Χριστέ μου, κάνε με καλά Α΄
Ελληνική μεταγραφή

Το ελληνικό κείμενο ακολουθεί την ομιλία της πρωτότυπης ηχογράφησης. Τυχόν μουσική, ψαλμωδία ή δυσδιάκριτα σημεία διακρίνονται από την ομιλία. Η πλήρης ελληνική ηχογράφηση διατηρείται.

Είμαστε σήμερα... Σε χαιρετώ, αγαπητέ μου φίλε, στην Πειραϊκή Εκκλησία, στους 91,2, στο σταθμό που μιλά στην ψυχή μας, και σε ρωτώ αυτό το ερώτημα: πώς είσαι σήμερα; Θέλω να ξέρω αν είσαι καλά.

Είσαι καλά; Γιατί δεν είσαι καλά; Πρέπει, παιδί μου, να είσαι καλά. Κάνε κάτι να γίνεις καλά. Κάνε κάτι να μην απαντάς σε αυτό το ερώτημα με τις φράσεις του τύπου «τι να κάνουμε, δεν είμαστε καλά, η ζωή είναι δύσκολη». Η ζωή είναι δύσκολη και πάντα θα είναι δύσκολη, αλλά πρέπει κάτι να κάνεις. Να αλλάξεις τη διάθεσή σου, να αλλάξεις αυτόν τον ψυχικό παράγοντα που θα σε κάνει να βλέπεις τα δύσκολα ως ευκαιρίες αγώνα, να αλλάξεις μέσα σου ώστε να βλέπεις τα στραβά ως ίσια, να βλέπεις τις δυσκολίες ως αφορμές, να γίνεις άνθρωπος πνευματικός, καλλιεργημένος, με εσωτερική ζωή, με τα μυστικά αυτά που θα σε κάνουν να βλέπεις τα πράγματα με άλλη προοπτική. Δεν μπορώ να σε ρωτάω συνέχεια τι κάνεις και να είσαι στεναχωρημένος. Είσαι τόσα χρόνια

στο χώρο της Εκκλησίας, είσαι τόσα χρόνια μέσα στη Χάρη του Θεού, είσαι τόσα χρόνια μέσα στην αλήθεια του Χριστού και ακόμα δεν κατάλαβες το μεγάλο μυστικό της ζωής. Και ποιο είναι αυτό το μυστικό, θα μου πεις. Το μυστικό είναι ότι η ζωή είναι ζυμωμένη με τη χαρά και τη λύπη. Η ζωή είναι πόνος και ευτυχία μαζί. Και το ένα και το άλλο υπάρχουν στη ζωή. Η ζωή είναι μια θάλασσα: τη μια είναι γαλήνια, την άλλη είναι τρικυμισμένη. Πάρ' το απόφαση. Και κατάλαβέ το κι εσύ ότι τέτοια είναι και η δική σου η ζωή και ότι δεν είσαι εξαίρεση εσύ. Όπως είναι όλοι οι άνθρωποι, έτσι θα είσαι κι εσύ. Το πρόβλημα που τώρα σε απασχολεί θα λυθεί. Το πιο μεγάλο μέρος του προβλήματος υπάρχει στο μυαλό σου, δηλαδή εσύ το μεγαλοποιείς. Δεν είναι το πρόβλημα τόσο τραγικό όσο εσύ το βλέπεις τραγικό.

Ένας άλλος άνθρωπος στη θέση σου, το ίδιο πρόβλημα που περνάς εσύ, θα το έβλεπε με μεγαλύτερη ηρεμία, επιείκεια, ψυχραιμία, ταπείνωση και εσωτερική, πώς το λένε αυτό, ησυχία. Δηλαδή θα είχε μια ησυχία η ψυχή του, δεν θα είχε τόση μεγάλη ταραχή. Είναι ο χαρακτήρας σου τέτοιος, πιστεύω να το ξέρεις αυτό, στο έχουνε πει κι άλλοι και έχεις καθρεφτιστεί, πιστεύω, σε γνώμες άλλων ανθρώπων που σου έχουν πει ότι είναι ο τύπος σου πολύ αγχώδης. Είσαι πάρα πολύ αγχώδης άνθρωπος, είσαι πάρα πολύ νευρικός, εύκολα πανικοβάλλεσαι, εύκολα σε πιάνει αυτό που λέμε υστερία, δηλαδή φωνάζεις, ουρλιάζεις, τρομοκρατείσαι, καταρρέεις πολύ εύκολα, δηλαδή νομίζεις ότι όλα γκρεμίστηκαν και τελείωσαν,

πνίγεσαι, όπως λέμε μερικές φορές, σε μια κουταλιά νερό. Στην κουταλιά νερό πνίγεσαι, και στο ποτάμι πνίγεσαι, και στον ωκεανό πνίγεσαι. Αλλά άμα πνίγεσαι και στην κουταλιά νερό, είναι φυσικό μετά παντού να ταλαιπωρείσαι. Γι' αυτό κάνε κάτι, κάνε κάτι να αλλάξεις. Να παρακαλάς τον Χριστό μας, να παρακαλάς την Παναγία μας, να παρακαλάς τους Αγίους που αγαπάς να σε φωτίζουν, να σου αλλάζουν το μυαλό, να σου διορθώνουν τις εσωτερικές αυτές βίδες στη σκέψη σου, στη διάνοιά σου, στον εγκέφαλό σου και να σε γαληνεύουν. Να βλέπεις τα πράγματα κάπως αλλιώς, γιατί, σου ξαναλέω, η στεναχώρια αρρωσταίνει. Η στεναχώρια, η λύπη τσακίζει. Θα σε τσακίσει αυτό το πράγμα και τσακίζει και την ψυχή σου, όπως το βλέπεις, αλλά και το σώμα σου, το ταλαιπωρεί. Είναι αλληλένδετα αυτά τα δύο,

ψυχή και σώμα πάνε μαζί. Όταν η ψυχή νιώθει κουράγιο, δύναμη, ελπίδα, αισιοδοξία, ζωντανή πίστη, αίσθηση της παρουσίας του Θεού, αίσθηση ότι είμαι μέσα στην αγάπη του Θεού, ότι είμαι αγαπημένο πλάσμα του Θεού,

κάποιος με φροντίζει, ότι κάποιος νιώθει στοργικά για μένα και αυτός είναι ο Θεός, ο Δημιουργός του σύμπαντος κόσμου, ο Πλαστουργός μου, η εσταυρωμένη αγάπη του Ιησού Χριστού. Όταν αισθάνομαι αυτή την αγάπη που είναι μητρική, που είναι πατρική, που είναι αδελφική, που είναι ό,τι θέλεις είναι αυτή η αγάπη του Χριστού μας, τότε και τα κύτταρά μου και η αναπνοή μου, η πίεσή μου και το ζάχαρό μου και τα νεφρά μου και η χολή μου και τα πάντα μου δουλεύουν καλύτερα. Θέλω να σε παρακαλέσω να βρεις ένα μυστικό να ζήσεις τουλάχιστον ακόμα 10 χρόνια στη ζωή σου, 10 χρόνια από το όριο που έχεις βάλει. Αν, ας πούμε, περιμένεις να φτάσεις στα 90, εγώ θέλω να φτάσεις στα 100. Αν περιμένεις να φτάσεις στα 100, θέλω σήμερα να σου πω να φτάσεις στα 110 και πάει λέγοντας. Δηλαδή κάνε την πνευματική σου ζωή έτσι και τον εσωτερικό σου διάκοσμο έτσι, τόσο φρέσκο, τόσο αναζωογονημένο, τόσο αναγεννημένο, που να μην σε πλησιάσει εύκολα η αρρώστια, η φθορά, ο θάνατος, να καθυστερήσει να έρθει και να μην μπορεί να έρθει γιατί θα χαίρεις άκρας υγείας, πνευματικής και σωματικής. Και τα δύο αυτά, σου ξαναλέω, πάνε μαζί, σώμα και ψυχή πάνε μαζί, μην τα χωρίζεις. Ο άνθρωπος δεν είναι ψυχή, είναι και σώμα. Ο άνθρωπος μαζί με το σώμα του και μαζί με την ψυχή του κάνει τα πάντα.

