθρωποι όταν ακούνε έτσι ξαφνιάζονται και απορούν και δημιουργούν μια εικόνα ψευτιάς στους άλλους και τεράστιες αποστάσεις.

Σ' ακούει ένα παιδί και λέει, ας πούμε: «Όλοι εκεί μέσα είναι όλοι τέλειοι. Εγώ τι να πάω να κάνω; Εγώ άμα ανοίξω την ψυχή μου, θα φύγουν όλοι από εδώ μέσα. Αν τα πω όλα, τι νιώθω, θα φύγουν όλοι από εδώ μέσα. Αυτοί είναι Άγιοι». Δεν είναι Άγιοι. Αλλιώς λέγονται, τους είπε ο Χριστός, δεν τους λέω εγώ: λεγόμαστε υποκριτές, λεγόμαστε Φαρισαίοι, λεγόμαστε ψεύτες. Είχε πει κάποτε ένας για έναν άλλο πνευματικό, συμβουλή σε κάποιον: «Να φύγεις», λέει, «από αυτόν, να μην πηγαίνεις σε αυτόν γιατί δεν είναι καλός άνθρωπος αυτός». Εγώ ήξερα αυτόν τον πνευματικό. Δεν ήξερα τι θα πει «δεν είναι καλός άνθρωπος». Εγώ δεν ήξερα κάτι κακό. Μια χαρά ήταν ο άνθρωπος, δηλαδή όπως ήταν όλοι οι πνευματικοί. Κανονικώς έκανε τον αγώνα του, αγωνιζόταν και αυτός όπως όλοι. Αλλά σκέφτηκα μέσα μου: αυτός ο άλλος που είπε τη συμβουλή ότι «φύγε από αυτόν διότι δεν είναι καλός άνθρωπος»

να μας προτείνει αυτός έτσι κάποιον καλό. Και τι σημαίνει καλός γι' αυτόν; Και αυτός που το είπε αυτό είναι καλός ο ίδιος; Το ότι βάζεις, ας πούμε, και δηλητηριάζεις εσύ τη σκέψη του άλλου και του λες «φύγε, να μην πηγαίνεις εκεί, να μην πηγαίνεις σ' αυτό, να μην πηγαίνεις στην άλλη, ξέρω εγώ, στο άλλο»... Γενικά μιλώ έτσι, παίρνω αφορμή από αυτό, δεν με ενδιαφέρει αυτό το θέμα το συγκεκριμένο μόνο, δεν εστιάζω εδώ. Αυτή η νοοτροπία δεν είναι ψεύτικη; Και εγώ τώρα που το λέω γι' αυτόν τον άλλον, κι εγώ κινδυνεύω να γίνω και εγώ υποκριτής. Γιατί όταν το συζήτησα και εγώ με κάποιον γέροντα, ξέρεις τι μου είπε; Μου λέει: «Πάτερ, όλοι οι ίδιοι είμαστε. Κι εσύ τώρα αν θα πεις γι' αυτόν τον άλλον που κατηγορούσε τον άλλον, το ίδιο λάθος θα κάνεις κι εσύ, θα τον κατηγορήσεις. Και εσύ μπορεί να το κάνεις αυτό στη ζωή σου κάποια στιγμή, να πεις αυτός είναι σωστός, αυτός δεν είναι». Αυτή η κατηγοριοποίηση των ανθρώπων, αυτά τα κουτάκια