Κάνω μια εκπομπή, αλλά κουνώ τα χείλη μου, σκέφτομαι τι θα πω, κουνάω τα χέρια μου, αν με δεις, κάνω κινήσεις. Στην εκπομπή μιλάω, αλλά συμμετέχει το κορμί μου, το πρόσωπό μου έχει μια έκφραση τώρα που σου λέω. Κάνω μια γκριμάτσα, θυμώνω, χαμογελάω, γελάω, λέω ένα αστείο, συμμετέχει το σώμα μου, αλλά και η ψυχή μου παίζει ρόλο. Αν η ψυχή μου είναι ευδιάθετη, αν είναι χαρούμενη, αν έχει κουράγιο, αν έχει δύναμη, τα δύο αυτά πάνε μαζί, το κορμί και η ψυχή. Δεν υπάρχουν πράξεις μόνο σωματικές, δεν υπάρχουν πράξεις μόνο ψυχικές. Όταν σκεφτώ κάτι, αυτομάτως διοχετεύεται στο κορμί μου μια βιοχημική αντίδραση, μια βιολογική και βιοχημική αντίδραση που επηρεάζει και τα κύτταρά μου και τις ορμόνες μου και τους αδένες μου και τα πάντα μου.

Ας πούμε, αν πας σε ένα παιδάκι του δημοτικού και εκεί που παίζει χαρούμενο του πεις ότι «ξέρεις κάτι; Αύριο η δασκάλα θα σας βάλει διαγώνισμα στα μαθηματικά και πάρα πολύ δύσκολες ασκήσεις», εκεί που το βλέπεις χαρούμενο το προσωπάκι του μαράζωσε. Άκουσε κάτι από τα αυτιά του, το επεξεργάστηκε στη σκέψη του και αυτό αμέσως διοχετεύτηκε στο κορμί του. Και πολλά παιδάκια έχουν πόνο στο στομάχι το πρωί όταν ετοιμάζονται να γράψουν κάνα δύσκολο διαγώνισμα, θέλουν να κάνουν εμετό, δεν θέλουν να πάνε σχολείο, έχουν έναν πονοκέφαλο ανεξήγητο. Δηλαδή το σώμα πονά επειδή η ψυχή και αυτή πονά και βασανίζεται και αγχώνεται. Αν όμως πεις στο παιδί ξαφνικά ότι «ξέρεις τι; Δεν θα γράψετε διαγώνισμα, θα πάτε εκδρομή», θα δεις ότι θα συγκινηθεί η ψυχή του αλλά θα επηρεαστεί και το κορμί του και θα βγάλει ευτυχία, θα βγάλει χαρά. Αυτά τα δύο πάνε μαζί.

Δεν θα ξεχάσω αυτό που είχα διαβάσει στις «Υποθήκες ζωής», ένα βιβλίο που αναφέρεται στον μακαριστό πατέρα Επιφάνιο Θεοδωρόπουλο, εκδόσεις της Ιεράς Μονής Κεχαριτωμένης, στην Τροιζήνα, στον Πόρο. «Υποθήκες ζωής» λέγεται το βιβλίο αυτό. Και έλεγε, αν θυμάμαι καλά, ότι ο πατήρ Επιφάνιος είχε επισκεφτεί κάποια πνευματικά του παιδιά, ένα ζευγάρι που παντρεύτηκε, και είδε, λέει, ότι στην κρεβατοκάμαρά τους, όταν παντρεύτηκαν, έβγαλαν την εικόνα του Χριστού πάνω από το κρεβάτι τους, διότι θεωρούσαν ότι εφόσον τώρα είναι παντρεμένοι και εφόσον θα ζουν τη συζυγική ζωή, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, θα ζούνε στις ιδιαίτερες στιγμές τους, ότι ο Χριστός δεν ταιριάζει να κοιτά και να βλέπει και να είναι παρών σε τόσο υλικές στιγμές, σε τόσο σωματικές στιγμές, σε τόσο βιολογικές ή, όπως θες πες τες, σαρκικές στιγμές. Και ο πατέρας Επιφάνιος, λέει,

έκανε παρατήρηση και τους είπε: «Γιατί βγάλατε την εικόνα του Χριστού; Γιατί θεωρείτε ότι ο Χριστός είναι παρών μόνο στη Θεία Λειτουργία, σε κάποια στιγμή που κάνεις προσευχή, και τις στιγμές, τις προσωπικές, τις ιδιαίτερες, δεν είναι παρών; Μα ο Χριστός», λέει, «αγκαλιάζει τα πάντα. Ο Χριστός είναι παρών και ευλογεί και αγιάζει τα πάντα και ομορφαίνει τα πάντα και δεν υπάρχουν μπροστά Του πράγματα καλά και κακά, εφόσον ο ίδιος μπορεί να ευλογήσει όλες τις εκδηλώσεις και συμπεριφορές της ζωής μας και το φαγητό μας και τη βόλτα μας και το μπάνιο μας και τον ύπνο μας και την υγεία μας και τα πάντα τα ευλογεί ο Χριστός». Και τους είπε: «Παρακαλώ να ξαναβάλετε την εικόνα του Χριστού στη θέση της και να συνεχίσετε τη ζωή σας κανονικά, διότι ο Χριστός είναι μαζί σας, σας ευλογεί, σας ενώνει, σας χαριτώνει».

Τη γαλήνη Του και στην ψυχή σας και στο σώμα σας. Και αυτό μου άρεσε πολύ. Και μου αρέσει επίσης που η εικόνα του Χριστού μερικές φορές είχε πάνω αυτή τη φράση, ότι είναι ο Ιατρός. Ο Χριστός μας είναι ο Ιατρός των ψυχών και των σωμάτων μας. Θεραπεύει την ψυχή μας και το σώμα μας. Και πράγματι, όταν κανείς αισθανθεί την αγάπη του Θεού, όταν κανείς ρυθμίσει μέσα του τις τιμές αυτής της αγάπης, της ηρεμίας που χαρίζει ο Χριστός, της γαλήνης, της ησυχίας, της αναπαυμένης συνείδησης, του καθαρού λογισμού, της αγνής καρδιάς, όλα αυτά τα πράγματα επηρεάζουν πάρα πολύ και την υγεία του σώματός μας. Και εύχομαι να έχεις υγεία ψυχής και σώματος. Και εύχομαι ο Χριστός μας αυτό

που έκανε τότε που ζούσε να το κάνει και σήμερα στη δική σου τη ζωή. Που λέει στην Αγία Γραφή ότι «διήλθεν ευεργετών και ιώμενος τους πάντας». Δηλαδή ο Χριστός πέρασε, διήλθε, ένα πέρασμα. Ακούμε «Αθέατα Περάσματα», μην το ξεχνάμε. Ο Χριστός, λέει, διήλθε, δηλαδή και αυτός πέρασε τον κόσμο αυτό κάνοντας τι; Δύο πράγματα: ευεργετών και ιώμενος τους πάντας. Ευεργετούσε και θεράπευε τους πάντες. Όσοι τον πλησίαζαν, ο Κύριος τους θεράπευε. Όσοι τον άγγιζαν, ένιωθαν να παίρνουν από μέσα του δύναμη ζωής, ιαματική χάρη, θεραπεία, ψυχικά προβλήματα, σωματικά θέματα, τύφλωση, παραλυσία, δαιμονισμός, μελαγχολία,

Εεε... Οτιδήποτε βασάνιζε κάποιον... Ξηρός ήταν ο άλλος, κατάκοιτος και λοιπά, όλοι γίνονταν καλά από την παρουσία του Χριστού. Με τη διαφορά ότι για να γίνει αυτό πρέπει να μπορείς να ρουφάς τη δύναμη του Χριστού. Διότι η δύναμη αυτή, η ιαματική, η θεραπευτική, ξέρω ότι σε βασανίζει το πρόβλημά σου και η αρρώστια σου και η στεναχώρια σου. Τα προβλήματα αυτά υπάρχουν και θεραπεύονται, αλλά μόνο όταν ο άνθρωπος μπορεί να ελκύσει, να τραβήξει επάνω του αυτή τη δύναμη του Χριστού, η οποία πάντα υπάρχει και τώρα υπάρχει. Δηλαδή ο Χριστός σήμερα δεν έχει λιγότερη δύναμη από ό,τι είχε τότε, ούτε ο Χριστός εκεί που είσαι τώρα εσύ, εκεί που είσαι εσύ, δεν είναι λιγότερο παρών από ό,τι είναι παρών σε άλλα σημεία του κόσμου.

Παρών ο Χριστός εκεί που είσαι εσύ τώρα. Μπορεί δηλαδή να σου μεταδώσει, να σου μεταγγίσει την παρουσία του, τη χάρη του και τη θεραπεία του. Αλλά το πρόβλημα δεν είναι ότι ο Χριστός δεν μπορεί. Το πρόβλημα είναι: εσύ είσαι ανοιχτή στην ψυχή σου; Έχεις ανοιχτή ψυχή, έχεις ανοιχτή καρδιά; Διψάει η καρδιά σου να ελκύσει, να τραβήξει μέσα, να ρουφήξει αυτή τη θεραπεία; Αυτό είναι το ζητούμενο. Είσαι κατάλληλος δέκτης, δοχείο να πάρει μέσα αυτή την ίαση, τη θεραπεία;

Είναι μεγάλη υπόθεση αυτό. Είναι μεγάλη υπόθεση να το καταλάβεις ότι ο Χριστός είναι παρών. Ότι η θεραπεία του είναι δυνατότητα και τωρινή. Λένε μερικοί: «Αν ζούσα την εποχή του Χριστού, να με θεράπευε και εμένα αν ήμουν εκεί και να του μιλούσα». Μα και τώρα μπορεί να αλλάξει η ζωή σου, και τώρα. Και μάλιστα όχι αν πας κάπου αλλού. Δηλαδή να φύγεις από το σπίτι σου, να πας ταξίδια, προσκυνήματα, οπωσδήποτε. Αν μπορείς να το κάνεις, είναι ωραίο. Αλλά και να μην πας, έρχεται ο Χριστός εκεί, γιατί ο Θεός είναι πανταχού παρών

τα πάντα πληρών. Δηλαδή πληροί, γεμίζει, καλύπτει, ευλογεί τα πάντα. Ε, αυτό εύχομαι να πάθεις κι εσύ. Να σε καλύπτει, να σε θεραπεύει, η ψυχή σου να διψά.

Τώρα και εσύ μες στον πόνο σου και στη στεναχώρια σου. Εσύ ακούς και είσαι μια χαρά, υγιέστατος και υγιέστατη. Και εσύ μ' ακούς, λες, και κάνεις τζόκινγκ. Τρέχεις, αλλά άλλος τώρα που ακούει, αγαπητέ μου φίλε, το λέω σε εσένα που κάνεις το τζόκινγκ, άλλος τώρα ακούει από το κρεβάτι του και από το κρεβάτι της και δεν μπορεί να σηκωθεί και δεν μπορεί να έρθει μαζί σου να κάνει τζόκινγκ, γιατί είναι καθηλωμένος, γιατί πονάει, διότι είναι εδώ και μήνες έτσι, διότι τρέχει, αλλά τρέχει αλλού. Τρέχει σε χημειοθεραπείες, τρέχει σε ακτινοβολίες, τρέχει σε εγχειρήσεις, σε ράμματα, σε καθαρισμούς, σε αλλαγή, σε θέματα νευροπάθειας, θέματα ημικρανίες, πόνοι στα δόντια, πόνοι στα κόκαλα, πόνοι στη μέση, πόνοι, ατελείωτοι πόνοι, στα μάτια εγχειρήσεις, αφόρητοι πόνοι στα αυτιά. Ο καθένας από μας κάτι έχει.

Κάτι έχει ο καθένας. Μια φορά μίλαγα κάπου και είπα: «Αν ρωτήσω τώρα ποιος από εσάς δεν έχει τίποτα και είναι απόλυτα υγιής, δεν ξέρω αν θα σηκώσει το χέρι του πολύς κόσμος». Όλοι κάτι έχουμε, έναν πόνο εδώ, έναν πόνο εκεί. Έτσι είναι η ζωή μας συνυφασμένη με τον πόνο. Αλλά το θέμα είναι ότι μπορούμε να αλλάξουμε την ένταση αυτού του πόνου αρχικά και μετά μπορούμε να λάβουμε και τη θεραπεία του Χριστού, πλήρη θεραπεία ή όσο πολύ θέλει ο Χριστός να μας θεραπεύσει και όσο πρέπει να μας θεραπεύσει. Πάντως κάτι μπορεί να αλλάξει μέσα σου. Αλλά για να αλλάξει, άλλαξε και λίγο την ψυχή σου. Στο ξαναλέω από την αρχή της εκπομπής. Βασίλη, πώς είσαι; Σε βλέπω υγιέστατο, χαρούμενο, ευτυχισμένο. Χαίρομαι πολύ που είναι μαζί μας και σήμερα ο Βασίλης Κατσινικολάου. Έχεις και εσύ τα δικά σου; Ναι, το κατάλαβα, όλοι έχουμε κάτι, όλοι παίρνουμε κάτι, αλλά

ξέρεις αυτό που λέει, «καρδίας ευφραινομένης θάλλει το πρόσωπο». Όταν η καρδιά είναι εσωτερικά χαρούμενη και ευφραίνεται, το πρόσωπο ανθίζει. Αυτή είναι η μεγάλη μας χαρά, η ψυχή μας να είναι χαρούμενη, ισορροπημένη, αρμονικά σχετιζόμενη με τους ανθρώπους και με τον Θεό και με τον κόσμο και με τα πράγματα του κόσμου και να είμαστε με όλους ισορροπημένοι. Το λέω γιατί μερικοί ξεσπάνε και στα πράγματα, χτυπάνε πόρτες, κινητά πετάνε, υπολογιστές, πληκτρολόγια σπάνε. Δηλαδή δεν έχουμε ηρεμία και ισορροπία και καλές σχέσεις όχι μόνο με τον Θεό και με τους ανθρώπους, ούτε και με τα πράγματα δίπλα μας. Τόσο πολύ μας βγαίνει αυτή η αρρώστια που μπήκε στην ψυχή μας. Θυμάσαι που ο Χριστός μας θεράπευε πρώτα την ψυχή; Δηλαδή έλεγε στους ανθρώπους: «Παιδί μου, σου συγχωρούνται οι αμαρτίες, τέκνον, αφέωνταί σοι αι»

αμαρτίαι σου. Και μετά, τους έλεγε, «τώρα μπορείς να γίνεις και καλά σωματικά, πήγαινε». Πρώτα στην ψυχή, όχι γιατί η ψυχή είναι ανώτερη και το σώμα είναι κατώτερο, αλλά επειδή από την ψυχή και από την ψυχική μας και πνευματική κατάσταση ξεκινούν και τα άλλα. Αυτό που σου είπα: αν η ψυχή σου ηρεμήσει, και το κορμί σου θα ησυχάσει. Μια ψυχή βασανισμένη, αγχωμένη, αγχωμένη, στεναχωρημένη εκκρίνει πολλές τοξίνες, δηλητήρια, δηλητηριάζεται όλο το σώμα και βασανίζεται όλο το σύστημα της υγείας σου. Γι' αυτό πολλές αρρώστιες, πας ας πούμε στο γιατρό και σου λέει ο γιατρός: «Σε παρακαλώ, παιδί μου, κάτι έχεις περάσει τώρα εσύ και είσαι έτσι».

Πίεση είναι αυτή που... Γιατί η πίεσή σου ανέβηκε τόσο πολύ; Τι έχεις πάθει; Και λέει ο ασθενής: «Αυτές τις μέρες, άσε, μου ήρθε να πληρώσω πάλι μια δόση από την πολλή στεναχώρια». Δηλαδή τι είναι στεναχώρια; Είναι λογισμοί, είναι σκέψεις, είναι ψυχική θλίψη που ξεσπά στην πίεση του αίματος. Το καταλαβαίνεις αυτό; Η κατάστασή σου, η ψυχική, επηρεάζει την πίεσή σου, επηρεάζει το ζάχαρό σου. Μου έλεγε μια κυρία, έκανε δίαιτα, έτρωγε πολύ σωστά φαγητά που δεν ανέβαζαν το ζάχαρο στο αίμα της, στα φαγητά της, και μέτραγε το ζάχαρο και το βλέπει ανεβασμένο. Και της είπε ο γιατρός: «Δεν έχει να κάνει μόνο με τις τροφές, έχει να κάνει με το τι τρώει και η ψυχή σου. Μήπως τρως στεναχώριες; Μήπως καταπίνεις», της λέει, «θλίψεις, καημούς, πόνους;» Το λέμε αυτό πολλές φορές, λέμε «αυτός με στεναχώρησε και μου έβγαλε τη χολή». Ο πόνος αυτός και ο τρόμος με άσπρισε.