κουτάκια που βάζουμε στις σχέσεις μας: αυτός είναι καλός, αυτοί είναι καλοί άνθρωποι, αυτοί είναι κακοί, εμείς είμαστε οι πιο σωστοί, αυτοί είναι οι λιγότερο σωστοί. Και έρχεται ο Χριστός και κάθεται και κοιτάει να δει τα χέρια μας να πιάνονται μεταξύ τους και να δει τη λέξη ενότητα και μας λέει: «Καλά, ξεχάσατε την προσευχή που έκανα εγώ στο όρος των Ελαιών; Εσείς και οι καλοί και οι κακοί;» Μάλλον οι κακοί το θυμούνται πιο εύκολα γιατί οι κακοί δίνουν και το χέρι τους. Λέει: «Εμείς είμαστε αλήτες, εμείς είμαστε βρώμικοι, και εσείς οι καλοί μπορείτε να μας δώσετε το χέρι σας; Δώστε μας το χέρι σας εσείς οι καλοί, οι καθαροί, οι άγιοι». «Απαπαπαπα», λέει ο άλλος, «εγώ δεν μπορώ να ακουμπήσω». Μιλάω τώρα, καταλαβαίνεις, να ακουμπήσω όχι το σώμα του άλλου, να πλησιάσω, να προσεγγίσω. Και είπε ο Χριστός: «Ουράνιε Πατέρα μου, σε παρακαλώ να είναι όλοι ένα, αγαπημένοι, ενωμένοι, αδελφωμένοι».

Αποστασιοποιημένοι από την κακία των ανθρώπων, αλλά όχι από τους ανθρώπους, από την κακία τους. Όχι από τους ανθρώπους. Οι χριστιανοί είναι μέσα στον κόσμο, αλλά ζουν σε έναν άλλο κόσμο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν προσεγγίζουν τον κόσμο. Δεν σημαίνει ότι είμαι στην πολυκατοικία μου, εγώ νιώθω ότι είμαι το κάτι άλλο και όλοι είναι μέσα στον βούρκο και εγώ είμαι το κάτι άλλο. Εγώ είμαι πιο πολύ μες στον βούρκο, γιατί ο άλλος που τον άκουγα ας πούμε προχτές και φώναζε και έβριζε με το γείτονά του, έβριζε και εξετέθη. Έδειξε τι είναι, ποιος είναι, αυτή ήταν η αλήθεια. Εγώ μέσα μου, όλα μέσα μου, όλα κρυμμένα επιμελώς κάτω από το χαλάκι και δεν φαίνεται τίποτα στο σαλόνι μου, σαν τα παιδικά πάρτι που όταν πας είναι όλα εντάξει, γιατί εμφανίστηκε η μαμά.

Φύγει ο κόσμος και η μαμά σηκώνει όμως τα χαλιά, βλέπει κολλημένες τσίχλες, σβησμένα τσιγάρα, κάτω από τα καθίσματα άλλα πεταμένα πράγματα και τρελαίνεται και λέει: «Τι γινόταν εδώ μέσα;» Αυτό γίνεται σε όλες τις ψυχές. Τι γίνεται εδώ μέσα; Και είναι ένας σταυρός κι αυτός, να τολμήσεις να δεις τι γίνεται εδώ μέσα, να τολμήσεις να το πεις μέσα σου.

Λέγει ένας ιερέας πόσο πολύ προσπαθεί να χαλάσει την εικόνα που έχουν οι άλλοι γι' αυτόν. «Το προσπαθώ», λέει, «γιατί εγώ» και εσύ, μου λέει, βέβαια, και όλοι οι ιερείς, επειδή η αμφίεσή μας είναι τέτοια, δημιουργεί μια... και ό,τι αυτό συνεπάγεται, είναι φορτισμένη η αμφίεσή μας, είναι μια παράδοση. Ο κόσμος νομίζει ότι όλη η παράδοση της Εκκλησίας είναι συσσωρευμένη και την έχουμε καταπιεί εμείς και είμαστε η τελευταία έκφραση αυτής της παραδόσεως, ό,τι πιο καλό υπάρχει και κυκλοφορεί εμείς είμαστε αυτό. Και αυτό», λέει, «δεν είναι αλήθεια, σε μένα τουλάχιστον. Δεν ξέρω εσύ». Του λέω: «Και εγώ έτσι νομίζω», λέει, «ότι είμαι και εγώ δεν είμαι η γνήσια έκφραση της παραδόσεως και άλλοι με πλησιάζουν και νομίζουν άλλα. Οπότε εγώ δεν έχω το δικαίωμα μπροστά στους άλλους ποτέ ούτε να μιλήσω λίγο απότομα ούτε να θυμώσω, ούτε να νευριάσω. Και όχι ότι δεν πρέπει να το παλέψω αυτό, αλλά δεν είναι αυτή η πραγματική μου κατάσταση η τωρινή».