Κιτρίνισε από το φόβο του. Ο άλλος λέει «μου έβγαλες τον καρκίνο», δηλαδή στεναχώρια μεγάλη που προκάλεσε αυτό που λένε οι γιατροί σωματοποίηση του άγχους. Δηλαδή το άγχος σωματοποιείται, ενώ είναι κάτι αόρατο, θα λέγαμε, κάτι που δεν φαίνεται σε ένα μηχάνημα να το βάλεις, το άγχος μπορεί και επηρεάζει το σώμα και παίρνει σωματική διάσταση και μορφή. Και αυτό είναι η μεγάλη υπόθεση, αυτό που λένε οι πατέρες μας, οι μοναχοί, οι γέροντες: «Μην στεναχωριέσαι, μην τα παίρνεις όλα τοις μετρητοίς. Δεν αξίζει τον κόπο. Δεν αξίζει τον κόπο να πεθάνεις νωρίτερα, μια ώρα αρχύτερα. Γιατί να πεθάνεις και να γεράσεις και να αρρωστήσεις και να ασπρίσεις και να σου πέφτουν τα μαλλιά και να σου πέφτουν τα δόντια από τη στεναχώρια;» Αν γίνουν από...

λόγους, πέρασαν τα χρόνια και λοιπά, το καταλαβαίνω, αλλά γιατί να γίνει από τώρα; Γιατί να είσαι 40 χρονών και να φαίνεσαι 52 και 55; Γιατί να είσαι 50 και να φαίνεσαι 60 και να μην φαίνεσαι 35; Γιατί;

Είχαν πει για μια γυναίκα που ήξερα, ξέρω μερικές, αρκετές τέτοιες, οι οποίες έχουν πολλά παιδιά, και κάποιος έλεγε: «Βρε παιδί μου, τι κάνει τόσα παιδιά αυτή η γυναίκα; Θα σπάσει ο οργανισμός της και το πρόσωπό της θα σπάσει και θα γεμίσει ρυτίδες και θα ασχημύνει» κλπ. Και προς έκπληξη βλέπουν πολλοί συγγενείς και το λένε ότι «αυτή η γυναίκα πόσο χρονών είναι αυτή; Αυτή, λέω, μοιάζει με 40, άντε, λέει, 43-45 το πολύ την κάνω». Και απαντά η ίδια: «Δεν είμαι», λέει, «45, είμαι», λέει, «60 τόσο». «Πόσο;» «62», λέει, «63, 61, 64», τέτοιες ηλικίες, και φαίνεται 20 χρόνια νεότερη με πολλά παιδιά. Και το έχω δει σε πολλές οικογένειες. Γιατί; Γιατί άμα κάνεις τα παιδιά σου και αυτό σε γεμίζει ευτυχία, παρ' όλο τον κόπο που σίγουρα όλη αυτή η υπόθεση συνεπάγεται, αλλά σε γεμίζει νόημα

ζωής, είναι μεγάλο πράγμα αυτό, ε; Είναι μεγάλη ένεση υγείας να έχεις κίνητρο να ζήσεις, να κάνεις κάτι και να το αγαπάς. Αυτό το πράγμα σε ζωντανεύει, σε αναγεννά, σε αναζωογονεί. Είναι σαν να κάνεις αυτό που λένε τα σπα, σαν να πηγαίνεις στο σπα, σαν να κάνεις αμμόλουτρα, λασπόλουτρα, ασκήσεις, μασάζ, μαλάξεις, θεραπείες και βγαίνεις ένας καινούριος άνθρωπος μέσα από την ταλαιπωρία. Γιατί είναι μια ταλαιπωρία μεν σωματική, η οποία όμως αναζωογονεί την ψυχή σου. Και μια αναζωογονημένη ψυχή επηρεάζει και το σώμα. Και το διάβασα στην Παλαιά Διαθήκη που έλεγε όμορφα τέτοια λόγια, και έλεγε, στη Σοφία Σειράχ έλεγε: «Ευφροσύνη καρδίας ζωή ανθρώπου».

Να ζήσει, λέει, ο άνθρωπος, η ζωή του ανθρώπου έχει να κάνει με την ευφροσύνη της καρδιάς του. Η καρδιά σου έχει ευφροσύνη, είναι μεθυσμένη από κάτι, είναι χαρούμενη για αυτό που κάνει. Δηλαδή ένας άνθρωπος που έχει μια δουλειά στη σημερινή εποχή, που του αρέσει αυτή η δουλειά και το κάνει με χαρά, αυτό του δίνει ζωή. Ένας άνθρωπος μπορεί να μην έχει δουλειά και τον μαραζώνει η θλίψη, η αίσθηση ότι είμαι ανίκανος, ανάξιος, ανεπρόκοπος, άχρηστος κλπ. Που δεν είσαι τέτοιος, έτσι, σε παρένθεση το λέω, δεν είσαι τέτοιος. Είναι η εποχή μας δύσκολη για δουλειές και να βρεις αυτό που ακριβώς σου αρέσει. Αλλά η ψυχική σου κατάπτωση μαραζώνει και το πρόσωπό σου. Και σε βλέπει ο άλλος και λέει «κοίταξε, πολύ θλιμμένο τον είδα αυτόν, ρε παιδί μου. Έχει μελαγχολικό πρόσωπο, έχει θλίψη ο άνθρωπος». Ναι, γιατί βγήκε η θλίψη στο πρόσωπο, γιατί η ψυχή είναι βασανισμένη.

Αλλού λέει στο ίδιο βιβλίο της Σοφίας Σειράχ στην Παλαιά Διαθήκη ότι «αγαλλίαμα ανθρώπου μακροημέρευσις». Θες να ζήσεις μακρά χρόνια, πολλά; Αγαλλίαμα, να έχεις αγαλλίαμα στην ψυχή σου. Ο άνθρωπος που νιώθει αγαλλίαση τονώνεται.

Λένε οι γονείς στα παιδιά καμιά φορά, όταν το παιδί τους πάρει πτυχίο, όταν βρεθούν στην ορκωμοσία του, όταν παντρευτεί κάποιος, λένε «σήμερα, παιδί μου, μου έδωσες 10 χρόνια ζωής». Αυτό λέει, «έκανα καινούργιο νεφρό», έλεγε ο άλλος. Έκανα, λέει, δηλαδή η υγεία μου ανανεώθηκε. Από τι; Από τη χαρά τη μεγάλη. Και αλλού λέει «Αγάπα την ψυχή και παρακάλει την καρδίαν σου και λύπην μακράν απόστησον από σου».

«Πολλούς γαρ απώλεσεν η λύπη και ουκ έστιν ωφέλεια εν αυτή». Το είπαμε, πολλούς απώλεσεν η λύπη. Η λύπη, λέει, τους τσάκισε, πολλούς ανθρώπους τους έχει αρρωστήσει. Ανθρώπους οι οποίοι έφυγαν από τον κόσμο αυτό και οι γιατροί είπαν ότι αυτό έγινε μετά από μια μεγάλη δοκιμασία. Και μετά από ένα χρόνο, δύο, λέει, τους τσάκισε αυτό. Ε, δεν τη βγάζει, λέει, κι αυτός. Είναι τόσο το πρόβλημα μεγάλο, το ψυχικό, που χτύπησε και το σώμα. Και μετά, λέει, αρρώστησε και έφυγε. Γι' αυτό λέει «αγάπα την ψυχή και παρακάλει την καρδία σου». Τι ωραία συμβουλή, να αγαπάς την ψυχή σου. Να αγαπάς δηλαδή τη ζωή σου, να αγαπάς αυτό που αγαπάει ο Θεός. Τι δηλαδή; Εσένα. Αγάπα τον εαυτό σου, αγάπα την ψυχή σου, αγάπα την υγεία σου. Σου αξίζει μια όμορφη ζωή και ένα όμορφο μέλλον και ένα όμορφο παρόν, κυρίως το παρόν. Σου αξίζει. Αγάπα τη ζωή σου, ξεκουράσου, κοιμήσου, ξύπνα, δούλεψε, χαλάρωσε.

Δες κάτι όμορφο, άκου λίγη ωραία μουσική, πήγαινε μια βόλτα. Αυτά ποιος τα λέει; Ο πατήρ Πορφύριος. Δεν τα λέω εγώ, τα λένε άνθρωποι οι οποίοι κατάλαβαν το μυστικό της κουρασμένης μας ψυχής και έλεγαν στους ανθρώπους που τους πλησίαζαν τέτοιες χαλαρές, φαινομενικά, συμβουλές, οι οποίες όμως δίνουν κουράγιο στην ψυχή και μετά και το σώμα ακολουθεί. Περπάτα, λέει, στη θάλασσα, πήγαινε στην παραλία με τον άντρα σου, έλεγε ο πατήρ Πορφύριος, και κάνε έναν περίπατο.

Παίζεις πιάνο; Έλεγε στην άλλη να ακούς κλασική μουσική, να πηγαίνεις όπερα, έλεγε στους άλλους, και θέατρο, ο ίδιος πήγαινε. Γιατί; Για να ηρεμήσει η ψυχή σου από τη φροντίδα που της δίνεις. Γιατί, κοίταξε τώρα να σου πω κάτι μεταξύ μας, είσαι κι εσύ κουρασμένος άνθρωπος, πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Έχεις κουραστεί πάρα πολύ. Η ζωή σου έχει γίνει μια ρουτίνα, μια μονοτονία, τα ίδια και τα ίδια: ξυπνάς, δουλειά, τρεχάματα, παιδιά, έξοδα, ένας κύκλος που γυρίζει συνέχεια και δεν υπάρχει ανανέωση, δεν υπάρχει κάτι να πεις, ρε παιδί μου, να ομορφύνει λίγο αυτό το πράγμα, αυτό που λέμε να διανθίσουμε τη ζωή μας με κάτι έξτρα, με κάτι καινούργιο, με κάτι όμορφο. Και το έχεις ανάγκη αυτό. Να βοηθήσεις τον εαυτό σου να πάρει λίγο τα πάνω του. Περνάμε που περνάμε δύσκολες εποχές, έτσι.

Κύριο όμως είναι η ψυχική μας κατάσταση, να έχεις ανεβασμένο ηθικό, αυτό που λένε να έχουμε ανεβασμένη ψυχολογία. Αυτό που είπε ο Απόστολος Παύλος όταν είχαν ένα ναυάγιο, που έλεγε στους ανθρώπους «άνδρες», λέει, «ευθυμείτε», τονώστε το θυμικό της ψυχής σας. Δηλαδή δώστε μέσα σας φόρα, όρεξη, δύναμη για τη ζωή, δείτε αισιόδοξα τα πράγματα, γιατί αλλιώς θα καταρρεύσετε ψυχικά και σωματικά. Έχει μεγάλη σημασία αυτό, ο λογισμός μας να είναι μέσα στο φως του Χριστού και την ελπίδα του Χριστού. Και αλλού λέει «ζήλος και θυμός ελαττούσιν ημέρας». Ο ζήλος και ο θυμός ελαττώνουν τις ημέρες της ζωής σου. Αντί να ζήσεις, είπαμε, 100 χρόνια, θα ζήσεις λιγότερα. Πότε; Όταν έχεις ζήλο και θυμό, δηλαδή όταν η ψυχή σου ζηλεύει

αρρωστημένα πράγματα, όχι απλώς θαυμάζει, αλλά λιώνει από τη ζήλια και θυμώνει. Και θυμώνει με ανθρώπους, με κατακρίσεις, με όλα αυτά τα πράγματα. Ελαττώνονται οι μέρες της ζωής σου. «Και μέριμνα», λέει, «προ καιρού γήρας άγει». Η μέριμνα φέρνει τα γεράματα, το γήρας προ καιρού. Αυτό που λέω τόση ώρα. Αν έχεις άγχος σε βαθμό τρέλας, γιατί κοιτάξτε, άγχος όλοι έχουμε. Και εγώ τώρα για να κάνω αυτή την εκπομπή και ο Βασίλης για να βάλει μουσική και η Φοίβη για να σηκώσει τα τηλέφωνα. Ποιο είναι το τηλέφωνο, είπαμε; 4118602, με το 210 μπροστά, 4118602 και 4118640 είναι το τηλέφωνο της εκπομπής. Το

Το email της εκπομπής είναι atheata.perasmata@yahoo.gr. Αν γράψεις κάποιο email, σε παρακαλώ να είναι μέχρι 10 γραμμές, γιατί αν είναι πάνω από 10 γραμμές, θα το διαβάσω όποτε μπορέσω, μετά από πολλούς μήνες δηλαδή, να βρω χρόνο εννοώ. Με 10 γραμμές προλαβαίνω, αλλά άμα είναι 10 σελίδες που γράφουν μερικοί τη ζωή τους όλη, δεν υποτιμώ τη ζωή σου, αλλά δεν έχω χρόνο να διαβάσω τόσα πολλά email που έρχονται και σε ευχαριστώ για την αγάπη σου.

Να λοιπόν, είδες; Απ' το άγχος πήγα το ένα στο άλλο. Όλοι έχουμε άγχος. Βασίλη, βάλε λίγη μουσική για να πω κάτι για αυτό το άγχος το οποίο όλους μας πνίγει και στο θέμα της υγείας μας ταλαιπωρεί. Έτσι; Τι μουσική θα βάλεις τώρα, αγχωτική ή χαλαρωτική; Για να δω.

Λέει ότι η μέριμνα μας οδηγεί στα γεράματα πριν την ώρα μας. Και θα μου πει κανείς, δηλαδή τι, να καθόμαστε και με βήμα χελώνας να περπατάμε; Όχι. Και σου έλεγα, και εγώ τώρα κάνω την εκπομπή, έχω ένα άγχος να είμαι μέσα στον χρόνο μου, να είμαι μέσα στο θέμα μου, να είμαι εντάξει, να βγουν όλα καλά, να έχω κάτι που να πω, να σκεφτώ τι θα πω. Γιατί μου λέει ένας «πώς τα λες; Τι κάνεις, έχεις κείμενα;» Μου λέει «δεν νομίζω να έχεις κείμενα, γιατί δεν βλέπω να διαβάζεις». Λέω «δεν μπορώ να διαβάσω». Έτσι θα λέω, έχω σκεφτεί ας πούμε περίπου τι θα πω, αρχίζω και μιλάω, βλέπω εσένα μέσα μου νοερώς, τις αντιδράσεις σου, θυμάμαι τα γράμματά σου, τι μου είπες, τι έγραψες, τη στεναχώρια σου, τα τηλέφωνά σου, από εδώ, από εκεί, τα μαζεύω όλα αυτά, παρακαλάω το Θεό, παρακαλάς και εσύ το Θεό και μου βγάζει κάτι να πω, αλλά και αυτό έχει ένα άγχος. Αλλά υπάρχει το άγχος

δημιουργικότητας, της προσφοράς. Όταν κάνεις ένα φαΐ έχεις λίγο άγχος να πετύχεις την ώρα σου, το φαΐ, να περάσει η ώρα, να βάλεις το αλάτι, να βάλεις τη ντομάτα, να βάλεις το λάδι. Άγχος με την έννοια του προγραμματισμού και του νεύρου, δηλαδή να μην κοιμάσαι όρθιος, που λέμε. Άλλο αυτό και άλλο το άγχος να σε τρελάνει, να σε αρρωστήσει. Δεν χρειάζεται να αρρωστήσουμε για πράγματα, για αντικείμενα, για το ένα και το άλλο, δηλαδή να πεθάνουμε εμείς και να ζήσουν αυτά και να τα κοιτάνε οι άλλοι και εμείς να λέμε «εγώ πέθανα επειδή είχα άγχος για όλα αυτά». Για ποιο λόγο; Άλλο να στεναχωρηθείς και άλλο να αγχωθείς σε βαθμό φθοράς. Να σου τρώει τα σπλάχνα η στεναχώρια, να σε λιώνει. Αυτό που μου λέει και κάποιος: «Νιώθω σαν να κυλάει μέσα στο στομάχι μου ένα καυτό λάδι και μου καίει τα σπλάχνα». Μπράβο, του λέω, πολύ καλά πας.