Θα προσπαθώ να γίνω καλύτερος, αλλά... Προσπαθώ να γίνω Άγιος και άλλο παριστάνω τον Άγιο συνέχεια, δημιουργώντας στους άλλους μειονεξίες, ψυχοπλάκωμα, καταπίεση, ψυχολογικές πιέσεις και νευρώσεις, γιατί έχουν μέσα τους φτιάξει έναν κόσμο τελείως ψεύτικο, τον οποίο όμως ακόμα δεν έχουν αποδεχτεί, γιατί όσο κι αν πιέζεις τον εαυτό σου, άλλα θέλει αυτός.

Το βλέπω όταν κοινωνάει κανείς και έρχεται μετά από λίγο πάλι και μετά από δέκα λεπτά θα σου πει πάλι τον πόνο του, τον καημό του, τη στεναχώρια του. Θυμάμαι, ένας είχε κολλήσει σε μια κοπέλα, ας πούμε, την αγαπούσε πολύ, αυτή δεν τον ήθελε, είχανε χωρίσει, αυτά. Μου λέει: «Θέλω να ετοιμαστώ να κοινωνήσω». Κοινώνησε, μετά από δέκα λεπτά πήρε το αντίδωρο, ήρθε, με βρήκε: «Τι θα γίνει, πάτερ, με αυτήν την κοπέλα;» Και πήγα να του πω: «Καλά, βρε παιδί μου, κοινώνησες». Αλλά λέω: «Κάτσε, κάτσε, ηρέμησε. Αυτός τώρα, λέω, είναι ειλικρινής τουλάχιστον».

Τώρα ουσιαστικά νομίζω να του λέω: «Αφού κοινώνησες, φέρσου τώρα ανάλογα, πάτα το κουμπί να κάνεις λίγο τον Άγιο τουλάχιστον, μην μου λες για τέτοια βιωτικά, βιολογικά, συναισθηματικά, παρίστανέ μου λίγο τώρα ότι κοινώνησες». Αφού δεν του βγήκε, δεν του βγήκε. Αυτή ήταν η αλήθεια. Σου λέει: «Κοινώνησα, αλλά εγώ τώρα πάλι σκέφτηκα αυτό γιατί είμαι άνθρωπος πάλι και δεν έφτασα εκεί». Θα μου πεις δηλαδή τώρα δεν πρέπει να ξεκολλήσουμε από τα θέματά μας, να γίνουμε κοντά στον Θεό; Ναι, αλλά αυτό δεν γίνεται υποκριτικά. Αυτή είναι όλη η κουβέντα που σου λέω. Είναι ένας σταυρός αυτός που σήμερα σου παρουσίασα, πολύ παράξενος και εγώ δεν ξέρω πώς βγήκε έτσι, αλλά τον βλέπω στον εαυτό μου, έναν σταυρό στο να μπορείς να μην είσαι ψεύτικος στον αγώνα σου, ψεύτικος στην παραδοχή του εαυτού σου, στη θέαση του εαυτού σου.

Όλα αυτά μετά να τα πεις στον πνευματικό σου, στον αδερφό σου, στην οικογένειά σου, με τη γυναίκα σου, με τον άντρα σου, με τα παιδιά σου, όσα φυσικά μπορείς να πεις. Ε, και εκεί θα μπει κάποιο όριο και σεβασμός φυσικά στον άλλον. Αλλά είναι πολύ ωραίο να ξέρει ο άλλος ότι απέναντί μου έχω ανθρώπους αληθινούς. Γιατί μετά έρχονται πολλά προβλήματα και τα προβλήματα μετά τα φορτώνονται ιερείς, ψυχολόγοι, ψυχίατροι, ψυχοθεραπευτές, νοσοκομεία, ιδρύματα και υπάρχουν στο τέλος και τα τρελοκομεία, που απεύχομαι για όλους μας. Αλλά για να μην καταλήξει κανείς εκεί, αλλά να έρχεται μόνο στον πνευματικό του και να αναπαύεται η ψυχή του, είναι ανάγκη να είμαστε όσο μπορούμε πιο αληθινοί, γιατί απέναντί μας υπάρχει μια αγκαλιά που μας περιμένει και αν φοβάσαι κάποιον, πήγαινε σε κάποιον άλλον που δεν φοβάσαι.