Γαστρορραγία έρχεται. Μου λέει «έχω έλκος». Ε, από τι είναι το έλκος, σου λέω; Το έλκος από τι το έπαθες; Από αυτή την τεράστια στεναχώρια που σαν να σου έσταξε ένα καυτό πράγμα στο κορμί σου και στο άνοιξε. Αυτό, λέει, έπαθα. Ε, γιατί να το πάθεις;

Μια μέρα έβαλα στο πλυντήριο να πλύνω ένα σωρό κάλτσες. Τι σου λέω τώρα; Λοιπόν, άκου. Βάζω τις κάλτσες, ήταν μηνών κάλτσες, γιατί τις πλένω μια φορά στο τόσο όλες μαζεμένες και μετά έχω για πολύ πολύ καιρό πάλι. Και έβαλα μόνο κάλτσες. Οπότε, μαύρες οι κάλτσες, σκοτεινό το πλυντήριο. Τελειώνει η πλύση, ανοίγω το πλυντήριο και αντί να βγουν οι κάλτσες, βγήκαν όλα τα νερά. Είχανε μείνει όλα τα νερά μέσα, είχε χαλάσει το πλυντήριο και Ευχαριστώ. Είχαν μείνει μαζί με τις κάλτσες και φεύγουν τα νερά, βγήκαν από το μπάνιο, πήγαν στο σαλόνι, στα παρκέ, στα πάντα, πλημμύρισε ο τόπος. Δεν μπορείς αυτό να μην το δεις με άγχος.

Αν κοιτούσα και έλεγα «τώρα ας κάνουμε μια προσευχή πρώτα, να πω το Πάτερ ημών και βλέπουμε τι θα κάνουμε», ε, θα είχε γίνει και έξω από το διαμέρισμα. Οπότε δίνω μια στο πλυντήριο να κλείσει ό,τι πρόλαβα. Μισές κάλτσες μείνανε μέσα, οι άλλες ήταν απέξω, κρέμονταν. Βάζω μια πετσέτα να μαζέψει λίγο τα νερά, να μην πάνε πιο πέρα. Λοιπόν, τώρα τρέχω να προλάβω το κινητό, να ειδοποιήσω έναν γνωστό μου υδραυλικό να με βοηθήσει. Αυτά όλα θέλουν άγχος. Αλλά απ' την άλλη έλεγα μέσα μου, πες και ένα τραγουδάκι τώρα. Και έλεγα «πρέπει, τι πάθαμε, αυτά τα πλυντήρια». Και γέλαγα. Και ξέρεις γιατί γέλαγα; Γέλαγα για να μην επιτρέψω στην ψυχή μου να νιώσει την κατάρρευση της πλήρους αποτυχίας. Ότι, πω, τι έπαθα, χάθηκα. Ε, όχι, δεν χάθηκες. Και το παρκέ να φουσκώσει, που δεν φουσκώνει με μια φορά, αλλά λέμε, και μια ζημιά να γίνει και κάτι να χαλάσει, δεν χάθηκε ο κόσμος, θα λυθεί και αυτό.

Ο άνθρωπος έχει μέσα του χαρίσματα, έχει δυνάμεις, έχει τρόπο να επιβιώσει και να επιβληθεί σε κάθε αντιξοότητα. Και προσπάθησα να σκεφτώ αυτό και το είδα, αυτή την αίσθηση την πήρα όταν μια φορά ήμουν στα Ιεροσόλυμα, στον Πανάγιο Τάφο, και μετά πήγαμε με κάποιους γνωστούς να φάμε. Και πήγαμε σε ένα εστιατόριο εκεί των Ιεροσολύμων και εκεί που τρώγαμε ήταν διάφοροι μέσα.

Ένας από ένα τραπέζι πιο κοντά, πιο εκεί, έσπασε ένα, του έπεσε ένα πιάτο. Το σπάει και όλο το κατάστημα αρχίζει να χειροκροτάει. Αυτό δεν το είχα ξαναδεί. Γυρίζουνε... Γυρίζουνε, χειροκροτούσαν και χαμογελούσαν. Σαν να του λένε «ηρέμησε. Εντάξει, πάρ' το, αυτό που λένε, πάρ' το αλλιώς. Αντί να δεις “πω πω, ζημιά”, πες “πω πω, κάτι ασυνήθιστο στη ζωή μας”. Σπάσαμε ένα πιάτο, τι να κάνουμε;» Ήρθαν οι σερβιτόροι.

Χαμογελαστή, χαμογελαστός αυτός, ξεπέρασε ο άνθρωπος την... αγωνία του, τον τρόμο του. Σου λέει: «Έκανα ζημιά, έσπασα κάτι, εντάξει». Θέλω να πω ότι το καθετί μπορεί να το πάρεις από την πλευρά του την πολύ πολύ τραγική και μπορεί να το δώσεις και από την πλευρά του την πιο χαλαρή, την πιο ειρηνική. Είναι θέμα, πες το, πες τη λέξη, αυτό. Εσύ δεν την βρήκες, είναι θέμα επιλογής. Εσύ θα επιλέξεις, τι θα διαλέξεις; Θα διαλέξεις την εμπιστοσύνη στον Θεό, την ηρεμία, την αίσθηση ότι αφού ο Θεός το επέτρεψε, έγινε μια ζημιά, τι να κάνουμε τώρα; Ή θα σκεφτείς τι έγινε και πώς έγινε; Άμα αγχωθείς, είναι σαν να ξεχνάς όλα αυτά που πιστεύεις. Γιατί το άγχος αυτό το πράγμα είναι και σε αρρωσταίνει κιόλας. Είναι λησμοσύνη, είναι λήθη, δηλαδή ξέχασες ότι υπάρχει Θεός, ότι ο Θεός δεν αφήνει ούτε ένα φύλλο να πέσει χωρίς να το γνωρίζει, χωρίς να το επιτρέπει.

Ό,τι και να γίνει στη ζωή, για καλό είναι, κάτι καλό θα βγει και πρέπει να το αντιμετωπίσεις και να πεις: «Τι κάνουμε τώρα; Τι θέλεις, Θεέ μου, τώρα από μένα που το πλυντήριο πλημμύρισε;» «Θέλω, παιδί μου, να ηρεμήσεις, θέλω να το διορθώσεις ή θέλω να αγοράσεις ένα καινούργιο». Δεν έχει νόημα να βουλιάζεις στη στεναχώρια. Ή άλλαξέ το αυτό που αλλάζει ή αποδέξου το και να το καταπιείς με ηρεμία.

Να κάνουμε. Έτσι είναι, θα το δεχτώ. Θα δεχτώ τα πράγματα όπως μου τα φέρνει ο Θεός. Ή άλλαξέ τα. Αν μπορούν να αλλάξουν, άλλαξέ τα. Δηλαδή ένας που έχει ένα θέμα υγείας, να το αλλάξει, να κάνει κάτι. Αν δεν αλλάζει, θα το δεχτεί. Ένας δηλαδή που έχει το παιδάκι του γεννηθεί με κάποιο πρόβλημα στα ματάκια του, στα ποδαράκια του, έχει σύνδρομο Down, οτιδήποτε, ό,τι αλλάζει θα το αλλάξεις, ό,τι δεν αλλάζει θα το αποδεχτείς, θα κάνεις την άλλη ωραία λέξη που λέει, θα συμφιλιωθείς, δηλαδή θα γίνεις φίλος με αυτό το πράγμα, με αυτήν την κατάσταση. Θα πεις: «Έτσι δεν γίνεται, μια ζωή να έχω το παράπονο, δηλαδή θα γεράσω μέσα στην γκρίνια και στα παράπονα, δεν θα βγει πουθενά αυτό, δεν αλλάζει τίποτα». Και τι θα κάνεις; Θα αφεθείς να ρέεις. Τι θα πει ρέω; Κυλάω, σαν το ποτάμι, όπως πάνε τα πράγματα.