Άνοιξε την ψυχή σου, αφού θα την έχεις πρώτα ανοίξει στον εαυτό σου, δες μέσα σου, αγάπα την ψυχούλα σου, την βασανισμένη, την πονεμένη, την κακοποιημένη, την αρρωστημένη. Έτσι είναι και η δική μου. Πω, ντροπή που το είπα τώρα. Το παίρνω πίσω το λόγο αυτό. Βασίλη, να το σβήσεις άμα είναι, άμα δεν πρέπει. Βασίλη, σβήνουν αυτά που είπαμε τώρα;

Χατζηνικολάου είναι μαζί μας, η μουσική έπαιξε, αυτά δεν σβήνουν, είναι πανέμορφα. Δεν μετανιώνει για τη μουσική που έβαλε ο Βασίλης σήμερα, ήταν πανέμορφη. Σε ευχαριστώ, Βασίλη, και σήμερα.

4118602 και 4118640 είναι τα τηλέφωνα της εκπομπής. Υπάρχει ένα email στο οποίο να γράφετε 10 γραμμές μόνο, γιατί τις 10 σελίδες δεν μπορώ να τις διαβάσω που γράφουν μερικοί. Είναι το atheata.perasmata παπάκι yahoo.gr. Τι να κάνω που μετάνιωσα για μερικά από αυτά που είπα σήμερα, αλλά τώρα τα είπαμε. Ήταν αληθινά βέβαια. Ήταν αληθινά.

Ήταν καλά όμως, αλλά ήταν και καλά. Ήταν καλά που τα είπαμε. Ήταν καλά σήμερα που είπαμε άσχημα πράγματα. Και γίναμε λίγο πιο ειλικρινείς. Δεν μας αξίζει έπαινος γι' αυτό, ούτε καυχιόμαστε γι' αυτό εννοείται. Απλώς λέμε στον Χριστό ότι θέλουμε να είμαστε απέναντί Σου και μεταξύ μας λίγο πιο ειλικρινείς. Και εσύ, Κύριε, που βλέπεις τα χάλια που λέμε μέσα στην ειλικρίνειά μας, εσύ μπορείς να κάνεις και τις διορθώσεις. Εμείς το μόνο που μπορούμε είναι αυτό να κάνουμε: να ανοίγουμε λίγο την ψυχή μας και να αφήνουμε να μπει λίγο περισσότερο φως και από αυτό το σταυρό των ανθρώπινων σχέσεων, το σταυρό της ψυχής που κουβαλάει ο καθένας μέσα του, να βγει κάτι γλυκό. Και το γλυκό είναι αυτή η τόλμη, αυτό το μοίρασμα, αυτό το άνοιγμα.

Αυτή η αγάπη που τελικά βιώνουμε μεταξύ μας. Και σε ευχαριστώ που και σήμερα με άκουσες και δεν με κατέκρινες και δεν με απέρριψες.

Ούτε εγώ σε απορρίπτω, ούτε εγώ σε κατακρίνω, γιατί κανέναν από εμάς, ούτε σένα, ούτε εμένα, δεν μας κατακρίνει και δεν μας απορρίπτει ο Θεός. Τι ωραίο Θεό που έχουμε πάντως, τι καλός που είναι, γεμάτος αγάπη.

Να το ζήσεις, να το ζεις και όλο μέσα σου και να αυξάνει αυτή η αίσθηση ότι είσαι πολύ πολύ πολύ πολύ αγαπημένος και πολύ πολύ πολύ πολύ αγαπημένη του Θεού. Καλή δύναμη, καλή εβδομάδα.