Δες κάτι, είναι ωραία αυτή η κίνηση, να πηγαίνεις όπως πάει το ποτάμι της ζωής, που μέσα σε αυτό το ποτάμι όμως, μέσα σε αυτό το ποτάμι, ρυθμιστής των υδάτων, της κίνησης, είναι ο Χριστός και εσύ αφήνεσαι. Η δυσκολία ξέρεις πότε υπάρχει; Όταν αντιστέκεσαι και δεν αφήνεσαι και όταν θες να πας κόντρα σε αυτό το ποτάμι, που κρύβεται ο Χριστός από πίσω όμως, και ταλαιπωρείσαι μετά και η αντίσταση φέρνει αρρώστια.

Η αντίσταση στη ροή της ζωής. Τι ωραία να τα λες και πόσο δύσκολα να τα κάνεις. Το καταλαβαίνω και στον εαυτό μου τώρα το καταλαβαίνω. Γιατί την ώρα που τα λέω αυτά τώρα, αγαπητέ μου φίλε και αγαπητοί μου φίλοι, τα ακούω και εγώ και λέω: «Τι λες τώρα;» λέω. Τώρα που το είπα αυτό, το σκέφτηκα αυτό. Λέω: «Μπράβο, ωραία το είπες και σήμερα αυτό. Αλλά εσύ αυτό κάνεις;» λέω στον εαυτό μου συνέχεια.

Αντιστέκεσαι! Αντιστέκεσαι στη ροή των πραγμάτων του Θεού. Άλλα φέρνει ο Θεός, άλλα θέλω εγώ. Αλλιώς με πάει ο Θεός, αλλού θέλω να πάω εγώ. Οπότε παραδέχομαι ότι αυτά όλα είναι η θεραπεία, η λύση που μας δίνει η Εκκλησία, που μας δίνει ο Χριστός μας. Αλλά εμείς δεν είμαστε καλοί ασθενείς. Δεν κάνουμε καλά τη θεραπεία μας και γι' αυτό ταλαιπωρούμαστε. Γι' αυτό ταλαιπωρούμαστε.

Αν είσαι μέσα στην πνευματική ζωή και αν ζεις όπως θέλει ο Χριστός, θα δεις αλλαγές στη ζωή σου πολλές. Θα γίνεις υγιέστερος και σωματικά και ψυχικά. Σήμερα θα σου πω μόνο ένα πραγματάκι και έχουμε να πούμε κι άλλες άλλες εκπομπές για την υγεία αυτή της ψυχής και του σώματος, που η ψυχή επηρεάζει το σώμα. Και ότι μέσα στην Εκκλησία, αν κανείς μπει και μπει σωστά όμως, έτσι, και μπει σωστά και είναι αληθινά άνθρωπος που θέλει να γίνει χριστιανός, δηλαδή του Χριστού να γίνει κι αυτός, να λάβει αυτό το Άγιο Χρίσμα του Χριστού και να γίνει ευλογημένος και να αποκτήσει πνευματική ζωή και όχι να καταλήξει σε άλλα πράγματα, δηλαδή να τσακώνεται, να κατηγορεί, να θυμώνει, να ζηλεύει, αλλά να ζήσει πνευματική ζωή, εσωτερική πνευματική ζωή, αυτός ο άνθρωπος πραγματικά θα κερδίσει μεγάλη ωφέλεια.

Ψυχική και σωματική. Μέσα στην Εκκλησία γίνεσαι καλά δηλαδή, μπαίνεις και θεραπεύεσαι. Αν όμως δεν μπεις όπως πρέπει, δεν θεραπεύεσαι. Γιατί πάλι λέει ο πατήρ Πορφύριος, υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι παίρνουν την εκκλησιαστική ζωή, αλλά δεν παίρνουν τους χυμούς που αυτή κρύβει. Είναι σαν να τρως ένα φρούτο αλλά δεν έχεις πάρει τις βιταμίνες του, κάπως κάτι κάνεις και τις χάνεις όλες.

Ενώ τρως το φρούτο, ενώ κάνεις τις κινήσεις δηλαδή τις εκκλησιαστικές, πας σε εκκλησία, τυπικά πράγματα, τα κάνεις τα τυπικά, αλλά δεν κάνεις πια τα ουσιαστικά. Δεν πας μέσα στον πυρήνα. Η ουσία δεν είναι στον τύπο. Όταν τρως ένα πορτοκάλι, η ουσία δεν είναι στη φλούδα, είναι μέσα. Στο χυμό, στις ίνες που έχει μέσα το πορτοκάλι και οτιδήποτε άλλο φάω. Έτσι και στην Εκκλησία η ουσία δεν είναι να πας να σηκώσεις τα πόδια σου και να περπατήσεις να πας εκεί. Είναι η ψυχή σου να προσαρμοστεί με όλα αυτά που λέμε, να συντονιστείς με το Θεό.

Άμα πας σε εκκλησία και ταράζεσαι, μαθαίνεις άλλα πράγματα, να τσακώνεσαι, να μαχαιρώνεις, να αντιπαθείς, να εντάσσεσαι, να λες «εγώ, αυτός, εκείνη, εμείς είμαστε καλοί, αυτή είναι κακή», αυτό το πράγμα είναι μια πολεμική κατάσταση, δεν είναι η καλλιέργεια που θέλει ο Χριστός να νιώσουμε. Αν δεν μιλάς με το παιδί σου, αν δεν μιλάς με τη γυναίκα σου, αν έχεις τσακωθεί με τον αδερφό σου, αυτό δεν μπορεί να σου χαρίσει υγεία και να είσαι και στην Εκκλησία. Αυτό σίγουρα θα έχει περίεργα αποτελέσματα. Λοιπόν, η νηστεία, ας πούμε ένα παράδειγμα, και τώρα θα τα πούμε σε άλλες εκπομπές, πρώτα ο Θεός. Η νηστεία βοηθάει πάρα πολύ τον άνθρωπο και ψυχικά και σωματικά. Χαρίζει υγεία.

Βέβαια, γίνεται σωστά και αυτή η νηστεία, δηλαδή μου λέγει κάποιος ότι εγώ νήστεψα όλη τη Σαρακοστή και πήρα 5 κιλά και πήγα στο γιατρό και είχα και χοληστερίνη. Ε, βέβαια, έχει να κάνει πώς κάνεις και τη νηστεία.

Είναι να τρως ας πούμε υπερβολές, άμα είναι να τρως συνέχεια άμυλα, ψωμιά, ρύζια, μακαρόνια, πίτες, όλα αυτά τα πράγματα, είναι φυσικό, δεν θα δυναμώσεις, αλλά όταν η νηστεία γίνει με μέτρο, όταν βάλεις στη ζωή σου το φρούτο, το όσπριο, αποτοξινωθείς από βαριές τροφές, τότε και το στομάχι σου ελαφρώνει και η ψυχή σου είναι πιο ευδιάθετη και ξυπνάς με όρεξη να αγωνιστείς στη ζωή και κάνεις πιο εύκολα προσευχή, διότι λένε ότι το πολύ φαΐ, το έχεις αισθανθεί, φέρνει μια νάρκωση και μια υπνηλία. Πειθαρχείς τη λαιμαργία σου, κοιτάς το φαγητό και λες ας πούμε «Τι θέλω τώρα πίσω από αυτό;» Φιλοσοφείς τι νόημα έχει το φαΐ στη ζωή και λένε μερικοί «Εντάξει ρε παιδί μου, δεν πειράζει, ας μην φάμε λίγο κρέας για ένα διάστημα, δεν είναι το παν στη ζωή το φαΐ». Οπότε φιλοσοφείς πράγματα, κρατάς μια απόσταση, εκτιμάς τα πράγματα του Θεού.

Σε μια έκθεση ζωγραφικής δεν βάζεις τη μύτη σου πάνω στον πίνακα να τον δεις. Κρατάς μια απόσταση και λες: «Από μακριά φαίνεται πολύ ωραίο αυτό. Έλα να δεις αυτή την προοπτική, έλα να δεις αυτή τη σκιά, αυτά τα χρώματα». Έτσι είναι και στη νηστεία. Κρατάς μια απόσταση και λες: «Αυτά τα φαγητά αυτή την περίοδο δεν τα τρώμε». Μου το είπε ένας που δοκίμασε πρώτη φορά να κάνει μια Σαρακοστή νηστεία χωρίς κρέας. «Εγώ», λέει, «θα κάνω μόνο το κρέας. Είναι το πρώτο βήμα που μπορώ να κάνω». Του λέω: «Πολύ καλά, κάνε αυτό που μπορείς». Μου λέει: «Δεν μπορείς να φανταστείς πόσο ωραία ένιωσα, που επιβλήθηκα στον εαυτό μου, που κράτησα την ψυχή μου στα χέρια μου και κυριάρχησα», λέει, «στα θελήματά μου, στις έντονες επιθυμίες μου, ότι τώρα θέλω να φάω κρέας. Και έλεγα εγώ: όχι, δεν θα φας κρέας, εγώ θα σε καθοδηγήσω τι θα φας, αγαπητό μου στομάχι, δεν θα με κάνει το στομάχι».

Ο Ιωάννης ο Σιναΐτης, ότι είναι η δέσποινα, η κοιλία μας λέει είναι η δέσποινα, αυτή είναι η κυρία, η δέσποινα είναι η κυρία που κάνει, δεσπόζει, ό,τι πει αυτή κάνουμε. Και λέει: «Όχι, δεν θα κάνουμε ό,τι πεις εσύ». Ο ηγεμόνας νους, ο νους μου και η φωτισμένη σκέψη σου λέει ότι δεν θα φας τώρα αυτό, θα φας εκείνο, αυτή την ώρα δεν τρώμε, θα φάμε την άλλη ώρα. Και μετά λέει: «Μπορούσα και επιβαλλόμουν και στο θυμό που είχα στη γυναίκα μου, στη δουλειά μου, στην κίνηση στον δρόμο». Δηλαδή αυτή η πειθαρχία μεταφέρεται και σε άλλα επίπεδα, γιατί ένας που όποτε θέλει ανοίγει το ψυγείο, τρώει, πίνει μπύρες, αυτά, αναψυκτικά όποτε θέλει, ό,τι θέλει και όσο θέλει, αυτό το κάνει και παντού μετά. Θέλω στα παιδιά μου να πω όχι και λέω όχι, επειδή έχω μάθει να λέω παντού το κέφι μου, ό,τι μου αρέσει, ενώ όταν μάθεις να πειθαρχείς, θα πειθαρχήσω και μου λέει το παιδί μου: «Έλα μπαμπά να σου πω μια ιστορία», και ενώ θέλω να του πω: «Όχι, δεν θέλω να μου πεις, βαριέμαι», θέλω να μου πεις

τι λέω μέσα μου, ποιο είναι το ωφέλιμο, όχι το ευχάριστο. Το ευχάριστο είναι να του πω: «Παιδί μου, τώρα βαριέμαι, νυστάζω σήμερα, να κοιμηθώ, δεν θέλω κουβέντες». Αυτό είναι το ευχάριστο, έτσι; Αυτό θα ευχαριστηθώ. Αλλά η νηστεία σου λέει: «Μάθε όχι μόνο το ευχάριστο, αλλά να κάνεις το ωφέλιμο στη ζωή σου». Ωφελεί το παιδί σου να το βοηθήσεις και ας είσαι κουρασμένος, σαν νηστεία είναι κι αυτό και γι' αυτό αν νηστέψεις τις τροφές θα δεις ότι θα βοηθηθείς και στην υπόλοιπη συμπεριφορά σου, στο χαρακτήρα σου. Χαρίζει μια ευφορία η νηστεία, μια ζωντάνια, μια ευεξία και ευδιαθεσία και μιλάω φυσικά για εμάς που είμαστε στις πόλεις, που για εμάς η νηστεία είναι απλώς μια προσεκτικότερη διατροφή, αλλά δεν πεινάμε κιόλας να πεθάνουμε. Ενώ σε ασκητές ανθρώπους και ανθρώπους που είναι σε μονές, που κάνουν αυστηρά πράγματα, εκεί δεν φέρνει πάντα ευδιαθεσία γιατί άνθρωποι εκεί πραγματικά εξαντλούνται από τη νηστεία.

Πολύ αγώνα, διαφορετικό, πιο σκληρό, και παλεύουν να ζωντανέψουν μόνο την ψυχή τους. Το σώμα δεν βοηθάει, είναι πολύ πεσμένο, κουρασμένο, ενώ εμείς εδώ πέρα τρώμε τα πάντα. Δηλαδή δεν θα φας κρέας, θα φας τόσα άλλα πράγματα. Ένας λοιπόν που έκανε νηστεία όλη τη ζωή του, βρίσκανε συνέχεια τις εξετάσεις στο αίμα του πολύ καλές.

Υγιείς, πολύ ισορροπημένες και φυσιολογικές τιμές. Σου είπα ένα πράγμα. Θα πούμε και άλλη φορά επειδή πέρασε η ώρα και δεν θέλω και εγώ να αγχωθώ, γιατί αν αγχωθώ θα στεναχωρηθώ και η στεναχώρια γίνεται δηλητήριο στο σώμα, όπως είπα, και η ψυχή επηρεάζει το σώμα. Συμφωνείτε, έτσι δεν είναι; Βασίλη Χατζηνικολάου, ευχαριστώ που και σήμερα ήσουν μαζί μας, ευχαριστώ για την όμορφη μουσική. Ο μουσικοσυνθέτης και ο ηχολήπτης της εκπομπής μας, που επεξεργάζεται τον ήχο. Σε ευχαριστώ για την αγάπη σου, αγαπητέ μου φίλε, ευχαριστώ για τα email σου.

Για τα βιβλία μας που αγόρασες, όπως μου είπες, και σε βοήθησαν. Δικά σου είναι και αυτά που λέμε, αυτό σου έχω ξαναπεί. Τα δύο βιβλία «Δυνάμωσε την ψυχή σου» και «Αγάπη για πάντα». Εμ...

Ευχαριστώ που προσεύχεσαι για όλους τους αδελφούς σου και με έχεις και εμένα στην προσευχή σου και εγώ το κάνω αυτό. Προσεύχομαι και παρακαλώ τον Θεό να στέλνει τη χάρη Του και τους Αγγέλους Του στο πρόβλημά σου εκεί που είσαι. Όσοι είστε ψυχικά και σωματικά στεναχωρημένοι και κουρασμένοι και άρρωστοι, εύχομαι ο Θεός με τους Αγίους Του να ευλογήσει τη ζωή σας, να ευλογήσει το κορμί σας, να ευλογήσει τη σκέψη σας, τα κύτταρά σας, εκεί που υπάρχει πόνος να έρθει

ανακούφιση, εκεί που υπάρχει ασθένεια να έρθει η υγεία, εκεί που υπάρχει αναστεναγμός να έρθει η δοξολογία και θα πούμε κι άλλη φορά πολλά πράγματα, και την προσευχή, την εξομολόγηση, την έλλειψη κατάκρισης, τα μυστήρια της Εκκλησίας, πώς μας βοηθούν όλα αυτά να αποκτήσουμε μια καλύτερη υγεία ψυχική και σωματική. Εύχομαι καλή συνέχεια στη ζωή σου και θα τα πούμε την άλλη εβδομάδα για να μιλήσουμε και πάλι, να τα πούμε και...

Να είσαι χαρούμενος και χαρούμενη και να χαμογελάς όχι χωρίς λόγο, αλλά υπάρχει λόγος. Ο λόγος είναι ότι σε αγαπάει ο Θεός, αυτό είναι ο λόγος. Μικρό είναι αυτό το πράγμα; Δεν είναι μικρό. Λοιπόν, χαμογελάτε διότι είναι θεραπευτικό, είναι ιαματικό, είναι θεάρεστο και είναι και απόδειξη ότι ο Χριστός αρχίζει να μπαίνει στην ψυχή μας και όταν μπαίνει ο Χριστός από τους καρπούς που φέρνει, ο δε καρπός του Πνεύματος εστίν αγάπη, χαρά, ειρήνη. Η πρώτη καρπή είναι η αγάπη, η χαρά και η ειρήνη. Αυτή η χαρά λοιπόν συνοδεύεται, νομίζω, και με ένα χαμόγελο που λέει ότι θα τα καταφέρουμε. Έχει ο Θεός. Κάτι θα γίνει και στη δική μας τη ζωή. Καλή συνέχεια, αγαπητοί μου φίλοι, και θα τα ξαναπούμε. Ο Θεός μαζί μας. Χαίρετε.